- Platform, konfigürasyon ve bilgi tabanı kavramlarını ayırt etmek
- Dosya ve istemci-sunucu modlarını ve istemci türlerini karşılaştırmak
- Konfigüratör, 1C:Enterprise modu ve EDT'nin ne işe yaradığını açıklamak
Bakü'deki bir market zinciri, Gence'deki bir inşaat şirketi, Sumgayıt'taki bir fabrika... Azerbaycan'da ve diğer BDT ülkelerinde binlerce işletme muhasebesini, deposunu, satışlarını ve bordrosunu 1C:Enterprise ile yürütür. Bu programları kim yazar ve değiştirir? 1C geliştiricileri. Bu kursta sen de onlardan biri olmayı öğreneceksin.
Platform ve konfigürasyon
1C:Enterprise 8 (1С:Предприятие 8), 1991'de Moskova'da kurulan 1C şirketinin teknoloji platformudur. Temel fikri basittir: tek bir platform üzerinde birçok farklı konfigürasyon çalışır. Platformun kendisi muhasebe ya da depo hakkında hiçbir şey “bilmez”; yalnızca programları çalıştıran ve oluşturmayı sağlayan motordur. Asıl iş mantığı konfigürasyonda yazılıdır.
Çalışma ortamı: veritabanı mekanizmaları, arayüz, yerleşik dilin yürütücüsü ve geliştirme araçları. Güncel sürüm 8.3'tür.
Uygulama çözümü: metadata nesnelerinin (kataloglar, belgeler, register'lar…) tanımı, formlar ve yerleşik dilde yazılmış kod.
Konfigürasyon ve onun verileri. Aynı konfigürasyonun birden fazla bilgi tabanı olabilir; örneğin her şirket için ayrı bir taban ya da test için bir kopya.
| Tipik konfigürasyon | Ne işe yarar |
|---|---|
1С:Бухгалтерия предприятия | muhasebe ve vergi kayıtları |
1С:Зарплата и управление персоналом | bordro ve insan kaynakları |
1С:Управление торговлей | ticaret: alım, satış, depo |
1С:Комплексная автоматизация | orta ölçekli işletmeler için bütünleşik yönetim |
1С:ERP Управление предприятием | büyük ve üretim işletmeleri için ERP |
БСП) kullanır.Mimari: dosya ve istemci-sunucu modu
Bir bilgi tabanı iki şekilde çalışabilir. Dosya modunda tüm taban tek bir dosyadır: 1Cv8.1CD; bir bilgisayarda ya da ağ klasöründe durur. İstemci-sunucu modunda ise kullanıcılar bir 1C:Enterprise sunucu kümesine bağlanır, veriler ayrı bir VTYS'de (Microsoft SQL Server, PostgreSQL vb.) saklanır.
| Özellik | Dosya modu | İstemci-sunucu modu |
|---|---|---|
| Veriler nerede | tek dosya: 1Cv8.1CD | VTYS (SQL Server, PostgreSQL…) |
| Kurulum | çok basit | sunucu, VTYS ve yönetim gerektirir |
| Kimin için | öğrenme, geliştirme, az kullanıcı | onlarca, yüzlerce kullanıcı, büyük hacim |
İstemci türleri
- İnce istemci (
тонкий клиент) — ana masaüstü uygulaması: yalnızca arayüzü gösterir, veritabanı işlerini sunucuya bırakır. - Web istemcisi — tarayıcıda çalışır; bunun için taban bir web sunucusunda (Apache veya IIS) yayımlanır.
- Kalın istemci (
толстый клиент) — eski “sıradan uygulama” modu için; yeni projelerde neredeyse kullanılmaz. - Mobil istemci ve mobil platform — Android ve iOS uygulamaları.
Platformun 8.2 sürümü yönetilen uygulama (управляемое приложение) kavramını getirdi: formlar bildirimsel olarak tanımlanır ve ince, web ve mobil istemcide aynı görünür. Kod ise her zaman ya istemcide ya da sunucuda çalışır; bu farkı kursun ilerleyen derslerinde ayrıntılı öğreneceksin.
Modlar ve geliştirme araçları
| Araç | Kim kullanır | Ne yapar |
|---|---|---|
1C:Enterprise modu (1С:Предприятие) | kullanıcılar: muhasebeci, depocu, yönetici | veri girer, belgeleri işler, rapor alır |
Konfigüratör (Конфигуратор) | geliştirici, yönetici | metadata, kod, kullanıcılar, güncelleme, yedek |
| 1C:EDT (Enterprise Development Tools) | ekip hâlinde çalışan geliştiriciler | Eclipse tabanlı modern IDE, Git desteği |
1C'nin yerleşik dili (geliştiriciler ona çoğu zaman BSL der) iki sözdizimine sahiptir: Rusça ve İngilizce. Gerçek projelerin neredeyse tamamı Rusça sözdizimiyle yazılır; bu yüzden kurstaki kodlar Rusça olacak, İngilizce karşılıklarını metinde vereceğiz.
// Русский синтаксис
Если Сумма > 100 Тогда
Сообщить("Большая сумма");
КонецЕсли;
// Тот же код в английском синтаксисе
If Sum > 100 Then
Message("Big amount");
EndIf;Если … Тогда … КонецЕсли = If … Then … EndIf.Önemli noktalar
- Platform motordur; konfigürasyon ise onun üzerinde çalışan uygulama çözümüdür.
- Bilgi tabanı = konfigürasyon + veri.
- Dosya modu (
1Cv8.1CD) öğrenme ve küçük ekipler için, istemci-sunucu modu yoğun yük içindir. - Ana istemciler ince, web ve mobil istemcidir; hepsi yönetilen formlarla çalışır.
- Geliştirici Konfigüratör'de veya EDT'de, kullanıcı ise 1C:Enterprise modunda çalışır.
Kendini test et
10 soru. Her doğru cevap XP kazandırır.