Tipli fonksiyonlar

Fonksiyonların parametrelerine ve dönüş değerlerine tip yaz; isteğe bağlı, varsayılan ve rest parametreleri kullan, fonksiyon tiplerini tanımla.

  • Başlangıç
  • 15 dk
  • 10 soru
  • Ders 3 / 8

Bu derste öğreneceklerin

  • Parametrelere ve dönüş değerine tip yazmak
  • İsteğe bağlı, varsayılan ve rest parametreleri kullanmak
  • (a: number) => number gibi fonksiyon tipleri yazmak ve bağlamsal tiplemeyi anlamak
  • void ve never tiplerinin anlamını bilmek

Bir fonksiyon bir tür sözleşmedir: ne alır ve ne döndürür. JavaScript'te bu sözleşme yalnızca geliştiricinin aklında ya da yorumlarda yaşar; yorumlar da çabucak eskir. TypeScript'te sözleşme fonksiyonun başlığına yazılır ve derleyici her çağrıda buna uyulduğunu denetler; hem fonksiyonu yazarken hem de kullanırken.

Parametreler ve dönüş değeri

Her parametrenin tipi adından sonra iki noktayla yazılır. Dönüş değerinin tipi ise parantezlerden sonra gelir. Aşağıdaki fonksiyon restoranda bahşişi hesaplar:

TypeScript
function calculateTip(bill: number, percent: number): number {
  return (bill * percent) / 100;
}

const tip = calculateTip(40, 15);
console.log(`Tip: ${tip} AZN`);

Beklenen çıktı

Tip: 6 AZN

Derleyici sözleşmenin iki tarafını da denetler. Çağıran taraf tüm argümanları doğru tiplerle vermeli, fonksiyonun gövdesi ise söz verdiği tipi döndürmelidir:

TypeScript
function calculateTip(bill: number, percent: number): number {
  return (bill * percent) / 100;
}

calculateTip(40);

function isAdult(age: number): boolean {
  if (age >= 18) {
    return 'yes';
  }
  return false;
}
Text
tip.ts:5:1 - error TS2554: Expected 2 arguments, but got 1.

5 calculateTip(40);
  ~~~~~~~~~~~~

  tip.ts:1:37
    1 function calculateTip(bill: number, percent: number): number {
                                          ~~~~~~~~~~~~~~~
    An argument for 'percent' was not provided.

tip.ts:9:5 - error TS2322: Type 'string' is not assignable to type 'boolean'.

9     return 'yes';
      ~~~~~~
İlk hata çağıranın, ikincisi fonksiyonun kendisinin. Derleyici hangi argümanın unutulduğunu bile söyler.

Okumaya devam etmek için ücretsiz kaydol

Dersin geri kalan bölümleri, test ve notlar Educora hesabıyla açılır. Kayıt bir dakika sürer; ilerlemen tüm cihazlarında saklanır.

İsteğe bağlı, varsayılan ve rest parametreler

  • İsteğe bağlı parametre adından sonra ? ile yazılır: greeting?: string. Tipi aslında string | undefined'dır, yani verilmeyebilir.
  • Varsayılan değerli parametre (currency = 'AZN') tipini bu değerden alır; burada string. Argüman verilmezse varsayılan değer kullanılır.
  • Rest parametre (...numbers: number[]) istenen sayıda argümanı bir dizide toplar.
  • İsteğe bağlı parametreler zorunlu olanlardan sonra gelmelidir.
TypeScript
function greet(name: string, greeting?: string): string {
  return `${greeting ?? 'Hello'}, ${name}!`;
}

function price(amount: number, currency = 'AZN'): string {
  return `${amount.toFixed(2)} ${currency}`;
}

function sum(...numbers: number[]): number {
  return numbers.reduce((total, n) => total + n, 0);
}

console.log(greet('Murad'));
console.log(greet('Murad', 'Salam'));
console.log(price(12.5), '|', price(12.5, 'USD'));
console.log(sum(1, 2, 3), sum());

Beklenen çıktı

Hello, Murad!
Salam, Murad!
12.50 AZN | 12.50 USD
6 0
?? operatörü, greeting verilmediğinde 'Hello' değerini kullanır.

İsteğe bağlı bir parametre undefined olabileceği için TypeScript onu kontrol etmeden kullanmana izin vermez. greet içinde ?? ile yedek bir değer vermiştik; bunu unutursak şu olur:

TypeScript
function shout(name: string, greeting?: string): string {
  return `${greeting.toUpperCase()}, ${name}!`;
}
Text
shout.ts:2:13 - error TS18048: 'greeting' is possibly 'undefined'.

2   return `${greeting.toUpperCase()}, ${name}!`;
              ~~~~~~~~

Fonksiyon tipleri

JavaScript'te fonksiyonlar sıradan değerlerdir: değişkenlerde saklanabilir ve başka fonksiyonlara argüman olarak verilebilir. Demek ki bir fonksiyonun da tipi vardır. Fonksiyon tipi ok sözdizimiyle yazılır: (a: number, b: number) => number, yani “iki sayı alıp bir sayı döndüren fonksiyon”. Böyle bir tipe type ile ad vermek pratiktir.

TypeScript
type Operation = (a: number, b: number) => number;

const add: Operation = (a, b) => a + b;
const multiply: Operation = (a, b) => a * b;

function calculate(x: number, y: number, op: Operation): number {
  return op(x, y);
}

console.log(calculate(6, 7, add));
console.log(calculate(6, 7, multiply));
console.log([1, 2, 3].map((n) => n * 10));

Beklenen çıktı

13
42
[ 10, 20, 30 ]

Dikkat et: add içinde a ve b için tip yazmadık ama hata da yok. Buna bağlamsal tipleme (contextual typing) denir: fonksiyon Operation tipindeki bir değişkene atandığı için TypeScript parametrelerin number olduğunu bilir. map için de aynısı geçerli: dizi sayılardan oluştuğu için n otomatik olarak number olur.

TipAnlamıÖrnek
voidfonksiyon işe yarar bir şey döndürmezfunction log(msg: string): void
neverfonksiyon hiçbir zaman normal biçimde bitmez; örneğin her zaman hata fırlatırfunction fail(msg: string): never
fonksiyon tipiparametreler ve dönüş tipi(a: number, b: number) => number

Unutma

  • Parametre tipleri adlarından sonra, dönüş tipi ise parantezlerden sonra yazılır.
  • Derleyici argümanların sayısını ve tiplerini, gövdede ise döndürülen değeri denetler.
  • x?: T isteğe bağlıdır ve tipi T | undefined'dır; x = değer varsayılan değerdir; ...xs: T[] rest parametredir.
  • Fonksiyon tipi okla yazılır: (a: number, b: number) => number; bağlamsal tipleme parametre tiplerini kendisi bulur.
  • void hiçbir şey döndürmez; never hiçbir zaman normal biçimde bitmez.
Bu derste bir hata ya da yanlışlık mı gördün?

Kendini test et

10 soru. Her doğru cevap XP kazandırır.

Soru 1 / 10

Soru 1 / 10. (a: number, b: number) => number tipi neyi tanımlar?