Bir fonksiyon bir tür sözleşmedir: ne alır ve ne döndürür. JavaScript'te bu sözleşme yalnızca geliştiricinin aklında ya da yorumlarda yaşar; yorumlar da çabucak eskir. TypeScript'te sözleşme fonksiyonun başlığına yazılır ve derleyici her çağrıda buna uyulduğunu denetler; hem fonksiyonu yazarken hem de kullanırken.
Parametreler ve dönüş değeri
Her parametrenin tipi adından sonra iki noktayla yazılır. Dönüş değerinin tipi ise parantezlerden sonra gelir. Aşağıdaki fonksiyon restoranda bahşişi hesaplar:
function calculateTip(bill: number, percent: number): number {
return (bill * percent) / 100;
}
const tip = calculateTip(40, 15);
console.log(`Tip: ${tip} AZN`);Beklenen çıktı
Tip: 6 AZN
Derleyici sözleşmenin iki tarafını da denetler. Çağıran taraf tüm argümanları doğru tiplerle vermeli, fonksiyonun gövdesi ise söz verdiği tipi döndürmelidir:
function calculateTip(bill: number, percent: number): number {
return (bill * percent) / 100;
}
calculateTip(40);
function isAdult(age: number): boolean {
if (age >= 18) {
return 'yes';
}
return false;
}tip.ts:5:1 - error TS2554: Expected 2 arguments, but got 1.
5 calculateTip(40);
~~~~~~~~~~~~
tip.ts:1:37
1 function calculateTip(bill: number, percent: number): number {
~~~~~~~~~~~~~~~
An argument for 'percent' was not provided.
tip.ts:9:5 - error TS2322: Type 'string' is not assignable to type 'boolean'.
9 return 'yes';
~~~~~~İsteğe bağlı, varsayılan ve rest parametreler
- İsteğe bağlı parametre adından sonra
?ile yazılır:greeting?: string. Tipi aslındastring | undefined'dır, yani verilmeyebilir. - Varsayılan değerli parametre (
currency = 'AZN') tipini bu değerden alır; buradastring. Argüman verilmezse varsayılan değer kullanılır. - Rest parametre (
...numbers: number[]) istenen sayıda argümanı bir dizide toplar. - İsteğe bağlı parametreler zorunlu olanlardan sonra gelmelidir.
function greet(name: string, greeting?: string): string {
return `${greeting ?? 'Hello'}, ${name}!`;
}
function price(amount: number, currency = 'AZN'): string {
return `${amount.toFixed(2)} ${currency}`;
}
function sum(...numbers: number[]): number {
return numbers.reduce((total, n) => total + n, 0);
}
console.log(greet('Murad'));
console.log(greet('Murad', 'Salam'));
console.log(price(12.5), '|', price(12.5, 'USD'));
console.log(sum(1, 2, 3), sum());Beklenen çıktı
Hello, Murad! Salam, Murad! 12.50 AZN | 12.50 USD 6 0
?? operatörü, greeting verilmediğinde 'Hello' değerini kullanır.İsteğe bağlı bir parametre undefined olabileceği için TypeScript onu kontrol etmeden kullanmana izin vermez. greet içinde ?? ile yedek bir değer vermiştik; bunu unutursak şu olur:
function shout(name: string, greeting?: string): string {
return `${greeting.toUpperCase()}, ${name}!`;
}shout.ts:2:13 - error TS18048: 'greeting' is possibly 'undefined'.
2 return `${greeting.toUpperCase()}, ${name}!`;
~~~~~~~~Fonksiyon tipleri
JavaScript'te fonksiyonlar sıradan değerlerdir: değişkenlerde saklanabilir ve başka fonksiyonlara argüman olarak verilebilir. Demek ki bir fonksiyonun da tipi vardır. Fonksiyon tipi ok sözdizimiyle yazılır: (a: number, b: number) => number, yani “iki sayı alıp bir sayı döndüren fonksiyon”. Böyle bir tipe type ile ad vermek pratiktir.
type Operation = (a: number, b: number) => number;
const add: Operation = (a, b) => a + b;
const multiply: Operation = (a, b) => a * b;
function calculate(x: number, y: number, op: Operation): number {
return op(x, y);
}
console.log(calculate(6, 7, add));
console.log(calculate(6, 7, multiply));
console.log([1, 2, 3].map((n) => n * 10));Beklenen çıktı
13 42 [ 10, 20, 30 ]
Dikkat et: add içinde a ve b için tip yazmadık ama hata da yok. Buna bağlamsal tipleme (contextual typing) denir: fonksiyon Operation tipindeki bir değişkene atandığı için TypeScript parametrelerin number olduğunu bilir. map için de aynısı geçerli: dizi sayılardan oluştuğu için n otomatik olarak number olur.
| Tip | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
void | fonksiyon işe yarar bir şey döndürmez | function log(msg: string): void |
never | fonksiyon hiçbir zaman normal biçimde bitmez; örneğin her zaman hata fırlatır | function fail(msg: string): never |
| fonksiyon tipi | parametreler ve dönüş tipi | (a: number, b: number) => number |
Unutma
- Parametre tipleri adlarından sonra, dönüş tipi ise parantezlerden sonra yazılır.
- Derleyici argümanların sayısını ve tiplerini, gövdede ise döndürülen değeri denetler.
x?: Tisteğe bağlıdır ve tipiT | undefined'dır;x = değervarsayılan değerdir;...xs: T[]rest parametredir.- Fonksiyon tipi okla yazılır:
(a: number, b: number) => number; bağlamsal tipleme parametre tiplerini kendisi bulur. voidhiçbir şey döndürmez;neverhiçbir zaman normal biçimde bitmez.