Değişkenler, türler ve operatörler

Bir çevrim içi mağaza her ürünün adını, fiyatını, depoda kaç tane kaldığını ve indirimde olup olmadığını hatırlamak zorundadır. Programlar bu tür bilgileri değişkenlerde saklar. Java'da her değişkenin önceden bilinen bir türü vardır ve bu tür sonradan değişmez; böyle dillere statik tipli diller denir.

Değişken tanımlamak

Bir değişken oluşturmak için önce türünü, sonra adını yazarsın; istersen = ile hemen bir değer verirsin: int age = 14;. Daha sonra değişkene yeni bir değer atayabilirsin ama farklı türde bir değer atayamazsın: int türündeki bir değişkene metin yazamazsın.

public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        String name = "Leyla";
        int age = 14;
        double height = 1.62;
        boolean isStudent = true;
        char grade = 'A';
        System.out.println(name + " is " + age + " years old.");
        System.out.println("Height: " + height + " m");
        System.out.println("Student: " + isStudent + ", grade: " + grade);
        age = age + 1;
        System.out.println("Next year: " + age);
    }
}

Leyla is 14 years old.
Height: 1.62 m
Student: true, grade: A
Next year: 15

İlkel türler

Java'da sekiz ilkel tür (primitive type) vardır; bunlar dilin en basit yapı taşlarıdır. Bellekte ne kadar yer kapladıkları ve hangi değerleri tutabildikleri bakımından birbirinden ayrılırlar. Tam sayılar için genellikle int, ondalıklı sayılar için double seçilir.

String bu listede yok: ilkel bir tür değil, bir sınıftır; bu yüzden büyük harfle başlar. Karakter dizilerini bir sonraki derste ayrıntılı olarak tanıyacaksın. Dikkat: char değeri tek tırnakla ('A'), String ise çift tırnakla yazılır.

Aritmetik operatörler

Java'da +, -, *, / ve % (bölümden kalan) operatörleri vardır. En önemli ayrıntı şudur: iki tam sayıyı böldüğünde sonuç da tam sayı olur, ondalık kısım basitçe atılır. Yani 17 / 5 işleminin sonucu 3.4 değil, 3'tür.

public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        int a = 17;
        int b = 5;
        System.out.println(a + b);
        System.out.println(a - b);
        System.out.println(a * b);
        System.out.println(a / b);
        System.out.println(a % b);
        System.out.println(17.0 / 5);
        int count = 10;
        count += 5;
        count++;
        System.out.println(count);
    }
}

22
12
85
3
2
3.4
16

Sayılardan biri ondalıklı olduğu anda (17.0) sonuç da ondalıklı olur. count += 5, count = count + 5 ifadesinin kısa yazılışıdır; -=, *= ve /= de aynı şekilde çalışır. count++ değişkeni 1 artırır, count-- ise 1 azaltır.

Tür dönüşümü

Bazen bir değeri bir türden başka bir türe dönüştürmek gerekir. Küçük türden büyük türe (genişletme, örneğin int → double) Java bunu kendiliğinden ve kayıpsız yapar. Büyük türden küçük türe (daraltma, örneğin double → int) geçerken ise bilgi kaybolabilir; bu yüzden türü parantez içinde yazarak dönüşümü açıkça istemelisin: (int) price.

public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        int apples = 7;
        double d = apples;
        System.out.println(d);
        double price = 9.99;
        int whole = (int) price;
        System.out.println(whole);
        int sum = 7, people = 2;
        System.out.println(sum / people);
        System.out.println((double) sum / people);
        System.out.println((int) 'A');
        System.out.println((char) 66);
        int max = Integer.MAX_VALUE;
        System.out.println(max + 1);
    }
}

7.0
9
3
3.5
65
B
-2147483648

• (int) 9.99 sonucu 9'dur: ondalık kısım yuvarlanmaz, atılır.
• (double) sum / people ifadesinde önce sum double türüne çevrilir; bu yüzden bölme ondalıklı yapılır: 3.5.
• char aslında bir sayıdır: 'A' karakterinin kodu 65'tir, 66 ise 'B' karakteridir.
• En büyük int değerine 1 eklemek taşmaya (overflow) yol açar: değer en küçük negatif sayıya “döner”.