İçeriğe geç
Educora
Başlangıç12 dk2 / 27

Değişkenler ve veri tipleri

`let` ve `const` ile değişken oluşturmayı, onlara iyi ad vermeyi ve JavaScript'in temel veri tiplerini öğren.

Kendini test et
Bu derste öğreneceklerin
  • let ve const ile değişken tanımlayıp değer atamak
  • Değişkenlere kurallara uygun ve anlamlı adlar vermek
  • typeof ile bir değerin tipini bulmak

Bir oyun adını, puanını ve hangi seviyede olduğunu hatırlar. Bir çevrim içi mağaza sepetindeki ürün sayısını ve toplam tutarı bilir. Programlar bilgileri değişkenlerde saklar; bunları üzerinde etiket olan kutular gibi düşünebilirsin.

Değişken oluşturmak: let

Tanım
Değişken

Bir değeri saklayan, adı olan bellek alanı. Değer bu adla okunabilir ve gerektiğinde değiştirilebilir.

Değişkeni let anahtar kelimesiyle tanımlarız, = işaretiyle de ona değer atarız. Dikkat: programlamada = “eşittir” demek değildir; “sağdaki değeri soldaki değişkene yaz” demektir. Bu yüzden score = score + 5 tamamen geçerli bir komuttur: eski değere 5 eklenir.

JavaScript
let score = 0;
console.log('Start:', score);

score = 10;
console.log('After level 1:', score);

score = score + 5;
console.log('After bonus:', score);
▸ Beklenen çıktı
Start: 0
After level 1: 10
After bonus: 15

let kelimesini yalnızca değişkeni ilk kez oluştururken yazarız. Sonraki değişikliklerde adı ve yeni değeri yazmak yeterlidir.

Sabitler: const

Bazı değerler program boyunca hiç değişmez: bir ülkenin adı, haftadaki gün sayısı, bir vergi oranı. Bunlar için const (constant, yani sabit) kullanılır. const ile oluşturulan bir değişkene yeni değer atanamaz.

JavaScript
const country = 'Azerbaijan';
const capital = 'Baku';
let temperature = 18;

temperature = 21;
console.log(capital, 'is the capital of', country);
console.log('Temperature:', temperature);
▸ Beklenen çıktı
Baku is the capital of Azerbaijan
Temperature: 21
JavaScript
const capital = 'Baku';
capital = 'Ganja';
Beklenen çıktı
Uncaught TypeError: Assignment to constant variable.
Bir const değişkenine yeni değer verme denemesi hatayla sonuçlanır.

Değişkenlere ad vermek

Bir ad harf, rakam, _ ve $ işaretlerinden oluşabilir; ama rakamla başlayamaz ve boşluk içeremez. let, const, if gibi anahtar kelimeler ad olamaz. JavaScript'te birden çok kelimeden oluşan adlar camelCase ile yazılır: ilk kelime küçük harfle, sonraki her kelime büyük harfle başlar.

AdOlur mu?Neden
userName✓camelCase, anlamlı
totalPrice2✓rakam sonda olabilir
2ndPlace✗rakamla başlıyor
first name✗boşluk içeriyor
const✗anahtar kelimedir
x1✓olur ama ne sakladığı belli değil

Veri tipleri ve typeof

Her değerin bir tipi vardır. Tip, değerle neler yapılabileceğini belirler: sayılar toplanabilir, metin büyük harfe çevrilebilir. typeof operatörü bir değerin tipini string olarak döndürür.

TipÖrnekNe saklar
number42, 3.14, -7tam ve ondalıklı sayılar; hepsi tek tip
string'Leyla', '42'tırnak içindeki metin
booleantrue, falsemantıksal değer: doğru ya da yanlış
undefinedundefinedhenüz değer verilmemiş
nullnullbilerek “boş” bırakılmış değer
İki nadir tip daha var: bigint (çok büyük tam sayılar) ve symbol. Nesnelerle sonraki derslerde tanışacaksın.
JavaScript
console.log(typeof 42);
console.log(typeof 3.14);
console.log(typeof 'Leyla');
console.log(typeof '42');
console.log(typeof true);
console.log(typeof undefined);
console.log(typeof null);
▸ Beklenen çıktı
number
number
string
string
boolean
undefined
object

JavaScript dinamik tipli bir dildir: aynı değişken önce sayı, sonra string tutabilir; tip değişkene değil, değere aittir. undefined “henüz hiçbir şey yazılmadı”, null ise “burada bilerek hiçbir şey yok” anlamına gelir.

JavaScript
let value = 42;
console.log(value, typeof value);
value = 'forty-two';
console.log(value, typeof value);

let winner;
console.log('Before the game:', winner);
winner = null;
console.log('Draw, no winner:', winner);
winner = 'Murad';
console.log('Winner:', winner);
▸ Beklenen çıktı
42 number
forty-two string
Before the game: undefined
Draw, no winner: null
Winner: Murad
Alıştırma

temperature değişkenini 5 derece artır. Sonra iki satır yazdır: şehri ve yeni sıcaklığı (Baku 23), ardından typeof ile iki değişkenin tipini (string number).

Alıştırma · JavaScript
let city = 'Baku';
let temperature = 18;
// 1) increase temperature by 5
// 2) print the city and the temperature
// 3) print the types of both variables
▸ Beklenen çıktı
Baku 23
string number

Önemli noktalar

  • Değişken, değer saklayan adlı bir kutudur; = ona değer atar.
  • const değişmeyen, let değişen değerler içindir; var eskimiştir.
  • Adlar rakamla başlamaz, boşluk içermez ve camelCase ile yazılır.
  • Temel tipler: number, string, boolean, undefined, null; tipi typeof gösterir.
  • JavaScript dinamik tiplidir: tip değişkene değil, değere aittir.

Kendini test et

10 soru. Her doğru cevap XP kazandırır.

1 / 10
Hiç değişmeyecek bir değer için hangi anahtar kelime seçilmelidir?