letvəconstilə dəyişən elan edib ona qiymət mənimsətmək- Dəyişənlərə qaydalara uyğun və mənalı adlar vermək
typeofilə qiymətin tipini müəyyən etmək
Oyun sənin adını, xalını və neçənci səviyyədə olduğunu yadda saxlayır. Onlayn mağaza səbətdəki malların sayını və ümumi qiyməti bilir. Proqramlar məlumatı yadda saxlamaq üçün dəyişənlərdən istifadə edir — onlar üzərində ad yazılmış qutulara bənzəyir.
Dəyişən yaratmaq: let
Adı olan və içində bir qiymət saxlayan yaddaş sahəsi. Qiyməti ada görə oxumaq və lazım olanda dəyişmək olar.
Dəyişəni let açar sözü ilə elan edirik, = işarəsi ilə isə ona qiymət mənimsədirik. Diqqət: proqramlaşdırmada = «bərabərdir» demək deyil, «sağdakı qiyməti soldakı dəyişənə yaz» deməkdir. Ona görə score = score + 5 tamamilə düzgün əmrdir: köhnə qiymətə 5 əlavə edilir.
let score = 0;
console.log('Start:', score);
score = 10;
console.log('After level 1:', score);
score = score + 5;
console.log('After bonus:', score);▸ Gözlənilən nəticə
Start: 0 After level 1: 10 After bonus: 15
let sözünü yalnız dəyişəni ilk dəfə yaradanda yazırıq. Sonrakı dəyişikliklərdə sadəcə adı və yeni qiyməti yazmaq kifayətdir.
Sabitlər: const
Bəzi qiymətlər proqram boyu dəyişmir: ölkənin adı, həftədəki günlərin sayı, məhsulun ƏDV dərəcəsi. Belə hallarda const (constant — sabit) istifadə olunur. const ilə yaradılmış dəyişənə yeni qiymət mənimsətmək olmaz.
const country = 'Azerbaijan';
const capital = 'Baku';
let temperature = 18;
temperature = 21;
console.log(capital, 'is the capital of', country);
console.log('Temperature:', temperature);▸ Gözlənilən nəticə
Baku is the capital of Azerbaijan Temperature: 21
const capital = 'Baku';
capital = 'Ganja';Uncaught TypeError: Assignment to constant variable.
const dəyişəninə yeni qiymət vermək cəhdi xəta ilə bitir.Dəyişənə ad vermək
Ad hərflərdən, rəqəmlərdən, _ və $ işarələrindən ibarət ola bilər, lakin rəqəmlə başlaya və boşluq saxlaya bilməz. let, const, if kimi açar sözlər ad ola bilməz. JavaScript-də bir neçə sözdən ibarət adları camelCase üsulu ilə yazırlar: ilk söz kiçik hərflə, sonrakılar böyük hərflə başlayır.
| Ad | Olarmı? | İzah |
|---|---|---|
userName | ✓ | camelCase, mənalıdır |
totalPrice2 | ✓ | rəqəm sonda ola bilər |
2ndPlace | ✗ | rəqəmlə başlayır |
first name | ✗ | boşluq var |
const | ✗ | açar sözdür |
x1 | ✓ | olar, amma nə saxladığı bəlli deyil |
Verilən tipləri və typeof
Hər qiymətin bir tipi var. Tip qiymətlə nə etmək mümkün olduğunu müəyyən edir: ədədləri toplamaq, mətni isə böyük hərflərə çevirmək olar. typeof operatoru qiymətin tipini sətir şəklində qaytarır.
| Tip | Nümunə | Nə saxlayır |
|---|---|---|
number | 42, 3.14, -7 | tam və kəsr ədədlər — hamısı bir tipdir |
string | 'Leyla', '42' | mətn, dırnaq içində |
boolean | true, false | məntiqi qiymət: doğru və ya yalan |
undefined | undefined | hələ qiymət verilməyib |
null | null | qəsdən «boş» qiymət |
bigint (çox böyük tam ədədlər) və symbol. Obyektlərlə sonrakı dərslərdə tanış olacaqsan.console.log(typeof 42);
console.log(typeof 3.14);
console.log(typeof 'Leyla');
console.log(typeof '42');
console.log(typeof true);
console.log(typeof undefined);
console.log(typeof null);▸ Gözlənilən nəticə
number number string string boolean undefined object
JavaScript dinamik tipli dildir: eyni dəyişən əvvəl ədəd, sonra sətir saxlaya bilər — tip dəyişənə yox, qiymətə aiddir. undefined isə «hələ heç nə yazılmayıb», null «burada qəsdən heç nə yoxdur» deməkdir.
let value = 42;
console.log(value, typeof value);
value = 'forty-two';
console.log(value, typeof value);
let winner;
console.log('Before the game:', winner);
winner = null;
console.log('Draw, no winner:', winner);
winner = 'Murad';
console.log('Winner:', winner);▸ Gözlənilən nəticə
42 number forty-two string Before the game: undefined Draw, no winner: null Winner: Murad
temperature dəyişənini 5 dərəcə artır. Sonra iki sətir çap et: şəhəri və yeni temperaturu (Baku 23), daha sonra isə typeof ilə hər iki dəyişənin tipini (string number).
let city = 'Baku';
let temperature = 18;
// 1) increase temperature by 5
// 2) print the city and the temperature
// 3) print the types of both variables▸ Gözlənilən nəticə
Baku 23 string number
Əsas fikirlər
- Dəyişən adı olan və qiymət saxlayan qutudur;
=qiyməti dəyişənə mənimsədir. constdəyişməyən qiymətlər,letdəyişən qiymətlər üçündür;varköhnəlib.- Adlar rəqəmlə başlamır, boşluq saxlamır və camelCase ilə yazılır.
- Əsas tiplər:
number,string,boolean,undefined,null; tipitypeofgöstərir. - JavaScript dinamik tiplidir: tip dəyişənə yox, qiymətə aiddir.
Özünü yoxla
10 sual. Hər düzgün cavab XP qazandırır.