Operatörler ve tip dönüşümü

Küçük bir bilmece: JavaScript'te '5' + 3 ifadesi '53', '5' - 3 ise 2 verir. Neden toplamada sayılar “yapışıyor” da çıkarmada doğru hesaplanıyor? Bu derste operatörleri ve JavaScript'in tipleri kendiliğinden nasıl dönüştürdüğünü öğreneceksin.

Aritmetik operatörler

Toplama, çıkarma, çarpma ve bölmenin yanında JavaScript'te iki kullanışlı operatör daha vardır. % bölmenin kalanını verir: 7 % 3 = 1. ** ise üs alır: 2 ** 3 = 8. Kalan, bir sayının çift olup olmadığını anlamak için idealdir: n % 2 sıfırsa sayı çifttir.

console.log(7 + 3);
console.log(7 - 3);
console.log(7 * 3);
console.log(7 / 2);
console.log(7 % 3);
console.log(2 ** 10);
console.log(2 + 3 * 4);
console.log((2 + 3) * 4);

10
4
21
3.5
1
1024
14
20

Matematikteki gibi çarpma ve bölme toplamadan önce yapılır, parantez ise sırayı değiştirir. Bir değişkeni güncellemek için kısa yazımlar da vardır: x += 5, x = x + 5 demektir; x++ ise değeri 1 artırır.

let coins = 10;
coins += 5;
console.log(coins);
coins -= 3;
console.log(coins);
coins *= 2;
console.log(coins);
coins++;
console.log(coins);

15
12
24
25

Karşılaştırma: === ve ==

Karşılaştırma operatörleri (>, <, >=, <=) her zaman true ya da false döndürür. Eşitliği kontrol etmenin iki yolu vardır. Katı eşitlik === hem değeri hem de tipi kontrol eder. Gevşek eşitlik == ise karşılaştırmadan önce tipleri dönüştürür; bu da şaşırtıcı sonuçlar verebilir.

console.log(5 > 3);
console.log(5 === 5);
console.log(5 === '5');
console.log(5 == '5');
console.log(0 == false);
console.log(5 !== '5');

true
true
false
true
true
true

Tip dönüşümü

Bilmecenin cevabı şu: + operatörü hem sayıları toplar hem de string'leri birleştirir. Taraflardan biri string ise JavaScript diğer tarafı da string'e çevirir ve ikisini yapıştırır. -, * ve / ise yalnızca sayılarla çalışır, bu yüzden string'leri sayıya çevirir. Sayıya dönüşemeyen bir değer NaN (Not a Number, “sayı değil”) verir.

console.log('5' + 3);
console.log('5' - 3);
console.log('5' * '2');
console.log(true + 1);
console.log('hello' * 2);
console.log(typeof NaN);

53
2
10
2
NaN
number

Tahmin etmek yerine tipi kendin dönüştürmek daha güvenlidir; buna açık dönüşüm denir. Number() bir değeri sayıya, String() string'e, Boolean() ise boolean'a çevirir. parseInt() bir string'in başındaki tam sayıyı okur, örneğin '42px' içinden 42'yi.

const input = '25';
console.log(input + 5);
console.log(Number(input) + 5);
console.log(Number('abc'));
console.log(parseInt('42px'));
console.log(String(100) + 1);

255
30
NaN
42
1001

Mantıksal operatörler ve truthy/falsy

• && (VE) — iki koşul da doğruysa sonuç doğrudur.
• || (VEYA) — en az biri doğruysa sonuç doğrudur.
• ! (DEĞİL) — değeri tersine çevirir: !true, false olur.

Koşul olarak her değer kullanılabilir. Altı değer falsy (yanlış gibi kabul edilen) sayılır: false, 0, boş string '', null, undefined ve NaN. Diğer bütün değerler truthy'dir; boş olmadıkları için '0' ve 'false' string'leri bile.

const age = 16;
const hasTicket = true;

console.log(age >= 14 && hasTicket);
console.log(age >= 18 && hasTicket);
console.log(age >= 18 || hasTicket);
console.log(!hasTicket);
console.log(Boolean(''), Boolean('0'), Boolean(0));

true
false
true
false
false true false

const price = '15';
const quantity = 3;
// 1) print price * quantity
// 2) print price + quantity
// 3) print the correct sum using Number()

45
153
18