Sealed sınıflar, coroutine'ler ve Jetpack Compose

Modern bir Android uygulamasının üç temel aracıyla tanış: durumları sealed sınıflarla tanımla, işleri coroutine'lerle ekranı dondurmadan yap ve arayüzü Jetpack Compose ile kur.

  • İleri
  • 22 dk
  • 10 soru
  • Ders 8 / 14

Bu derste öğreneceklerin

  • Bir sealed sınıf kurmak ve onu else gerektirmeyen bir when ile işlemek
  • suspend, launch, async/await ve delay'in rolünü açıklamak
  • Basit bir @Composable fonksiyonunu okumak ve durum değişince ekranın nasıl güncellendiğini anlamak

Bir mesajlaşma uygulamasını açıyorsun: önce dönen bir yükleme simgesi görünür, sonra mesajlar; internet yoksa bir hata bildirimi. Bu sırada ekran donmaz; listeyi kaydırabilir, düğmelere basabilirsin. Bunun arkasında Kotlin'in üç özelliği vardır: durumları tanımlayan sealed sınıflar, işleri arka planda yapan coroutine'ler ve ekranı çizen Jetpack Compose. Bu ders, Android dünyasına ilk adımın.

Sealed sınıflar: kapalı bir aile

Sealed (“mühürlü”) bir sınıfın tüm alt sınıfları önceden bellidir ve aynı pakette tanımlanır; başka bir yerde yeni bir alt sınıf eklenemez. Bu, “yükleniyor / başarılı / hata” gibi sabit bir seçenekler kümesini tanımlamak için idealdir. Her seçenek kendi verisini taşıyabilir: hatanın nedeni, başarının sonucu. Verisi olmayan bir seçenek için data object kullanılır.

Kotlin
sealed class UiState {
    data object Loading : UiState()
    data class Success(val messages: Int) : UiState()
    data class Error(val reason: String) : UiState()
}

fun render(state: UiState): String = when (state) {
    UiState.Loading -> "Loading..."
    is UiState.Success -> "You have ${state.messages} new messages"
    is UiState.Error -> "Error: ${state.reason}"
}

fun main() {
    val states = listOf(UiState.Loading, UiState.Success(5), UiState.Error("No internet"))
    states.forEach { println(render(it)) }
    println(UiState.Success(5))
}

Beklenen çıktı

Loading...
You have 5 new messages
Error: No internet
Success(messages=5)

Dikkat et: when ifadesinde else dalı yok. Derleyici UiState'in yalnızca üç seçeneği olduğunu bilir ve hepsinin ele alındığını denetler. is UiState.Success dalında ise akıllı tür dönüşümü çalışır; state.messages doğrudan kullanılabilir.

Okumaya devam etmek için ücretsiz kaydol

Dersin geri kalan bölümleri, test ve notlar Educora hesabıyla açılır. Kayıt bir dakika sürer; ilerlemen tüm cihazlarında saklanır.

Coroutine'ler: dondurmadan beklemek

Bir Android uygulamasında ekranı ana iş parçacığı (main thread) çizer. İnternetten veri yüklemek birkaç saniye sürebilir; ana iş parçacığı bu süre boyunca beklerse ekran donar. Coroutine'ler (eş yordamlar) bu sorunu çözer: bir coroutine işinin ortasında askıya alınabilir (suspend), iş parçacığını başka işlere bırakabilir ve cevap geldiğinde devam edebilir. Coroutine'ler çok hafiftir; aynı anda binlercesi çalışabilir.

  • suspend fun: duraklayabilen bir fonksiyon. Yalnızca bir coroutine'in içinden ya da başka bir suspend fonksiyondan çağrılabilir.
  • delay(1000), coroutine'i 1 saniye duraklatır ama iş parçacığını bloke etmez.
  • launch { }, sonucu beklenmeyen yeni bir coroutine başlatır (“başlat ve unut”).
  • async { }, sonuç üreten bir coroutine başlatır; sonucu await() ile alırsın.
  • runBlocking { }, sıradan bir main fonksiyonunu coroutine dünyasına bağlar; yalnızca örnekler ve testler içindir.
Kotlin
import kotlinx.coroutines.*

suspend fun fetchTemperature(city: String): Int {
    delay(1000)
    return if (city == "Baku") 24 else 19
}

fun main() = runBlocking {
    println("Loading...")
    launch {
        delay(500)
        println("Half a second passed")
    }
    val baku = async { fetchTemperature("Baku") }
    val ganja = async { fetchTemperature("Ganja") }
    println("Baku: ${baku.await()}, Ganja: ${ganja.await()}")
    println("Done")
}

Beklenen çıktı

Loading...
Half a second passed
Baku: 24, Ganja: 19
Done
kotlinx-coroutines-core kütüphanesi gerekir. İki istek paralel çalıştığı için program 2 değil, yaklaşık 1 saniye sürer.

Android'den bir tat: Jetpack Compose

Jetpack Compose, Android arayüzlerini Kotlin koduyla oluşturmak için Google'ın modern araç setidir. Ekranı adım adım değiştirmek yerine nasıl görünmesi gerektiğini tanımlarsın; bu yaklaşıma bildirimsel (declarative) denir. Ekranın her parçası, @Composable ek açıklamasıyla işaretlenmiş sıradan bir Kotlin fonksiyonudur. Aşağıdaki kod bir Android projesinin parçasıdır, tek başına bir program olarak çalıştırılamaz:

Kotlin
@Composable
fun Greeting(name: String) {
    var count by remember { mutableIntStateOf(0) }

    Column(modifier = Modifier.padding(16.dp)) {
        Text(text = "Hello, $name!")
        Button(onClick = { count++ }) {
            Text("Clicked $count times")
        }
    }
}

@Preview
@Composable
fun GreetingPreview() {
    Greeting("Aysel")
}
Sonuç: “Hello, Aysel!” yazısı ve altında bir düğme; her dokunuşta düğmedeki sayı 1 artar.
  • @Composable, bu fonksiyonun arayüzün bir parçasını tanımladığını belirtir. Bu adlar büyük harfle başlar: Greeting.
  • remember { mutableIntStateOf(0) } bir durum (state) oluşturur: Compose onun değerini hatırlar ve izler.
  • Column öğeleri dikey olarak dizer, Modifier.padding(16.dp) kenarlara boşluk ekler.
  • Button(onClick = { count++ }) { ... }: tanıdık bir görüntü, iki lambda! Biri dokunulduğunda çalışır, ikincisi (sondaki lambda) düğmenin içeriğini tanımlar.
  • @Preview, Android Studio'nun bu ekranın ön izlemesini uygulamayı telefonda çalıştırmadan göstermesini sağlar.

Sihir nerede? Düğmeye dokunduğunda count değişir. Compose bunu fark eder ve Greeting fonksiyonunu yeniden çağırır; buna yeniden oluşturma (recomposition) denir. Ekranda yalnızca değişen kısım güncellenir. Ekranı elle güncellemezsin, yalnızca durumu değiştirirsin. Önceki derslerin hepsi burada birleşir: fonksiyonlar, lambdalar, string şablonları ve when ile durumlar.

Unutma

  • Sealed bir sınıfın tüm seçenekleri bellidir; bu yüzden when onları else olmadan tamamen kapsayabilir.
  • Bir coroutine, iş parçacığını bloke etmeden duraklayabilir; suspend fonksiyonlar yalnızca coroutine'lerden çağrılır.
  • launch sonuçsuz bir iş başlatır, async ise await() ile alınan bir sonuç üretir.
  • Compose'da arayüz @Composable fonksiyonlarla tanımlanır; durum değişince ekran otomatik olarak güncellenir (recomposition).
Bu derste bir hata ya da yanlışlık mı gördün?

Kendini test et

10 soru. Her doğru cevap XP kazandırır.

Soru 1 / 10

Soru 1 / 10. Sealed bir sınıf üzerindeki when ifadesinde neden else gerekmez?