Bir mesajlaşma uygulamasını açıyorsun: önce dönen bir yükleme simgesi görünür, sonra mesajlar; internet yoksa bir hata bildirimi. Bu sırada ekran donmaz; listeyi kaydırabilir, düğmelere basabilirsin. Bunun arkasında Kotlin'in üç özelliği vardır: durumları tanımlayan sealed sınıflar, işleri arka planda yapan coroutine'ler ve ekranı çizen Jetpack Compose. Bu ders, Android dünyasına ilk adımın.
Sealed sınıflar: kapalı bir aile
Sealed (“mühürlü”) bir sınıfın tüm alt sınıfları önceden bellidir ve aynı pakette tanımlanır; başka bir yerde yeni bir alt sınıf eklenemez. Bu, “yükleniyor / başarılı / hata” gibi sabit bir seçenekler kümesini tanımlamak için idealdir. Her seçenek kendi verisini taşıyabilir: hatanın nedeni, başarının sonucu. Verisi olmayan bir seçenek için data object kullanılır.
sealed class UiState {
data object Loading : UiState()
data class Success(val messages: Int) : UiState()
data class Error(val reason: String) : UiState()
}
fun render(state: UiState): String = when (state) {
UiState.Loading -> "Loading..."
is UiState.Success -> "You have ${state.messages} new messages"
is UiState.Error -> "Error: ${state.reason}"
}
fun main() {
val states = listOf(UiState.Loading, UiState.Success(5), UiState.Error("No internet"))
states.forEach { println(render(it)) }
println(UiState.Success(5))
}Beklenen çıktı
Loading... You have 5 new messages Error: No internet Success(messages=5)
Dikkat et: when ifadesinde else dalı yok. Derleyici UiState'in yalnızca üç seçeneği olduğunu bilir ve hepsinin ele alındığını denetler. is UiState.Success dalında ise akıllı tür dönüşümü çalışır; state.messages doğrudan kullanılabilir.
Coroutine'ler: dondurmadan beklemek
Bir Android uygulamasında ekranı ana iş parçacığı (main thread) çizer. İnternetten veri yüklemek birkaç saniye sürebilir; ana iş parçacığı bu süre boyunca beklerse ekran donar. Coroutine'ler (eş yordamlar) bu sorunu çözer: bir coroutine işinin ortasında askıya alınabilir (suspend), iş parçacığını başka işlere bırakabilir ve cevap geldiğinde devam edebilir. Coroutine'ler çok hafiftir; aynı anda binlercesi çalışabilir.
suspend fun: duraklayabilen bir fonksiyon. Yalnızca bir coroutine'in içinden ya da başka birsuspendfonksiyondan çağrılabilir.delay(1000), coroutine'i 1 saniye duraklatır ama iş parçacığını bloke etmez.launch { }, sonucu beklenmeyen yeni bir coroutine başlatır (“başlat ve unut”).async { }, sonuç üreten bir coroutine başlatır; sonucuawait()ile alırsın.runBlocking { }, sıradan birmainfonksiyonunu coroutine dünyasına bağlar; yalnızca örnekler ve testler içindir.
import kotlinx.coroutines.*
suspend fun fetchTemperature(city: String): Int {
delay(1000)
return if (city == "Baku") 24 else 19
}
fun main() = runBlocking {
println("Loading...")
launch {
delay(500)
println("Half a second passed")
}
val baku = async { fetchTemperature("Baku") }
val ganja = async { fetchTemperature("Ganja") }
println("Baku: ${baku.await()}, Ganja: ${ganja.await()}")
println("Done")
}Beklenen çıktı
Loading... Half a second passed Baku: 24, Ganja: 19 Done
kotlinx-coroutines-core kütüphanesi gerekir. İki istek paralel çalıştığı için program 2 değil, yaklaşık 1 saniye sürer.Android'den bir tat: Jetpack Compose
Jetpack Compose, Android arayüzlerini Kotlin koduyla oluşturmak için Google'ın modern araç setidir. Ekranı adım adım değiştirmek yerine nasıl görünmesi gerektiğini tanımlarsın; bu yaklaşıma bildirimsel (declarative) denir. Ekranın her parçası, @Composable ek açıklamasıyla işaretlenmiş sıradan bir Kotlin fonksiyonudur. Aşağıdaki kod bir Android projesinin parçasıdır, tek başına bir program olarak çalıştırılamaz:
@Composable
fun Greeting(name: String) {
var count by remember { mutableIntStateOf(0) }
Column(modifier = Modifier.padding(16.dp)) {
Text(text = "Hello, $name!")
Button(onClick = { count++ }) {
Text("Clicked $count times")
}
}
}
@Preview
@Composable
fun GreetingPreview() {
Greeting("Aysel")
}@Composable, bu fonksiyonun arayüzün bir parçasını tanımladığını belirtir. Bu adlar büyük harfle başlar:Greeting.remember { mutableIntStateOf(0) }bir durum (state) oluşturur: Compose onun değerini hatırlar ve izler.Columnöğeleri dikey olarak dizer,Modifier.padding(16.dp)kenarlara boşluk ekler.Button(onClick = { count++ }) { ... }: tanıdık bir görüntü, iki lambda! Biri dokunulduğunda çalışır, ikincisi (sondaki lambda) düğmenin içeriğini tanımlar.@Preview, Android Studio'nun bu ekranın ön izlemesini uygulamayı telefonda çalıştırmadan göstermesini sağlar.
Sihir nerede? Düğmeye dokunduğunda count değişir. Compose bunu fark eder ve Greeting fonksiyonunu yeniden çağırır; buna yeniden oluşturma (recomposition) denir. Ekranda yalnızca değişen kısım güncellenir. Ekranı elle güncellemezsin, yalnızca durumu değiştirirsin. Önceki derslerin hepsi burada birleşir: fonksiyonlar, lambdalar, string şablonları ve when ile durumlar.
Unutma
- Sealed bir sınıfın tüm seçenekleri bellidir; bu yüzden
whenonlarıelseolmadan tamamen kapsayabilir. - Bir coroutine, iş parçacığını bloke etmeden duraklayabilir;
suspendfonksiyonlar yalnızca coroutine'lerden çağrılır. launchsonuçsuz bir iş başlatır,asynciseawait()ile alınan bir sonuç üretir.- Compose'da arayüz
@Composablefonksiyonlarla tanımlanır; durum değişince ekran otomatik olarak güncellenir (recomposition).