Android Studio ve ilk uygulaman

Kotlin'i artık biliyorsun: değişkenler, fonksiyonlar, sınıflar, coroutine'ler. Şimdi en heyecanlı an geldi: yazdığın kodu kendi telefonunun ekranında görmek. Bunun için Android Studio gerekir; Google'ın Android uygulamaları için resmî ve ücretsiz geliştirme ortamı. Windows, macOS ve Linux'ta çalışır. Bu derste onu kuracak, ilk projeni oluşturacak, emülatörde ve telefonda çalıştıracak ve uygulamanın “günlüğünü” okumayı öğreneceksin.

Kurulum ve yeni proje

Android Studio'yu developer.android.com/studio adresinden indir. İlk açılışta Setup Wizard (kurulum sihirbazı) başlar ve gereken her şeyi kendisi indirir: Android SDK (kütüphaneler ve araçlar), emülatör ve platform araçları. Emülatör çok bellek ister; bu yüzden bilgisayarının RAM'i ne kadar fazlaysa çalışman o kadar rahat olur.

1. 1
   Kur

   Kurulum dosyasını çalıştır, ardından Setup Wizard'da Standard kurulumu seç ve bileşenlerin inmesini bekle.

2. 2
   Şablonu seç

   File › New › New Project… menüsünü aç, Phone and Tablet bölümünde Empty Activity şablonunu seç; bu şablon zaten Jetpack Compose ile kurulmuştur.

3. 3
   Alanları doldur

   Name: Educora Notes, Package name: com.educora.notes. Minimum SDK için örneğin API 24 seç; sihirbaz bunun cihazların ne kadarını kapsadığını gösterir. Build configuration language olarak Kotlin DSL'i bırak ve Finish'e bas.

4. 4
   Gradle senkronizasyonunu bekle

   İlk senkronizasyon kütüphaneleri internetten indirir ve birkaç dakika sürebilir. İlerlemeyi pencerenin altındaki durum çubuğunda görürsün.

Proje yapısı ve Gradle

Solda Project penceresi bulunur (Alt+1). Üst kısmında Android görünümü seçildiğinde dosyalar uygulama için kullanışlı bir düzende gruplanır. En önemli parçalar şunlardır:

• MainActivity.kt — uygulamanın başlangıç ekranı; Kotlin kodu app/src/main içinde, com.educora.notes paketinde bulunur.
• ui/theme/ klasörü — Color.kt, Type.kt, Theme.kt: uygulamanın Material 3 renkleri ve yazı tipleri.
• AndroidManifest.xml — uygulamanın “kimliği”: adı, simgesi, ekranları (activity) ve izinleri, örneğin internet erişimi.
• res/ — kaynaklar: drawable (görseller), mipmap (başlatıcı simgeleri), values/strings.xml (metinler ve çevirileri).
• build.gradle.kts dosyaları ve gradle/libs.versions.toml — derleme ayarları ve tüm kütüphane sürümlerini tek yerde tutan sürüm kataloğu.

plugins {
    alias(libs.plugins.android.application)
    alias(libs.plugins.kotlin.compose)
}

android {
    namespace = "com.educora.notes"
    compileSdk = 36

    defaultConfig {
        applicationId = "com.educora.notes"
        minSdk = 24
        targetSdk = 36
        versionCode = 1
        versionName = "0.1.0"
    }
    buildFeatures {
        compose = true
    }
}

dependencies {
    implementation(platform(libs.androidx.compose.bom))
    implementation(libs.androidx.material3)
    implementation(libs.androidx.activity.compose)
}

• applicationId — uygulamanın Google Play'deki benzersiz kimliği.
• minSdk — uygulamanın çalıştığı en eski Android sürümü; targetSdk — uygulamanın test edildiği ve davranışının uyarlandığı sürüm; compileSdk — derleme için kullanılan SDK.
• versionCode ve versionName — uygulamanın sürümü; bunları yayımlama dersinde ayrıntılı ele alacağız.
• libs.… — sürüm kataloğundan gelen adlar; Compose BOM (platform(...)), tüm Compose kütüphanelerinin sürümlerini birbiriyle uyumlu tutar.

android {
    namespace 'com.educora.notes'
    compileSdk 36
    defaultConfig {
        applicationId "com.educora.notes"
        minSdk 24
        versionCode 1
        versionName "0.1.0"
    }
}
dependencies {
    implementation libs.androidx.material3
}

android {
    namespace = "com.educora.notes"
    compileSdk = 36
    defaultConfig {
        applicationId = "com.educora.notes"
        minSdk = 24
        versionCode = 1
        versionName = "0.1.0"
    }
}
dependencies {
    implementation(libs.androidx.material3)
}

MainActivity: uygulamanın giriş kapısı

class MainActivity : ComponentActivity() {
    override fun onCreate(savedInstanceState: Bundle?) {
        super.onCreate(savedInstanceState)
        enableEdgeToEdge()
        setContent {
            EducoraNotesTheme {
                Scaffold(modifier = Modifier.fillMaxSize()) { innerPadding ->
                    Greeting(
                        name = "Android",
                        modifier = Modifier.padding(innerPadding)
                    )
                }
            }
        }
    }
}

@Composable
fun Greeting(name: String, modifier: Modifier = Modifier) {
    Text(text = "Hello $name!", modifier = modifier)
}

Activity, uygulamanın bir penceresidir. Sistem onu oluştururken onCreate fonksiyonunu çağırır. enableEdgeToEdge(), içeriği tüm ekrana, durum ve gezinme çubuklarının altına kadar yayar. setContent { } ise ekranın içeriğini Compose ile belirler: tema, Scaffold iskeleti ve Greeting fonksiyonu. innerPadding, metnin sistem çubuklarının altında kalmasını önler.

Emülatörde ve telefonda çalıştır

Uygulamayı iki yerde çalıştırabilirsin: bilgisayarında çalışan sanal bir telefonda, yani emülatörde (AVD, Android Virtual Device) ya da USB kablo veya Wi-Fi ile bağlanmış gerçek bir telefonda. Gerçek cihaz genellikle daha hızlıdır ve dokunmayı, kamerayı, sensörleri gerçekten test etmeni sağlar.

1. 1
   Sanal cihaz oluştur

   View › Tool Windows › Device Manager penceresini aç, + düğmesine bas ve Create Virtual Device'ı seç. Bir telefon modeli (örneğin bir Pixel) ve en son Android sürümünün sistem görüntüsünü seçip Finish'e bas.

2. 2
   Çalıştır

   Araç çubuğundaki listeden cihazı seç ve yeşil Run üçgenine ya da Shift+F10'a bas. Gradle uygulamayı derler, cihaza kurar ve açar.

3. 3
   Telefonda geliştirici seçeneklerini aç

   Settings › About phone bölümünde Build number satırına yedi kez dokun. Ardından Developer options bölümünde USB debugging'i aç (menünün yeri üreticiye göre değişebilir).

4. 4
   Bağla ve izin ver

   Telefonu USB ile bağla ve ekrandaki “Allow USB debugging?” sorusunu onayla. Kablosuz çalışmak için (Android 11+) Wireless debugging'i aç ve Android Studio'da Pair Devices Using Wi-Fi ile QR kodunu tara.

Logcat: uygulamanın günlüğü

Telefonda println çıktısını göreceğin bir konsol yoktur. Android'de mesajlar sistem günlüğüne yazılır; Android Studio da onları Logcat penceresinde gösterir (View › Tool Windows › Logcat). Mesaj yazmak için Log sınıfı kullanılır; her mesajın bir etiketi (kaynağının adı) ve bir düzeyi vardır: Log.v (verbose), Log.d (debug), Log.i (info), Log.w (warning), Log.e (error).

private const val TAG = "MainActivity"

class MainActivity : ComponentActivity() {
    override fun onCreate(savedInstanceState: Bundle?) {
        super.onCreate(savedInstanceState)
        Log.d(TAG, "onCreate called")
        val lessons = listOf("Kotlin", "Compose", "Gradle")
        Log.i(TAG, "Loaded ${lessons.size} lessons")
        Log.w(TAG, "No internet, showing cached data")
        // setContent { ... }
    }
}