Leyla bir bilgi yarışması uygulamasında üçüncü soruya gelmiş ve telefonunu yan çeviriyor; puan sıfırlanıyor ve baştan başlaması gerekiyor. Bu tür hataların hepsinin kökü aynıdır: durum (state) doğru yerde tutulmamıştır. Durum, zamanla değişebilen ve ekranı etkileyen her değerdir: yazılan metin, bir anahtarın konumu, yüklenen bir liste, bir puan. Bu derste onu nerede ve nasıl tutacağını öğreneceksin.
remember ve mutableStateOf
Compose yalnızca gözlemlenebilir durumdaki değişiklikleri fark eder. mutableStateOf(...) böyle bir değer oluşturur: onu değiştirdiğinde Compose, bu değeri okuyan fonksiyonları yeniden çağırır (recomposition). remember { } ise değeri yeniden oluşturmalar arasında saklar; o olmasa fonksiyon her çağrıda sıfırdan başlardı. by anahtar sözcüğü .value yazmadan çalışmanı sağlar.
Yanlış: sıradan bir değişken
@Composable
fun Counter() {
var count = 0
Button(onClick = { count++ }) {
Text("Clicked $count times")
}
}Doğru: hatırlanan durum
@Composable
fun Counter() {
var count by rememberSaveable { mutableIntStateOf(0) }
Button(onClick = { count++ }) {
Text("Clicked $count times")
}
}count artar ama Compose bundan haberdar olmaz ve düğmede hep 0 yazar. Sağda her dokunuş ekranı günceller; değer ekran döndürüldüğünde bile korunur.Durumu yukarı taşımak
Durumu yukarı taşıma (state hoisting)Tanım
Durumu bir composable'ın içinden onu çağıran fonksiyona taşımak. Composable değeri parametre olarak alır, değişiklik isteğini ise bir lambda ile yukarı bildirir. Böyle bir fonksiyon durumsuz (stateless) olur: test etmesi, önizlemesi ve yeniden kullanması kolaydır.
@Composable
fun CounterScreen() {
var count by rememberSaveable { mutableIntStateOf(0) }
Counter(count = count, onIncrement = { count++ })
}
@Composable
fun Counter(count: Int, onIncrement: () -> Unit, modifier: Modifier = Modifier) {
Button(onClick = onIncrement, modifier = modifier) {
Text("Clicked $count times")
}
}CounterScreen durumun sahibidir; Counter ise yalnızca onu gösterir ve dokunuşları bildirir.ViewModel ve StateFlow
ViewModel, bir ekranın verisini ve mantığını tutan sınıftır. Ekran döndürüldüğünde yeniden oluşturulmaz; bu yüzden puan kaybolmaz. Durumu dışarıya bir StateFlow ile veririz; her zaman güncel bir değeri olan ve değişiklikleri yayan bir akış. İçeride değiştirilebilir bir MutableStateFlow gizlenir, dışarıya yalnızca okunabilen StateFlow açılır.
data class QuizUiState(
val question: Int = 1,
val score: Int = 0,
val finished: Boolean = false
)
class QuizViewModel : ViewModel() {
private val _uiState = MutableStateFlow(QuizUiState())
val uiState: StateFlow<QuizUiState> = _uiState.asStateFlow()
fun answer(correct: Boolean) {
_uiState.update { state ->
val next = state.question + 1
state.copy(
question = next,
score = if (correct) state.score + 1 else state.score,
finished = next > 5
)
}
}
}data class'tadır; update onu atomik olarak yeni bir kopyayla değiştirir.@Composable
fun QuizScreen(viewModel: QuizViewModel = viewModel()) {
val state by viewModel.uiState.collectAsStateWithLifecycle()
Column(modifier = Modifier.padding(16.dp)) {
if (state.finished) {
Text("Your score: ${state.score} / 5")
} else {
Text("Question ${state.question} of 5")
Button(onClick = { viewModel.answer(correct = true) }) { Text("Correct") }
Button(onClick = { viewModel.answer(correct = false) }) { Text("Wrong") }
}
}
}viewModel() fonksiyonu ekran için ViewModel'i oluşturur ya da var olanı döndürür. collectAsStateWithLifecycle() akışı bir Compose durumuna çevirir ve uygulama arka plandayken toplamayı durdurur. Bu fonksiyonlar lifecycle-viewmodel-compose ve lifecycle-runtime-compose kütüphanelerindedir.
Kataloğa ekle
gradle/libs.versions.tomldosyasında[libraries]bölümüne iki satır ekle:androidx-lifecycle-viewmodel-compose = { group = "androidx.lifecycle", name = "lifecycle-viewmodel-compose", version.ref = "lifecycleRuntimeKtx" }androidx-lifecycle-runtime-compose = { group = "androidx.lifecycle", name = "lifecycle-runtime-compose", version.ref = "lifecycleRuntimeKtx" }Modüle bağla
app/build.gradle.ktsiçindedependenciesbloğunaimplementation(libs.androidx.lifecycle.viewmodel.compose)veimplementation(libs.androidx.lifecycle.runtime.compose)ekle.Senkronize et ve içe aktar
Sync Now'a bas, ardından kırmızı görünenviewModelvecollectAsStateWithLifecycleüzerindeAlt+Enter'a basıpimport'u seç.
Tek yönlü veri akışı ve MVVM
Yukarıdaki kodda veri bir döngü içinde hareket eder: ekran durumu gösterir → kullanıcı bir düğmeye basar → ekran ViewModel'e bir olay gönderir (answer) → ViewModel yeni bir durum oluşturur → ekran onu gösterir. Buna tek yönlü veri akışı (UDF) denir. Durumu yalnızca bir yer değiştirdiği için hataları bulmak kolaylaşır. Bu mantığı sıradan Kotlin ile de deneyebilirsin:
data class CounterState(val count: Int = 0, val message: String = "")
sealed interface CounterEvent {
data object Increment : CounterEvent
data object Reset : CounterEvent
}
fun reduce(state: CounterState, event: CounterEvent): CounterState = when (event) {
CounterEvent.Increment -> state.copy(
count = state.count + 1,
message = if (state.count + 1 >= 3) "Great streak!" else ""
)
CounterEvent.Reset -> CounterState()
}
fun main() {
var state = CounterState()
val events = listOf(CounterEvent.Increment, CounterEvent.Increment, CounterEvent.Increment, CounterEvent.Reset)
for (event in events) {
state = reduce(state, event)
println("$event -> $state")
}
}Beklenen çıktı
Increment -> CounterState(count=1, message=) Increment -> CounterState(count=2, message=) Increment -> CounterState(count=3, message=Great streak!) Reset -> CounterState(count=0, message=)
| MVVM katmanı | Görevi | Örnek |
|---|---|---|
| Model (veri) | veriyi internetten ya da veritabanından alır ve saklar | LessonRepository |
| ViewModel | ekran durumunu tutar, olayları işler | QuizViewModel |
| View (görünüm) | durumu gösterir, olayları ViewModel'e iletir | QuizScreen |
Context'i doğrudan tutmamalıdır.Cmd+Option+M)Ctrl+Alt+MOption+F7)Alt+F7Cmd+F12)Ctrl+F12Unutma
- Compose yalnızca
mutableStateOfgibi gözlemlenebilir durumdaki değişiklikleri görür;rememberonu yeniden oluşturmalar arasında saklar. rememberSaveablebasit değerleri döndürmede bile korur; ekranın asıl verisi ViewModel'de yaşar.- Durumu yukarı taşı:
valueaşağı iner,onValueChangegibi olaylar yukarı çıkar. - ViewModel durumu gizli bir
MutableStateFlow'da tutar ve açık birStateFlowolarak verir; ekran onucollectAsStateWithLifecycle()ile okur. - MVVM: Model veriyi sağlar, ViewModel durumu yönetir, View onu gösterir; veri tek yönde hareket eder.