Android Studio və ilk tətbiq

Android Studio-nu quraşdır, Compose layihəsi yarat, layihənin quruluşunu və Gradle Kotlin DSL fayllarını anla, tətbiqi emulyatorda və telefonda işə sal, Logcat-da jurnal mesajlarını oxu.

  • İrəli
  • 20 dəq
  • 10 sual
  • 14 dərsdən 9-cusu

Bu dərsdə öyrənəcəksən

  • Android Studio-nu quraşdırıb Empty Activity şablonundan layihə yaratmaq
  • Layihənin quruluşunu, build.gradle.kts və libs.versions.toml fayllarının rolunu izah etmək
  • Tətbiqi emulyatorda və real telefonda işə salmaq
  • Log.d ilə mesaj yazmaq və onları Logcat-da süzgəcdən keçirmək

Kotlin-i artıq bilirsən: dəyişənlər, funksiyalar, siniflər, korutinlər. İndi ən maraqlı an gəlir — yazdığın kodu öz telefonunun ekranında görmək. Bunun üçün Android Studio lazımdır: Google-un Android tətbiqləri üçün rəsmi və pulsuz proqramlaşdırma mühiti. O, Windows, macOS və Linux-da işləyir. Bu dərsdə mühiti quraşdıracaq, ilk layihəni yaradacaq, onu emulyatorda və telefonda işə salacaq və tətbiqin «gündəliyini» oxumağı öyrənəcəksən.

Quraşdırma və yeni layihə

Android Studio-nu developer.android.com/studio saytından yüklə. İlk açılışda Setup Wizard (quraşdırma köməkçisi) işə düşür və lazım olan hər şeyi özü endirir: Android SDK (kitabxanalar və alətlər), emulyator və platforma alətləri. Emulyator çox yaddaş istəyir, ona görə kompüterin operativ yaddaşı nə qədər çox olsa, iş bir o qədər rahat gedəcək.

  1. Quraşdır

    Quraşdırıcını işə sal, sonra Setup Wizard-da Standard rejimini seç və komponentlərin yüklənməsini gözlə.

  2. Şablonu seç

    File › New › New Project… menyusunu aç, Phone and Tablet bölməsində Empty Activity şablonunu seç — o artıq Jetpack Compose ilə qurulub.

  3. Sahələri doldur

    Name: Educora Notes, Package name: com.educora.notes. Minimum SDK sahəsində, məsələn, API 24 seç — köməkçi bunun cihazların neçə faizini əhatə etdiyini göstərir. Build configuration language üçün Kotlin DSL saxla və Finish bas.

  4. Gradle sinxronizasiyasını gözlə

    İlk sinxronizasiya kitabxanaları internetdən endirir və bir neçə dəqiqə çəkə bilər. Gedişatı pəncərənin aşağısındakı status zolağında görəcəksən.

Davamını oxumaq üçün pulsuz qeydiyyatdan keç

Dərsin qalan bölmələri, test və qeydlər Educora hesabı ilə açılır. Qeydiyyat bir dəqiqə çəkir; irəliləyişin bütün cihazlarında saxlanılır.

Layihənin quruluşu və Gradle

Solda Project pəncərəsi var (Alt+1). Onun yuxarısında Android görünüşü seçiləndə fayllar tətbiq üçün rahat qaydada qruplaşdırılır. Ən vacib hissələr bunlardır:

  • MainActivity.kt — tətbiqin başlanğıc ekranı; Kotlin kodu app/src/main daxilində, com.educora.notes paketində yerləşir.
  • ui/theme/ qovluğu — Color.kt, Type.kt, Theme.kt: tətbiqin Material 3 rəngləri və şriftləri.
  • AndroidManifest.xml — tətbiqin «pasportu»: adı, ikonu, ekranları (activity) və icazələri, məsələn, internetə çıxış.
  • res/ — resurslar: drawable (şəkillər), mipmap (başlatma ikonları), values/strings.xml (mətnlər və onların tərcümələri).
  • build.gradle.kts faylları və gradle/libs.versions.toml — qurulma parametrləri və bütün kitabxana versiyalarının bir yerdə saxlandığı versiya kataloqu.

GradleTərif

Android layihələrinin qurulma sistemi. O, kodu kompilyasiya edir, lazım olan kitabxanaları (asılılıqları) internetdən endirir və hər şeyi telefona quraşdırılan APK və ya Google Play-ə yüklənən AAB faylına yığır. Parametrlər .kts fayllarında Kotlin dilində yazılır.

Kotlin
plugins {
    alias(libs.plugins.android.application)
    alias(libs.plugins.kotlin.compose)
}

android {
    namespace = "com.educora.notes"
    compileSdk = 36

    defaultConfig {
        applicationId = "com.educora.notes"
        minSdk = 24
        targetSdk = 36
        versionCode = 1
        versionName = "0.1.0"
    }
    buildFeatures {
        compose = true
    }
}

dependencies {
    implementation(platform(libs.androidx.compose.bom))
    implementation(libs.androidx.material3)
    implementation(libs.androidx.activity.compose)
}
app/build.gradle.kts (sadələşdirilib). AGP 8.x layihələrində alias(libs.plugins.kotlin.android) sətri də olur; AGP 9-dan başlayaraq Kotlin dəstəyi plaginə daxil edilib.
  • applicationId — tətbiqin Google Play-dəki unikal identifikatoru.
  • minSdk — tətbiqin işlədiyi ən köhnə Android versiyası; targetSdk — tətbiqin sınaqdan keçirildiyi və davranışının uyğunlaşdırıldığı versiya; compileSdk — kompilyasiya üçün istifadə olunan SDK.
  • versionCode və versionName — tətbiqin versiyası; onlardan dərc etmə dərsində ətraflı danışacağıq.
  • libs.… — versiya kataloqundan gələn adlar; Compose BOM (platform(...)) bütün Compose kitabxanalarının versiyalarını bir-birinə uyğunlaşdırır.

Köhnə: build.gradle (Groovy)

android {
    namespace 'com.educora.notes'
    compileSdk 36
    defaultConfig {
        applicationId "com.educora.notes"
        minSdk 24
        versionCode 1
        versionName "0.1.0"
    }
}
dependencies {
    implementation libs.androidx.material3
}

Yeni: build.gradle.kts (Kotlin DSL)

android {
    namespace = "com.educora.notes"
    compileSdk = 36
    defaultConfig {
        applicationId = "com.educora.notes"
        minSdk = 24
        versionCode = 1
        versionName = "0.1.0"
    }
}
dependencies {
    implementation(libs.androidx.material3)
}
Köhnə layihələrdə Groovy, yenilərində Kotlin DSL görəcəksən. Kotlin DSL-də mənimsətmə = ilə, sətirlər qoşa dırnaqla, funksiyalar mötərizə ilə yazılır, redaktor isə avtomatik tamamlama və xəta yoxlaması verir.

MainActivity: tətbiqin giriş qapısı

Kotlin
class MainActivity : ComponentActivity() {
    override fun onCreate(savedInstanceState: Bundle?) {
        super.onCreate(savedInstanceState)
        enableEdgeToEdge()
        setContent {
            EducoraNotesTheme {
                Scaffold(modifier = Modifier.fillMaxSize()) { innerPadding ->
                    Greeting(
                        name = "Android",
                        modifier = Modifier.padding(innerPadding)
                    )
                }
            }
        }
    }
}

@Composable
fun Greeting(name: String, modifier: Modifier = Modifier) {
    Text(text = "Hello $name!", modifier = modifier)
}
Şablonun yaratdığı kod. Ekranda: yuxarı sol küncdə, status zolağının altında «Hello Android!» yazısı.

Activity — tətbiqin bir pəncərəsidir. Sistem onu yaradanda onCreate funksiyasını çağırır. enableEdgeToEdge() məzmunu ekranın bütün sahəsinə, status və naviqasiya zolaqlarının altına qədər yayır. setContent { } isə ekranın məzmununu Compose ilə təyin edir: tema, Scaffold karkası və Greeting funksiyası. innerPadding mətni sistem zolaqlarının altında gizlənməkdən qoruyur.

Emulyatorda və telefonda işə sal

Tətbiqi iki yerdə işə salmaq olar: kompüterdə işləyən virtual telefonda — emulyatorda (AVD, Android Virtual Device) və ya USB kabel, yaxud Wi-Fi ilə qoşulmuş real telefonda. Real cihaz adətən daha sürətli işləyir və toxunuşu, kameranı, sensorları həqiqi şəkildə yoxlamağa imkan verir.

  1. Virtual cihaz yarat

    View › Tool Windows › Device Manager pəncərəsini aç, + düyməsini bas və Create Virtual Device seç. Telefon modelini (məsələn, Pixel) və son Android versiyasının sistem təsvirini seçib Finish bas.

  2. İşə sal

    Alətlər panelindəki siyahıdan cihazı seç və yaşıl Run üçbucağını və ya Shift+F10 bas. Gradle tətbiqi qurur, cihaza quraşdırır və açır.

  3. Telefonda tərtibatçı rejimini aç

    Settings › About phone bölməsində Build number sətrinə yeddi dəfə toxun. Sonra Developer options bölməsində USB debugging açarını yandır (menyunun yeri istehsalçıdan asılı ola bilər).

  4. Qoş və icazə ver

    Telefonu USB ilə qoş və ekranda çıxan «Allow USB debugging?» sualına razılıq ver. Kabelsiz iş üçün (Android 11+) Wireless debugging rejimini aç və Android Studio-da Pair Devices Using Wi-Fi ilə QR kodu skan et.

Logcat: tətbiqin gündəliyi

Telefonda println-in çıxardığı mətni görəcəyin konsol yoxdur. Android-də mesajlar sistem jurnalına yazılır, Android Studio isə onları Logcat pəncərəsində göstərir (View › Tool Windows › Logcat). Mesaj yazmaq üçün Log sinfindən istifadə olunur; hər mesajın teqi (mənbə adı) və səviyyəsi var: Log.v (verbose), Log.d (debug), Log.i (info), Log.w (warning), Log.e (error).

Kotlin
private const val TAG = "MainActivity"

class MainActivity : ComponentActivity() {
    override fun onCreate(savedInstanceState: Bundle?) {
        super.onCreate(savedInstanceState)
        Log.d(TAG, "onCreate called")
        val lessons = listOf("Kotlin", "Compose", "Gradle")
        Log.i(TAG, "Loaded ${lessons.size} lessons")
        Log.w(TAG, "No internet, showing cached data")
        // setContent { ... }
    }
}
Logcat-da tag:MainActivity süzgəci ilə D, I və W səviyyəli üç sətir görəcəksən; hər sətirdə vaxt, paket adı və mesaj olur.
SorğuNəyi göstərir
package:mineyalnız açıq layihənin tətbiqlərindən gələn mesajlar
tag:MainActivitybu teqli mesajlar
level:WARNWARN və daha ciddi səviyyələr (ERROR, ASSERT)
is:crashtətbiqin çökmələri
-tag:Choreographerbu teqi gizlədir (- inkar edir)
Sorğuları birləşdirmək olar: package:mine level:ERROR.
tətbiqi işə salmaq (Mac: Ctrl+R)Shift+F10
sazlayıcı (debugger) ilə işə salmaq (Mac: Ctrl+D)Shift+F9
dəyişiklikləri işləyən tətbiqə göndərmək — Apply Changes and Restart Activity (Mac: Ctrl+Cmd+R)Ctrl+F10
layihəni qurmaq, işə salmadan (Mac: Cmd+F9)Ctrl+F9
Logcat pəncərəsini açmaq və ya gizlətmək (Mac: Cmd+6)Alt+6
istənilən əmri adı ilə tapmaq — Find Action (Mac: Cmd+Shift+A)Ctrl+Shift+A

Yadda saxla

  • Android Studio Google-un rəsmi və pulsuz mühitidir; Empty Activity şablonu hazır Compose layihəsi yaradır.
  • Gradle layihəni qurur; parametrlər build.gradle.kts-də, kitabxana versiyaları libs.versions.toml-da saxlanır.
  • applicationId tətbiqin Google Play-dəki unikal adıdır və dərcdən sonra dəyişmir.
  • Tətbiq emulyatorda (AVD) və ya USB/Wi-Fi ilə qoşulmuş telefonda işə salınır; telefonda əvvəlcə tərtibatçı rejimi açılmalıdır.
  • Log.d/i/w/e mesajları Logcat-a yazır; package:mine, tag:, level: süzgəcləri lazım olanı tapmağa kömək edir.
Dərsdə səhv və ya qeyri-dəqiqlik gördün?

Özünü yoxla

10 sual. Hər düzgün cavab XP qazandırır.

Sual 1 / 10

Sual 1 / 10. applicationId, minSdk və versionCode hansı faylda təyin olunur?