Kotlin-i artıq bilirsən: dəyişənlər, funksiyalar, siniflər, korutinlər. İndi ən maraqlı an gəlir — yazdığın kodu öz telefonunun ekranında görmək. Bunun üçün Android Studio lazımdır: Google-un Android tətbiqləri üçün rəsmi və pulsuz proqramlaşdırma mühiti. O, Windows, macOS və Linux-da işləyir. Bu dərsdə mühiti quraşdıracaq, ilk layihəni yaradacaq, onu emulyatorda və telefonda işə salacaq və tətbiqin «gündəliyini» oxumağı öyrənəcəksən.
Quraşdırma və yeni layihə
Android Studio-nu developer.android.com/studio saytından yüklə. İlk açılışda Setup Wizard (quraşdırma köməkçisi) işə düşür və lazım olan hər şeyi özü endirir: Android SDK (kitabxanalar və alətlər), emulyator və platforma alətləri. Emulyator çox yaddaş istəyir, ona görə kompüterin operativ yaddaşı nə qədər çox olsa, iş bir o qədər rahat gedəcək.
Quraşdır
Quraşdırıcını işə sal, sonra Setup Wizard-da
Standardrejimini seç və komponentlərin yüklənməsini gözlə.Şablonu seç
File › New › New Project…menyusunu aç,Phone and TabletbölməsindəEmpty Activityşablonunu seç — o artıq Jetpack Compose ilə qurulub.Sahələri doldur
Name:Educora Notes,Package name:com.educora.notes.Minimum SDKsahəsində, məsələn, API 24 seç — köməkçi bunun cihazların neçə faizini əhatə etdiyini göstərir.Build configuration languageüçünKotlin DSLsaxla vəFinishbas.Gradle sinxronizasiyasını gözlə
İlk sinxronizasiya kitabxanaları internetdən endirir və bir neçə dəqiqə çəkə bilər. Gedişatı pəncərənin aşağısındakı status zolağında görəcəksən.
Davamını oxumaq üçün pulsuz qeydiyyatdan keç
Dərsin qalan bölmələri, test və qeydlər Educora hesabı ilə açılır. Qeydiyyat bir dəqiqə çəkir; irəliləyişin bütün cihazlarında saxlanılır.
Layihənin quruluşu və Gradle
Solda Project pəncərəsi var (Alt+1). Onun yuxarısında Android görünüşü seçiləndə fayllar tətbiq üçün rahat qaydada qruplaşdırılır. Ən vacib hissələr bunlardır:
MainActivity.kt— tətbiqin başlanğıc ekranı; Kotlin koduapp/src/maindaxilində,com.educora.notespaketində yerləşir.ui/theme/qovluğu —Color.kt,Type.kt,Theme.kt: tətbiqin Material 3 rəngləri və şriftləri.AndroidManifest.xml— tətbiqin «pasportu»: adı, ikonu, ekranları (activity) və icazələri, məsələn, internetə çıxış.res/— resurslar:drawable(şəkillər),mipmap(başlatma ikonları),values/strings.xml(mətnlər və onların tərcümələri).build.gradle.ktsfaylları vəgradle/libs.versions.toml— qurulma parametrləri və bütün kitabxana versiyalarının bir yerdə saxlandığı versiya kataloqu.
GradleTərif
Android layihələrinin qurulma sistemi. O, kodu kompilyasiya edir, lazım olan kitabxanaları (asılılıqları) internetdən endirir və hər şeyi telefona quraşdırılan APK və ya Google Play-ə yüklənən AAB faylına yığır. Parametrlər .kts fayllarında Kotlin dilində yazılır.
plugins {
alias(libs.plugins.android.application)
alias(libs.plugins.kotlin.compose)
}
android {
namespace = "com.educora.notes"
compileSdk = 36
defaultConfig {
applicationId = "com.educora.notes"
minSdk = 24
targetSdk = 36
versionCode = 1
versionName = "0.1.0"
}
buildFeatures {
compose = true
}
}
dependencies {
implementation(platform(libs.androidx.compose.bom))
implementation(libs.androidx.material3)
implementation(libs.androidx.activity.compose)
}app/build.gradle.kts (sadələşdirilib). AGP 8.x layihələrində alias(libs.plugins.kotlin.android) sətri də olur; AGP 9-dan başlayaraq Kotlin dəstəyi plaginə daxil edilib.applicationId— tətbiqin Google Play-dəki unikal identifikatoru.minSdk— tətbiqin işlədiyi ən köhnə Android versiyası;targetSdk— tətbiqin sınaqdan keçirildiyi və davranışının uyğunlaşdırıldığı versiya;compileSdk— kompilyasiya üçün istifadə olunan SDK.versionCodevəversionName— tətbiqin versiyası; onlardan dərc etmə dərsində ətraflı danışacağıq.libs.…— versiya kataloqundan gələn adlar; Compose BOM (platform(...)) bütün Compose kitabxanalarının versiyalarını bir-birinə uyğunlaşdırır.
Köhnə: build.gradle (Groovy)
android {
namespace 'com.educora.notes'
compileSdk 36
defaultConfig {
applicationId "com.educora.notes"
minSdk 24
versionCode 1
versionName "0.1.0"
}
}
dependencies {
implementation libs.androidx.material3
}Yeni: build.gradle.kts (Kotlin DSL)
android {
namespace = "com.educora.notes"
compileSdk = 36
defaultConfig {
applicationId = "com.educora.notes"
minSdk = 24
versionCode = 1
versionName = "0.1.0"
}
}
dependencies {
implementation(libs.androidx.material3)
}= ilə, sətirlər qoşa dırnaqla, funksiyalar mötərizə ilə yazılır, redaktor isə avtomatik tamamlama və xəta yoxlaması verir.MainActivity: tətbiqin giriş qapısı
class MainActivity : ComponentActivity() {
override fun onCreate(savedInstanceState: Bundle?) {
super.onCreate(savedInstanceState)
enableEdgeToEdge()
setContent {
EducoraNotesTheme {
Scaffold(modifier = Modifier.fillMaxSize()) { innerPadding ->
Greeting(
name = "Android",
modifier = Modifier.padding(innerPadding)
)
}
}
}
}
}
@Composable
fun Greeting(name: String, modifier: Modifier = Modifier) {
Text(text = "Hello $name!", modifier = modifier)
}Activity — tətbiqin bir pəncərəsidir. Sistem onu yaradanda onCreate funksiyasını çağırır. enableEdgeToEdge() məzmunu ekranın bütün sahəsinə, status və naviqasiya zolaqlarının altına qədər yayır. setContent { } isə ekranın məzmununu Compose ilə təyin edir: tema, Scaffold karkası və Greeting funksiyası. innerPadding mətni sistem zolaqlarının altında gizlənməkdən qoruyur.
Emulyatorda və telefonda işə sal
Tətbiqi iki yerdə işə salmaq olar: kompüterdə işləyən virtual telefonda — emulyatorda (AVD, Android Virtual Device) və ya USB kabel, yaxud Wi-Fi ilə qoşulmuş real telefonda. Real cihaz adətən daha sürətli işləyir və toxunuşu, kameranı, sensorları həqiqi şəkildə yoxlamağa imkan verir.
Virtual cihaz yarat
View › Tool Windows › Device Managerpəncərəsini aç,+düyməsini bas vəCreate Virtual Deviceseç. Telefon modelini (məsələn, Pixel) və son Android versiyasının sistem təsvirini seçibFinishbas.İşə sal
Alətlər panelindəki siyahıdan cihazı seç və yaşıl
Runüçbucağını və yaShift+F10bas. Gradle tətbiqi qurur, cihaza quraşdırır və açır.Telefonda tərtibatçı rejimini aç
Settings › About phonebölməsindəBuild numbersətrinə yeddi dəfə toxun. SonraDeveloper optionsbölməsindəUSB debuggingaçarını yandır (menyunun yeri istehsalçıdan asılı ola bilər).Qoş və icazə ver
Telefonu USB ilə qoş və ekranda çıxan «Allow USB debugging?» sualına razılıq ver. Kabelsiz iş üçün (Android 11+)
Wireless debuggingrejimini aç və Android Studio-daPair Devices Using Wi-Fiilə QR kodu skan et.
Logcat: tətbiqin gündəliyi
Telefonda println-in çıxardığı mətni görəcəyin konsol yoxdur. Android-də mesajlar sistem jurnalına yazılır, Android Studio isə onları Logcat pəncərəsində göstərir (View › Tool Windows › Logcat). Mesaj yazmaq üçün Log sinfindən istifadə olunur; hər mesajın teqi (mənbə adı) və səviyyəsi var: Log.v (verbose), Log.d (debug), Log.i (info), Log.w (warning), Log.e (error).
private const val TAG = "MainActivity"
class MainActivity : ComponentActivity() {
override fun onCreate(savedInstanceState: Bundle?) {
super.onCreate(savedInstanceState)
Log.d(TAG, "onCreate called")
val lessons = listOf("Kotlin", "Compose", "Gradle")
Log.i(TAG, "Loaded ${lessons.size} lessons")
Log.w(TAG, "No internet, showing cached data")
// setContent { ... }
}
}tag:MainActivity süzgəci ilə D, I və W səviyyəli üç sətir görəcəksən; hər sətirdə vaxt, paket adı və mesaj olur.| Sorğu | Nəyi göstərir |
|---|---|
package:mine | yalnız açıq layihənin tətbiqlərindən gələn mesajlar |
tag:MainActivity | bu teqli mesajlar |
level:WARN | WARN və daha ciddi səviyyələr (ERROR, ASSERT) |
is:crash | tətbiqin çökmələri |
-tag:Choreographer | bu teqi gizlədir (- inkar edir) |
package:mine level:ERROR.Ctrl+R)Shift+F10Ctrl+D)Shift+F9Ctrl+Cmd+R)Ctrl+F10Cmd+F9)Ctrl+F9Cmd+6)Alt+6Cmd+Shift+A)Ctrl+Shift+AYadda saxla
- Android Studio Google-un rəsmi və pulsuz mühitidir; Empty Activity şablonu hazır Compose layihəsi yaradır.
- Gradle layihəni qurur; parametrlər
build.gradle.kts-də, kitabxana versiyalarılibs.versions.toml-da saxlanır. applicationIdtətbiqin Google Play-dəki unikal adıdır və dərcdən sonra dəyişmir.- Tətbiq emulyatorda (AVD) və ya USB/Wi-Fi ilə qoşulmuş telefonda işə salınır; telefonda əvvəlcə tərtibatçı rejimi açılmalıdır.
Log.d/i/w/emesajları Logcat-a yazır;package:mine,tag:,level:süzgəcləri lazım olanı tapmağa kömək edir.