İçeriğe geç
Educora
TR
AzərbaycancaEnglishРусскийTürkçe
ÖğrenmemEducora StudioAyarlar

Formüller ve kolay yollar

Felsefe · 13

Bu kurstaki tüm formüller ve onları hatırlamanın kolay yolları tek sayfada.

1. Felsefi düşünmek2. Felsefe tarihi3. Etik, zihin ve toplum

1Felsefi düşünmekİleri

Felsefe nedir? Dalları ve soruları

Derse git

Mantık ve eleştirel düşünme

Derse git
(P → Q) ≡ (¬Q → ¬P)
burada:
  • P → Q“P ise Q” (gerektirme)
  • ¬Q → ¬Pkarşıt ters: “Q değilse P de değil”
  • ≡denklik: iki önerme her zaman aynı doğruluk değerini taşır

Modus tollens tam da buna dayanır. Dikkat: Q → P (karşıt) ve ¬P → ¬Q (ters) başka önermelerdir.

2Felsefe tarihiİleri

Antik felsefe: Sokrates, Platon, Aristoteles

Derse git

İslam dünyasında ve Doğu'da felsefe

Derse git

Yeni Çağ felsefesi: Descartes, Locke, Hume, Kant

Derse git

3Etik, zihin ve toplumÜniversite

Etik: erdem, ödev ve sonuçlar

Derse git
U(A) = u₁ + u₂ + … + uₙ = Σ uᵢ ; EU(A) = Σ pⱼ · Uⱼ
burada:
  • U(A)A eyleminin toplam faydası (varsayımsal iyi oluş birimleriyle)
  • uᵢi. kişinin iyi oluşundaki değişim (+ ya da −)
  • pⱼj. sonucun olasılığı (Σ pⱼ = 1)
  • Uⱼj. sonuç gerçekleşirse toplam fayda

Nereden gelir: “herkes bir kişi sayılır” ilkesi, her kişinin iyi oluşunu eşit ağırlıkla toplamak demektir. Sonuç belirsizse her senaryonun faydası olasılığıyla çarpılır ve toplanır; buna beklenen fayda denir.

Zihin ve bilim felsefesi: zihin ve beden, Popper, Kuhn

Derse git
(T → O) ∧ ¬O ⊢ ¬T
burada:
  • Tsınanan kuram (yardımcı varsayımlarla birlikte)
  • Okuramdan çıkarılan öngörü (gözlem)
  • ⊢“mantıksal olarak çıkar”

Popper'ın asimetrisi mantık dersindeki biçimleri kullanır: öngörü doğru çıkarsa T kanıtlanmış olmaz (bu, sonucu onaylama safsatası olurdu); yanlış çıkarsa T, modus tollens ile çürütülür.

Siyaset felsefesi: toplum sözleşmesi ve adalet

Derse git
maksimin: max_A ( min_i xᵢ(A) ) ⟷ ortalama fayda: max_A ( (1/n) · Σ xᵢ(A) )maksimin: max_A ( min_i xᵢ(A) ) ⟷ ortalama fayda: max_A ( (1/n) · Σ xᵢ(A) )
burada:
  • Akarşılaştırılan toplum (dağılım seçeneği)
  • xᵢ(A)A toplumunda i. grubun iyi oluş göstergesi (örneğin gelir endeksi)
  • neşit büyüklükteki grupların sayısı

Nereden gelir: peçenin ardında herhangi bir konuma düşebilirsin. Hayatın temel olanakları söz konusuyken, en kötü konumu olabildiğince iyi yapan seçeneği seçmek (maksimin) akla yatkındır. Bir faydacı ise ortalama (ya da toplam) iyi oluşu en çoğa çıkarır.