LIKE, IN, BETWEEN ve IS NULL

Arama kutusuna soyadın yalnızca bir kısmını yazdığında site yine de doğru kişiyi bulur. Peki “Sumqayıt, Quba veya Nahçıvan'dan gelen öğrenciler”, “fiyatı 10 ile 55 arasındaki ürünler” ya da “e-postası olmayan öğrenciler” nasıl bulunur? SQL'de bunun için dört özel işleç vardır: LIKE, IN, BETWEEN ve IS NULL.

LIKE: kalıba göre arama

LIKE, metni bir kalıpla karşılaştırır. Kalıpta iki özel simge vardır: % herhangi sayıda karakterin (sıfır da olabilir), _ ise tam olarak bir karakterin yerini tutar.

SELECT first_name, last_name
FROM students
WHERE last_name LIKE '%ova'
ORDER BY id;

first_name | last_name
Aysel | Məmmədova
Leyla | Hüseynova
Günay | Abbasova
Səbinə | Nəsirova
Fidan | Cəfərova

SELECT first_name
FROM students
WHERE first_name LIKE '_u%'
ORDER BY id;

first_name
Murad
Tural

IN: değer listesi

city = 'Sumqayıt' OR city = 'Quba' OR city = 'Naxçıvan' yazmak uzun ve yorucudur. IN işleci aynı şeyi kısaca söyler: değer parantez içindeki listede varsa koşul doğrudur. NOT IN ise tersine, listede olmayan değerleri seçer.

SELECT first_name, city
FROM students
WHERE city IN ('Sumqayıt', 'Quba', 'Naxçıvan')
ORDER BY id;

first_name | city
Elvin | Sumqayıt
Səbinə | Quba
Fidan | Naxçıvan
Orxan | Sumqayıt

SELECT name, category
FROM products
WHERE category NOT IN ('Electronics', 'Stationery')
ORDER BY id;

name | category
Backpack | Accessories
Desk lamp | Home
Water bottle | Accessories
Chess set | Games

BETWEEN: aralık

x BETWEEN a AND b koşulu x >= a AND x <= b ile aynıdır; yani iki sınır da dahildir. Aşağıda fiyatı tam 55 olan Backpack de sonuçtadır. Küçük değer her zaman önce yazılır: BETWEEN 55 AND 10 hiçbir şey döndürmez.

SELECT name, price
FROM products
WHERE price BETWEEN 10 AND 55
ORDER BY price;

name | price
Water bottle | 12
Desk lamp | 34.99
Chess set | 42
Backpack | 55

SELECT id, customer_id, order_date
FROM orders
WHERE order_date BETWEEN '2025-02-01' AND '2025-03-31'
ORDER BY order_date;

id | customer_id | order_date
3 | 2 | 2025-02-02
4 | 3 | 2025-02-10
5 | 4 | 2025-03-05
6 | 5 | 2025-03-18

NULL: veri yok

Bilinmeyen bir değerle yapılan her karşılaştırma ya da hesaplama yine bilinmeyen bir sonuç, yani NULL verir. NULL = NULL bile doğru değil, NULL sonucunu verir: iki bilinmeyen değerin eşit olup olmadığını bilemeyiz. WHERE ise yalnızca koşulun doğru olduğu satırları bırakır.

SELECT NULL = NULL AS a,
       NULL + 5    AS b,
       5 > NULL    AS c;

a | b | c
NULL | NULL | NULL

-- wrong: the condition is never true
SELECT COUNT(*) AS found
FROM students
WHERE email = NULL;

found
0

-- right: IS NULL
SELECT first_name, last_name, email
FROM students
WHERE email IS NULL
ORDER BY id;

first_name | last_name | email
Elvin | Quliyev | NULL
Tural | İsmayılov | NULL

IS NOT NULL ise değeri olan satırları seçer. Sonuçta NULL yerine başka bir şey göstermek için COALESCE(a, b, ...) fonksiyonu kullanılır: listedeki NULL olmayan ilk değeri döndürür. SQLite ve MySQL'de bunun kısa biçimi IFNULL(a, b), SQL Server'da ise ISNULL(a, b) fonksiyonudur; COALESCE hepsinde çalışır.

SELECT first_name,
       COALESCE(email, 'no email') AS contact
FROM students
WHERE grade = 11
ORDER BY id;

first_name | contact
Elvin | no email
Tural | no email
Fidan | fidan@example.com

SELECT first_name, city, age
FROM students
WHERE city IN ('Bakı', 'Sumqayıt')
  AND age BETWEEN 14 AND 15
  AND email IS NOT NULL
ORDER BY id;

first_name | city | age
Aysel | Bakı | 15
Leyla | Bakı | 14
Kamran | Bakı | 15
Orxan | Sumqayıt | 14

SELECT name, price
FROM products
-- use BETWEEN and IN
ORDER BY price;

name | price
Desk lamp | 34.99
Chess set | 42
Headphones | 120.5

SELECT first_name, last_name, email
FROM students
-- add the two conditions
ORDER BY first_name;

first_name | last_name | email
Kamran | Həsənov | kamran@example.com
Rəşad | Kərimov | rashad@example.com