- TRUE, FALSE və NOT GIVEN cavablarını əsaslandırmaq
- Faktlar (TFNG) ilə müəllifin fikri (YNNG) arasındakı fərqi bilmək
- Abzasın əsas fikrini tapmaq və söz oxşarlığı tələsindən qaçmaq
Bir çox namizəd Reading-də ən çox xalı eyni yerdə itirir: «False», yoxsa «Not Given»? Cavab çox vaxt bir sözdən asılıdır — some və most, paid və was paid for. Bu dərsdə bu sualları təxmin əsasında yox, dəqiq qayda ilə həll etməyi öyrənəcəksən.
Faktlar və fikirlər: TFNG və YNNG
| Cavab | True / False / Not Given — mətndəki məlumat | Yes / No / Not Given — müəllifin fikri |
|---|---|---|
| TRUE / YES | İfadə mətndəki məlumatla üst-üstə düşür | İfadə müəllifin fikrinə uyğundur |
| FALSE / NO | İfadə mətnə ziddir | İfadə müəllifin fikrinə ziddir |
| NOT GIVEN | Mətndə təsdiq və ya təkzib üçün məlumat yoxdur | Müəllif bu barədə fikir bildirmir |
YNNG adətən müəllifin öz mövqeyini əsaslandırdığı mətnlərdə olur: müəllif I believe, in my view, it is a mistake to…, clearly… kimi ifadələrlə öz mövqeyini göstərir. Mətndə başqalarının fikri (some experts argue…) müəllifin fikri deyil — buna diqqət et.
- 1İfadəni təhlil et
Açar sözlərin, xüsusən məhdudlaşdırıcıların altından xətt çək: all, most, some, only, always, never, first, more than.
- 2Yeri tap
Adları, rəqəmləri, tarixləri mətndə axtar (scanning). Cavablar mətnin ardıcıllığı ilə gedir: 3-cü sualın yeri 2-ci ilə 4-cü sualın arasındadır.
- 31–3 cümləni diqqətlə oxu
Sözləri deyil, mənanı müqayisə et: mətn eyni fikri sinonimlərlə deyəcək.
- 4Qərar ver
Eyni məna → TRUE; əks məna → FALSE; qərar vermək üçün məlumat yoxdur → NOT GIVEN. Öz biliklərindən istifadə etmə — yalnız mətnə əsaslan.
| Mətndə | İfadədə | Cavab |
|---|---|---|
| A few residents grow vegetables. | Most residents grow vegetables. | FALSE |
| The bridge was completed in 2010. | The bridge was completed ahead of schedule. | NOT GIVEN |
| Ticket prices rose sharply last year. | Tickets became much more expensive last year. | TRUE |
| Some critics say the plan is too costly. | The writer thinks the plan is too costly. | NOT GIVEN |
Mətni oxu və 1–5 üçün TRUE / FALSE / NOT GIVEN, 6–7 üçün YES / NO / NOT GIVEN yaz.
Rooftop gardens in Kelford
When the town council of Kelford launched its rooftop garden scheme, only twelve buildings took part. Most owners feared that the soil would be too heavy for older roofs. Engineers were therefore asked to inspect every roof before planting began, and the council paid for these inspections. Within five years, more than two hundred roofs had been planted. Supporters argue that the gardens keep the rooms below cooler in summer, although the council has not yet published any measurements. A few residents grow vegetables, but most gardens are planted with grasses and low shrubs that need little water. In my view, the scheme's greatest achievement is not environmental but social: neighbours who had never spoken now meet regularly to share tools and seeds.
1) Fewer than twenty buildings joined the scheme at the beginning.
2) Building owners paid for the roof inspections themselves.
3) Most rooftop gardens in Kelford are used for growing vegetables.
4) The scheme was partly funded by the national government.
5) Kelford's rooftop gardens use less water than gardens at street level.
6) The writer believes the social benefits of the scheme matter more than its environmental ones.
7) The writer thinks the council should publish its temperature data soon.
Həllini göstərHəllini gizlət
2) FALSE — the council paid for these inspections: əksini deyən cümlə var.
3) FALSE — A few residents grow vegetables, but most gardens are planted with grasses: a few ≠ most.
4) NOT GIVEN — maliyyələşmə mənbəyi haqqında heç nə deyilmir.
5) NOT GIVEN — need little water deyilir, amma yerdəki bağlarla müqayisə yoxdur. Tələ: «az su» sözləri bizi TRUE-ya çəkir.
6) YES — In my view, the scheme's greatest achievement is not environmental but social.
7) NOT GIVEN — müəllif ölçmələrin dərc olunmadığını deyir, amma nə edilməli olduğu barədə fikir bildirmir.
Matching Headings: abzasın əsas fikri
Bu tapşırıqda hər abzasa siyahıdan başlıq seçirsən; başlıqlar abzaslardan çoxdur. Başlıq abzasın əsas fikrini ümumiləşdirir, ayrıca bir detalı yox. Əsas fikir çox vaxt birinci və ya ikinci cümlədə olur, amma However… ilə başlayan cümlə istiqaməti dəyişə bilər.
- Bu tapşırığı həmin mətndə birinci həll et — abzasları oxumaq sonrakı suallarda da kömək edir.
- Abzasın birinci və sonuncu cümləsini oxu, sonra ortasını tez gözdən keçir.
- Əsas fikri öz sözlərinlə 3–5 sözlə de, sonra siyahıda onun sinonimini axtar.
- Əmin olduğun abzaslardan başla və istifadə etdiyin başlıqların üstündən xətt çək.
A və B abzasları üçün düzgün başlığı seç.
A. When the Kelford library opened in 1962, it held fewer than three thousand books and was open only on weekday afternoons. Its single room was often so crowded that children had to read on the stairs.
B. Today the picture is very different. The library occupies a three-storey building, lends laptops as well as books, and stays open until nine every evening. Last year it welcomed more visitors than the town's cinema.
i. Small and crowded early years
ii. How the library is funded
iii. A modern and popular service
iv. Why children disliked reading
v. The falling popularity of the cinema
Həllini göstərHəllini gizlət
B — iii: böyük bina, noutbuklar, gec saata qədər açıqdır, çox ziyarətçi = müasir və populyar xidmət.
Tələlər: iv A-dakı children sözünü təkrarlayır, amma uşaqların oxumağı sevməməsindən söhbət getmir. v B-dəki cinema sözünü təkrarlayır, amma kinoteatrın populyarlığının azalması deyilmir — sadəcə müqayisə var. ii heç bir abzasda yoxdur.
Əsas fikirlər
- TFNG mətndəki məlumatı, YNNG isə müəllifin fikrini yoxlayır.
- FALSE üçün əksini deyən cümlə lazımdır; belə cümlə yoxdursa — NOT GIVEN.
- most, some, only, always kimi məhdudlaşdırıcılar cavabı tamamilə dəyişə bilər.
- TFNG cavabları mətnin ardıcıllığı ilə gedir.
- Başlıq əsas fikri ümumiləşdirir; abzasdakı sözü təkrarlayan başlıq çox vaxt tələdir.
Özünü yoxla
10 sual. Hər düzgün cavab XP qazandırır.