JavaScript
Vebin dili, interaktiv saytlar və tətbiqlər
JavaScript-i sıfırdan öyrən: dəyişənlərdən, şərtlərdən, dövrlərdən və funksiyalardan başlayıb massivlərə, obyektlərə, DOM-a, asinxron koda, siniflərə və modullara qədər. Hər dərsdə kodu birbaşa brauzerdə işə salıb nəticəni dərhal görəcəksən. Kursun sonunda verilənlərlə işləyən və veb-səhifələri interaktiv edən öz proqramlarını yaza biləcəksən.
- Başlanğıc
- Orta
- İrəli
- dərs
- 39
- modul
- 8
- test
- 14
- saat dərs
- 13,2
Kursun məzmunu
8 modul, 39 dərs. Hər modul öz səviyyəsindədir, dərslər ardıcıl düzülüb.
JavaScript əsasları
İlk proqramını yaz, dəyişənləri, verilən tiplərini, operatorları və sətirlərlə işi öyrən.
- 1JavaScript nədir? İlk proqramJavaScript-in nə olduğunu və harada işlədiyini öyrən, `console.log` ilə ilk proqramını yaz.
- 2Dəyişənlər və verilən tipləri`let` və `const` ilə dəyişən yaratmağı, onlara ad verməyi və JavaScript-in əsas verilən tiplərini öyrən.
- 3Operatorlar və tip çevrilməsiHesab, müqayisə və məntiqi operatorları öyrən və `'5' + 3` ifadəsinin niyə `'53'` verdiyini anla.
- 4Ədədlər və Math obyektiBir `number` tipi və sürüşkən vergül (0,1 + 0,2), Number.EPSILON, təhlükəsiz tam ədədlər və BigInt, Number/parseInt/parseFloat, NaN, yuvarlaqlaşdırma tələləri, Math metodları və aralıqda təsadüfi tam ədəd.
- 5Sətirlər və şablon sətirləriMətnlərlə işləməyi öyrən: simvollara müraciət, faydalı metodlar və dəyişənləri mətnə rahatca yerləşdirən şablon sətirləri.
Şərtlər, dövrlər və funksiyalar
Proqrama qərar verməyi, işi təkrarlamağı və kodu təkrar istifadə olunan funksiyalara bölməyi öyrət.
- 6Şərtlər: if, else və switchProqrama qərar verməyi öyrət: `if`, `else if`, `else`, üçlü operator və `switch`.
- 7Dövrlər: for, while və for...ofEyni işi dəfələrlə təkrarlamağı öyrən: `for`, `while`, `do...while`, `for...of`, həmçinin `break` və `continue`.
- 8Funksiyalar və ox funksiyalarıKodu təkrar istifadə olunan hissələrə böl: funksiya elan etmək, parametrlər, `return`, susmaya görə qiymətlər, ox funksiyaları və görünmə sahəsi.
Verilənlər və brauzer
Massivlər, obyektlər və JSON ilə verilənləri idarə et, xətaları tut və DOM vasitəsilə səhifəni canlandır.
- 9Massivlər və massiv metodlarıSiyahılarla işləməyi öyrən: element əlavə etmək və silmək, həmçinin `map`, `filter`, `find` və `reduce` ilə verilənləri çevirmək.
- 10Obyektlər, destrukturlaşdırma və spreadObyektlərlə bir şeyin bütün xassələrini birlikdə saxla, onları destrukturlaşdırma ilə çıxar və `...` ilə kopyala və birləşdir.
- 11Map və SetAçarı istənilən tipdə olan lüğət Map, unikal qiymətlər çoxluğu Set, onların çevirmələri və əməliyyatları, WeakMap və WeakSet; saymaq, təkrarları silmək və qruplaşdırmaq.
- 12JSON və xətaların emalıVerilənləri JSON formatında göndər və qəbul et, `try...catch` ilə xətaları tut ki, proqramın çökməsin.
- 13Tarix və vaxt: Date və IntlZaman damğaları, aylar sıfırdan, saat qurşaqları və sətirlərin oxunması, tarixlərlə hesablama; Intl ilə tarix, pul, nisbi vaxt, cəm formaları və sıralama az, en, ru, tr dillərində; Temporal-ın vəziyyəti.
- 14DOM və hadisələrSəhifəni JavaScript ilə idarə et: elementləri tap, dəyiş, yenilərini yarat və kliklərə, yazıya cavab ver.
Brauzer API-ləri
Brauzerin hazır imkanları: verilənlərin saxlanması, formların yoxlanması və canvas üzərində çəkmə.
- 15Brauzerdə məlumatın saxlanması: localStorage və cookielocalStorage və sessionStorage JSON ilə, həddlər və xətalar, storage hadisəsi, cookie-lər və onların atributları, IndexedDB-yə baxış, nəyi saxlamaq olmaz; yeniləmədən sonra da qalan tapşırıqlar siyahısı.
- 16JavaScript ilə formalar və yoxlamaForma qiymətlərini oxumaq, input, change və submit hadisələri, preventDefault, FormData, Constraint Validation API (checkValidity, setCustomValidity, validity), əlçatan səhv mesajları və təkrar göndərmənin qarşısını almaq.
- 17Canvas: 2D rəsmcanvas elementi və 2D konteksti, koordinat sistemi, düzbucaqlılar, yollar və qövslər, rənglər və qradiyentlər, mətn və şəkillər, save/restore və çevirmələr, requestAnimationFrame ilə animasiya, rəsm lövhəsi və yüksək sıxlıqlı ekranda aydın sütunlu diaqram.
Müasir JavaScript
Asinxron kod, siniflər, modullar və peşəkar proqramçıların istifadə etdiyi alətlərlə tanış ol.
- 18Asinxron JavaScript: callback, Promise, async/awaitGözləmə tələb edən işləri proqramı dondurmadan yerinə yetirməyi öyrən: `setTimeout`, callback-lər, Promise və `async`/`await`.
- 19Siniflər və varislikEyni quruluşlu obyektləri siniflərlə yarat: konstruktor, metodlar, `extends` ilə varislik, gizli sahələr, getter-lər və statik metodlar.
- 20Modullar və müasir alətlərKodu `import` və `export` ilə fayllara böl, npm ilə paketlər qoş və peşəkarların istifadə etdiyi alətlərlə tanış ol: Vite, ESLint, Prettier.
JavaScript dərinliklərində
Dilin içəridən necə işlədiyini öyrən: qapanmalar, prototiplər, hadisə dövrü, generatorlar, funksional üslub, xətalar, müntəzəm ifadələr və performans.
- 21Görünmə sahəsi və qapanmalarJavaScript-in dəyişənləri necə tapdığını anla: leksik görünmə sahəsi, qapanmalar, IIFE və modul şablonu, həmçinin `this`, `bind`, `call` və `apply`.
- 22Prototiplər və varislik`class`-ın arxasında əslində nə baş verdiyini gör: prototip zənciri, `Object.create`, konstruktor funksiyalar və siniflərin niyə «sintaktik şəkər» adlandığı.
- 23Hadisə dövrü və paralel işlərMühərrikin içinə bax: çağırış steki, tapşırıqlar növbəsi və mikrotapşırıqlar növbəsi. `setTimeout`, Promise və `await`-in dəqiq icra sırasını təxmin etməyi öyrən.
- 24İteratorlar, generatorlar və simvollar`for...of` və spread-in necə işlədiyini öyrən: iterasiya protokolu, `Symbol.iterator`, `yield` ilə generator funksiyalar, tənbəl ardıcıllıqlar və unikal açar kimi simvollar.
- 25Funksional proqramlaşdırmaProqnozlaşdırıla bilən kod yaz: təmiz funksiyalar, dəyişməzlik, yüksək tərtibli funksiyalar, karrinq, kompozisiya və güclü `reduce` şablonları.
- 26Xətaların emalı və sazlama`try...catch`-dən o yana: daxili xəta tipləri, `cause` ilə öz xəta sinifləri, stek izini oxumaq, `debugger` və səhvləri tez tapmağa kömək edən konsol metodları.
- 27Müntəzəm ifadələrMətni müntəzəm ifadələrlə axtar, yoxla və çevir: simvol sinifləri, kəmiyyət göstəriciləri, lövbərlər, qruplar, bayraqlar və `test`, `match`, `matchAll`, `replace` metodları.
- 28Performans və yaddaşKodu sürətli və qənaətcil et: massiv, `Map` və `Set` əməliyyatlarının Böyük O dəyəri, debounce və throttle, memoizasiya, zibil yığımı və yaddaş sızmaları.
Peşəkar JavaScript
Node.js, REST API-lər, React, testlər və təhlükəsizlik, real layihələrdə işləmək üçün lazım olan alətlər və vərdişlər.
- 29Node.js əsaslarıJavaScript-i brauzerdən kənarda işə sal: Node.js mühiti, CommonJS və ES modulları, npm və `package.json`, `fs` və `path` ilə fayllarla iş.
- 30fetch və REST API-lərServerlərlə danış: HTTP necə işləyir, REST resursları və metodları, JSON ilə `fetch`, status kodları, xətaların emalı, `AbortController` ilə vaxt limiti və paralel sorğular.
- 31React əsaslarıİnterfeysi komponentlərdən qur: JSX, props, `useState` ilə vəziyyət, `useEffect` ilə yan təsirlər və açarlı siyahılar, ən populyar UI kitabxanasının əsas ideyaları.
- 32JavaScript-də testləməKodunun işlədiyini sübut et: Vitest və Jest ilə modul testləri, `describe`/`it`/`expect`, əsas müqayisə metodları, asinxron kodun və xətaların testi, mock və spy-lar, örtük (coverage) nə deməkdir.
- 33Təhlükəsizlik və yaxşı təcrübələrİstifadəçiləri və kodu qoru: XSS və CSRF, daxil edilən verilənlərin yoxlanması, sirlərin brauzerdən uzaq saxlanması, ESLint və Prettier, TypeScript-ə addım-addım keçid.
Node.js dərindən
Fayllar və axınlar, hadisələr və CLI alətləri, HTTP serverlər, Express, verilənlər bazaları və autentifikasiya.
- 34Node.js: fayl sistemi və axınlarNode.js-də fayllarla işləmək: `fs/promises` ilə oxuma, yazma və qovluqlar, `node:path` ilə hər sistemdə düzgün yollar, `ENOENT` kimi xəta kodları və axınlar, `pipeline`, gzip və böyük log faylının `readline` ilə sətir-sətir oxunması.
- 35Node.js: hadisələr, proses və komanda sətri alətləri`EventEmitter` və öz hadisələrimiz, `process.argv` və `util.parseArgs`, mühit dəyişənləri və `--env-file`, çıxış kodları, stdin/stdout, Node.js-in hadisə dövrü, siqnallar, `child_process` və npm ilə quraşdırılan kiçik CLI alət.
- 36Node.js: http modulu ilə veb serverYalnız daxili `node:http` ilə server: `createServer`, sorğu və cavab obyektləri, metod və URL üzrə marşrutlaşdırma, axından JSON gövdəsini oxumaq, status kodları və başlıqlar, statik faylların təhlükəsiz verilməsi (path traversal) və freymvorkların niyə yarandığı.
- 37Express ilə veb serverExpress 5 ilə REST API: marşrutlar və HTTP metodları, marşrut və sorğu parametrləri, JSON gövdəsi, middleware zənciri (log, `express.json`, `express.static`), xətaların bir yerdə emalı, `Router` və qeydlər üçün CRUD API-nin `fetch` ilə yoxlanması.
- 38Express və verilənlər bazasıQeydlər API-si SQLite-a köçür: daxili `node:sqlite` (`DatabaseSync`) və hazırlanmış sorğular, SQL injection və parametrlər, SQL faylları kimi miqrasiyalar, marşrut → servis → repozitori qatları, yoxlama, səhifələmə, verilənlər bazası xətalarının HTTP statuslarına çevrilməsi və qısaca ORM-lər.
- 39Node.js-də autentifikasiya: sessiyalar, parollar və JWTParolları `crypto.scrypt` ilə duzlu və yavaş heşləmək, cookie sessiyaları və JWT, `HttpOnly`/`Secure`/`SameSite` cookie-ləri, Express-də giriş və çıxış marşrutları, marşrutları qoruyan middleware, refresh token-lər və riskləri, girişə cəhdlərin məhdudlaşdırılması və tipik təhlükəsizlik səhvləri.
Bu kateqoriyada digər fənlər
Proqramlaşdırma15 fənn