Protokollar, xətalar və SwiftUI

Elektrik rozetkasını düşün: telefon adapteri, çaydan, lampa — hamısı fərqli cihazlardır, amma eyni qaydaya uyğun ştepsellə gəlir və buna görə istənilən rozetkaya qoşulur. Swift-də belə qaydaya protokol deyilir. Bu dərsdə protokolları, xətaların idarə olunmasını öyrənəcək və nəhayət bütün biliklərini birləşdirən SwiftUI ekranı ilə tanış olacaqsan.

Protokollar və genişlənmələr

Aşağıda Shape protokolu hər fiqurun adı və sahəsi olmasını tələb edir. Rectangle və Square tamamilə fərqli strukturlardır, amma hər ikisi protokola uyğundur, ona görə onları bir massivdə saxlamaq olar. Protokolun genişlənməsi (extension) isə bütün uyğun tiplərə hazır summary() metodu verir.

protocol Shape {
    var name: String { get }
    func area() -> Double
}

extension Shape {
    func summary() -> String {
        "\(name): area \(area())"
    }
}

struct Rectangle: Shape {
    let width, height: Double
    var name: String { "Rectangle" }
    func area() -> Double { width * height }
}

struct Square: Shape {
    let side: Double
    var name: String { "Square" }
    func area() -> Double { side * side }
}

let shapes: [any Shape] = [Rectangle(width: 4, height: 2.5), Square(side: 3)]
for shape in shapes {
    print(shape.summary())
}

Rectangle: area 10.0
Square: area 9.0

Genişlənmə ilə mövcud tiplərə, hətta Swift-in öz Int və String tiplərinə də yeni xassə və metodlar əlavə etmək olar. Genişlənmənin içində self həmin qiymətin özüdür.

extension Int {
    var isEven: Bool {
        self % 2 == 0
    }

    func times(_ action: () -> Void) {
        for _ in 0..<self {
            action()
        }
    }
}

print(7.isEven)
print(10.isEven)
3.times {
    print("Swift!")
}

false
true
Swift!
Swift!
Swift!

Xətaların idarə olunması

Bəzi əməliyyatlar uğursuz ola bilər: hesabda pul çatmır, fayl tapılmır, internet kəsilir. Swift-də belə funksiya throws ilə işarələnir və problem yarananda throw ilə xəta atır. Xəta adətən Error protokoluna uyğun sadalamadır. Xəta atan funksiyanı çağıranda qarşısına try yazılır, xəta isə do-catch blokunda tutulur.

enum WithdrawError: Error {
    case invalidAmount
    case insufficientFunds(needed: Int)
}

func withdraw(_ amount: Int, from balance: Int) throws -> Int {
    guard amount > 0 else {
        throw WithdrawError.invalidAmount
    }
    guard amount <= balance else {
        throw WithdrawError.insufficientFunds(needed: amount - balance)
    }
    return balance - amount
}

do {
    let left = try withdraw(30, from: 100)
    print("Left: \(left) AZN")
    _ = try withdraw(200, from: left)
    print("This line is skipped")
} catch WithdrawError.insufficientFunds(let needed) {
    print("Not enough money, need \(needed) AZN more")
} catch {
    print("Other error: \(error)")
}

Left: 70 AZN
Not enough money, need 130 AZN more

Proqramın gedişinə diqqət et: birinci çağırış uğurludur və 70 manat qalır. İkinci çağırış xəta atır, ona görə do blokunun qalan hissəsi buraxılır və idarə uyğun catch-ə keçir. Sonuncu catch bütün digər xətaları tutur, onun içində xəta avtomatik olaraq error adlanır.

SwiftUI ilə ilk ekran

SwiftUI Apple-in interfeys qurmaq üçün alətidir. Onda ekranı addım-addım çəkmirsən, sadəcə necə görünməli olduğunu təsvir edirsən — buna deklarativ yanaşma deyilir. Aşağıdakı kod düyməyə hər toxunuşda sayğacı artıran ekrandır. Onu yalnız Xcode-da və ya Swift Playgrounds-da işə salmaq olar, amma artıq hər sətrini başa düşə bilərsən.

import SwiftUI

struct ContentView: View {
    @State private var count = 0

    var body: some View {
        VStack(spacing: 16) {
            Text("Taps: \(count)")
                .font(.largeTitle)
            Button("Tap me") {
                count += 1
            }
            .buttonStyle(.borderedProminent)
        }
        .padding()
    }
}

#Preview {
    ContentView()
}

• struct ContentView: View — ekran adi strukturdur və View protokoluna uyğundur. Protokol yalnız bir şey tələb edir: body xassəsi.
• var body: some View — ekranda nə göstəriləcəyini qaytaran hesablanan xassə.
• VStack elementləri şaquli düzür, Text mətn göstərir, Button-un sondakı qapanması isə toxunuşda icra olunur.
• .font(...), .padding() kimi modifikatorlar görünüşü dəyişir və nöqtə ilə zəncir şəklində yazılır.
• #Preview Xcode-un kətan (canvas) panelində ekranın canlı önizləməsini göstərir.

1. 1
   Layihə yarat

   Xcode-da File › New › Project… seç, iOS bölməsində App şablonunu götür və interfeys kimi SwiftUI seçildiyinə əmin ol.

2. 2
   Kodu yaz

   ContentView.swift faylını aç və yuxarıdakı kodu ora yaz.

3. 3
   Önizləməyə bax

   Sağdakı kətan panelində ekran dərhal görünəcək; düyməyə toxunub sayğacın artdığını yoxla.

4. 4
   Simulyatorda işə sal

   Yuxarıda iPhone modelini seç və Cmd+R bas — tətbiq iPhone simulyatorunda açılacaq.