Selamlaşma, şahıs zamirleri ve быть fiili

Bu derste öğreneceklerin

Duruma uygun selamlaşmak, vedalaşmak ve kendini tanıtmak
ты ile вы arasında doğru seçim yapmak ve şahıs zamirlerini kullanmak
быть fiilinin şimdiki zamanda düştüğünü bilmek, geçmiş ve gelecek biçimlerini kullanmak

Sınıfınıza Moskova'dan bir misafir geliyor. Gülümseyip şöyle diyor: Здра́вствуйте! Меня́ зову́т А́нна. (Merhaba! Benim adım Anna.) Ne cevap vereceksin? Bu derste Rusça ilk sohbetin için gereken her şeyi öğreneceksin: selamlaşma ifadelerini, şahıs zamirlerini ve Rusçanın en ilginç fiillerinden birini — şimdiki zamanda “görünmeyen” быть (olmak) fiilini.

Selamlaşma ve vedalaşma

Rusça	Anlamı ve ne zaman kullanılır
Здра́вствуйте!	Merhaba! — büyüklere, öğretmene, tanımadığın birine ve birkaç kişiye
Приве́т! / Здра́вствуй!	Selam! — arkadaşa, sınıf arkadaşına, kardeşe
До́брое у́тро!	Günaydın! — yaklaşık öğlen 12'ye kadar
До́брый день!	İyi günler! — gün içinde
До́брый ве́чер!	İyi akşamlar! — akşam karşılaşınca
До свида́ния!	Hoşça kalın! — kibar, herkese
Пока́!	Görüşürüz! — yalnızca arkadaşlara
До встре́чи! / До за́втра!	Görüşmek üzere! / Yarın görüşürüz!
Споко́йной но́чи!	İyi geceler! — yalnızca yatmadan önce

Tanışma: ilk ifadeler

Soru	Cevap	Çeviri
Как тебя́ зову́т?	Меня́ зову́т Ле́йла.	Adın ne? — Benim adım Leyla.
Как дела́?	Хорошо́, спаси́бо. А у тебя́?	Nasılsın? — İyiyim, teşekkürler. Ya sen?
Отку́да ты?	Я из Азербайджа́на, из Баку́.	Nerelisin? — Azerbaycanlıyım, Bakü'denim.
Ско́лько тебе́ лет?	Мне двена́дцать лет.	Kaç yaşındasın? — 12 yaşındayım.
Кто э́то?	Э́то мой друг Мура́д.	Bu kim? — Bu benim arkadaşım Murad.
Что э́то?	Э́то кни́га.	Bu ne? — Bu bir kitap.

О́чень прия́тно! — Tanıştığıma memnun oldum!
Спаси́бо! — Пожа́луйста! — Teşekkürler! — Rica ederim!
Извини́те! — Affedersiniz! / Özür dilerim!
Я не понима́ю. Повтори́те, пожа́луйста. — Anlamıyorum. Lütfen tekrar edin.

Diyalog: Anna ve Leyla

— Приве́т! Меня́ зову́т А́нна. А как тебя́ зову́т?

— Приве́т! Меня́ зову́т Ле́йла. О́чень прия́тно!

— Мне то́же. Отку́да ты, Ле́йла?

— Я из Азербайджа́на, из Баку́. А ты?

— Я из Москвы́. Ско́лько тебе́ лет?

— Мне двена́дцать. А тебе́?

— Мне то́же двена́дцать! Ты учени́ца?

— Да, я учени́ца. А э́то мой брат Мура́д. Он студе́нт.

Çeviri: “— Selam! Benim adım Anna. Senin adın ne? — Selam! Benim adım Leyla. Tanıştığıma memnun oldum! — Ben de. Nerelisin Leyla? — Azerbaycan'dan, Bakü'den. Ya sen? — Moskova'dan. Kaç yaşındasın? — On iki. Ya sen? — Ben de on iki! Öğrenci misin? — Evet, öğrenciyim. Bu da kardeşim Murad. O üniversite öğrencisi.” Dikkat: Я учени́ца cümlesinde “-im” gibi hiçbir şey yok.

Şahıs zamirleri

Zamir	Anlamı	Örnek
я	ben	Я Мура́д.
ты	sen	Ты учени́к?
он	o (erkek; eril isim)	Он врач. Стол? Он но́вый.
она́	o (kadın; dişil isim)	Она́ учи́тельница. Кни́га? Она́ здесь.
оно́	o (nötr isim)	Окно́? Оно́ откры́то.
мы	biz	Мы друзья́.
вы	siz (kibar tekil ya da çoğul)	Вы из Баку́?
они́	onlar	Они́ до́ма.

быть fiili: şimdi, geçmiş, gelecek

быть “olmak” demektir. Şimdiki zamanda genellikle düşer: Я учени́к. (Ben öğrenciyim — kelimesi kelimesine “ben öğrenci”.) Ма́ма до́ма. (Annem evde.) İki isim arasına yazıda kısa çizgi konur: Баку́ — столи́ца Азербайджа́на. (Bakü, Azerbaycan'ın başkentidir.) Geçmiş zamanda ise быть geri gelir ve öznenin cinsiyetine ve sayısına göre değişir. Gelecek zamanda şahsa göre değişir.

Zamir	Şimdiki (fiil yok)	Geçmiş	Gelecek
я	я до́ма	я был / была́	я бу́ду
ты	ты до́ма	ты был / была́	ты бу́дешь
он	он до́ма	он был	он бу́дет
она́	она́ до́ма	она́ была́	она́ бу́дет
оно́	оно́ здесь	оно́ бы́ло	оно́ бу́дет
мы	мы до́ма	мы бы́ли	мы бу́дем
вы	вы до́ма	вы бы́ли	вы бу́дете
они́	они́ до́ма	они́ бы́ли	они́ бу́дут

до́ма — evde. Örnekler: Вчера́ я был до́ма (Murad söylüyor), Вчера́ я была́ до́ма (Leyla söylüyor) — Dün evdeydim; За́втра мы бу́дем в шко́ле — Yarın okulda olacağız.

Yanlış

Я есть учени́к.
Он есть врач.
Ле́йла: «Вчера́ я был в шко́ле».
Мы был в па́рке.
Я двена́дцать лет.

Doğru

Я учени́к.
Он врач.
Ле́йла: «Вчера́ я была́ в шко́ле».
Мы бы́ли в па́рке.
Мне двена́дцать лет.

Şimdiki zamanda “olmak” fiili söylenmez; geçmişte öznenin cinsiyetine ve sayısına uyar.

Alıştırma: hangi biçim?

Boşluklara был, была́, бы́ло, бы́ли ya da бу́ду yaz:
1) Вчера́ Мура́д ___ в библиоте́ке.
2) Ле́йла и А́йсель ___ в кино́.
3) Ма́ма, где ты ___ ? (anneye sesleniyor)
4) Вчера́ ___ хо́лодно.
5) За́втра я ___ до́ма.

Çözümü göster

1) был — Murad erkek (Dün Murad kütüphanedeydi).
2) бы́ли — iki kişi, çoğul (Leyla ile Aysel sinemadaydı).
3) была́ — anne kadın (Anne, neredeydin?).
4) бы́ло — özne yok, nötr biçim (Dün hava soğuktu).
5) бу́ду — gelecek zaman, я ile (Yarın evde olacağım).

Kendini dene

1.Вчера́ Мура́д в шко́ле.
2.Вчера́ Ле́йла до́ма.
3.Вчера́ хо́лодно.
4.Мы в па́рке.
5.За́втра я до́ма.
6.За́втра они́ в Баку́.
7.Здра́вствуйте! Меня́ А́нна.

1 / 12

Önemli noktalar

Здра́вствуйте! — kibar selam, Приве́т! — arkadaşa; До свида́ния! — kibar veda, Пока́! — arkadaşa.
ты — sen, вы — siz (kibar tekil ya da çoğul).
Zamirler: я, ты, он, она́, оно́, мы, вы, они́; eşyalar da cinsiyete göre он, она́, оно́ olur.
Şimdiki zamanda быть söylenmez: Я учени́к. İki isim arasına kısa çizgi konur: Баку́ — столи́ца.
Geçmiş: был, была́, бы́ло, бы́ли (cinsiyet ve sayıya göre); gelecek: бу́ду, бу́дешь, бу́дет…

Kendini test et

10 soru. Her doğru cevap XP kazandırır.

1 / 10

Sabah okulda öğretmenini gördün. Nasıl selam verirsin?