Məzmuna keç
Educora
AZ
AzərbaycancaEnglishРусскийTürkçe
Mənim səhifəmEducora StudioParametrlər

Düsturlar və asan yollar

Psixologiya · 18

Bu kursdakı bütün düsturlar və yadda saxlamağın asan yolları bir səhifədə.

1. Psixologiya elmi, beyin və qavrayış2. Öyrənmə, yaddaş və emosiyalar3. İnkişaf və sosial psixologiya

1Psixologiya elmi, beyin və qavrayışİrəli

Psixologiya nədir və necə araşdırır?

Dərsə keç

Beyin və sinir sistemi

Dərsə keç

Duyğu və qavrayış: illüziyalar necə yaranır

Dərsə keç
ΔI / I = kΔI / I = k
burada:
  • ΔIhiss olunan ən kiçik fərq (fərq həddi)
  • Iilkin stimulun gücü (məsələn, kütlə)
  • kVeber sabiti — hər hiss növü üçün öz nisbəti

Veber qanunu: stimul nə qədər güclüdürsə, dəyişikliyi hiss etmək üçün o qədər böyük fərq lazımdır.

2Öyrənmə, yaddaş və emosiyalarİrəli

Öyrənmə: klassik və operant şərtləndirmə

Dərsə keç
NQ + ŞSQ → ŞSR ⇒ ŞQ → ŞR
burada:
  • NQneytral qıcıqlandırıcı — əvvəlcə heç bir reaksiya doğurmur (səs)
  • ŞSQşərtsiz qıcıqlandırıcı — təbii reaksiya doğurur (yemək)
  • ŞSRşərtsiz refleks — anadangəlmə reaksiya (yeməyə tüpürcək ifrazı)
  • ŞQşərti qıcıqlandırıcı — öyrənmədən sonra siqnala çevrilmiş keçmiş neytral qıcıqlandırıcı
  • ŞRşərti refleks — öyrənilmiş reaksiya (səsə tüpürcək ifrazı)

Solda: öyrənmə zamanı cütləşdirmə. Sağda: öyrənmədən sonrakı nəticə.

Yaddaş və effektiv öyrənmə üsulları

Dərsə keç

Emosiyalar, stress və psixi sağlamlıq

Dərsə keç

3İnkişaf və sosial psixologiyaUniversitet

İnkişaf psixologiyası: Piaje, Erikson, Vıqotski

Dərsə keç
YİZ = kömək ilə çatılan səviyyə − müstəqil səviyyə
burada:
  • YİZyaxın inkişaf zonası — öyrənmənin ən səmərəli getdiyi «pəncərə»
  • müstəqil səviyyəöyrənənin kömək olmadan həll etdiyi ən çətin tapşırıqlar
  • kömək ilə səviyyəipucu və rəhbərliklə həll etdiyi ən çətin tapşırıqlar

Bu, dəqiq ölçü düsturu deyil, sxemdir. Vıqotski özü onu eyni «zehni yaşa» malik, lakin kömək ilə fərqli səviyyələrə çatan iki uşaq nümunəsi ilə izah edirdi.

Sosial psixologiya və idrak təhrifləri

Dərsə keç
P(≥ 1) = 1 − (1 − p)ⁿ
burada:
  • P(≥ 1)ən azı bir nəfərin kömək etmə ehtimalı
  • pbir şahidin kömək etmə ehtimalı (0 ilə 1 arası)
  • nbir-birindən asılı olmadan qərar verən şahidlərin sayı

Haradan gəlir: bir nəfərin kömək etməmə ehtimalı 1 − p-dir; n nəfərin heç birinin kömək etməmə ehtimalı (1 − p)ⁿ-dir; bunun əksi — ən azı biri kömək edir.

P(A ∧ B) = P(A) · P(B | A) ≤ P(A)
burada:
  • P(A)A hadisəsinin ehtimalı
  • P(B | A)A baş veribsə, B-nin ehtimalı (≤ 1)
  • P(A ∧ B)həm A, həm B hadisəsinin birlikdə baş verməsi ehtimalı

Birləşmə qaydası: iki şərt birlikdə heç vaxt onlardan birindən daha ehtimallı ola bilməz, çünki P(B | A) 1-dən böyük deyil. 1983-cü ildə «Linda problemində» iştirakçıların çoxu bu qaydanı pozdu.