- İki basamaklı sayılarla eldesiz toplama ve onluk bozmadan çıkarma yapmak
- Birlikler 10'u geçtiğinde eldeli toplama yapmak
- Onluk bozarak çıkarma yapmak ve sonucu kontrol etmek
Aynur Hazar Denizi kıyısında 36 deniz kabuğu, kardeşi Tural ise 27 deniz kabuğu topladı. İkisinin birlikte kaç deniz kabuğu var? Bu derste onlukları onluklarla, birlikleri birliklerle toplamayı öğreneceğiz. Birlikler 10'u geçince de küçük bir sürpriz bizi bekliyor!
Eldesiz işlemler
Her sayıyı onluk ve birliklerine ayırırız. Onlukları onluklarla, birlikleri birliklerle toplar (ya da çıkarır), sonra sonuçları birleştiririz.
32 + 45 = ?
68 − 25 = ?
Çözümü gösterÇözümü gizle
68 − 25: onluklar 60 − 20 = 40, birlikler 8 − 5 = 3, fark 40 + 3 = 43.
Eldeli toplama
Birliklerin toplamı 10 veya daha fazla olursa yeni bir onluk oluşur. Bu onluk diğer onluklara eklenir; buna elde denir.
36 + 27 = ?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Birlikler: 6 + 7 = 13, yani 1 onluk ve 3 birlik.
50 + 13 = 63.
Aynur ile Tural'ın birlikte 63 deniz kabuğu var.
Onluk bozarak çıkarma
Birlikler yetmezse bir onluğu bozup 10 birlik yaparız; tıpkı 10 manatlık bir parayı bozdurmak gibi.
Bakü'de bir otobüste 52 yolcu vardı. Durakta 18 yolcu indi. Otobüste kaç yolcu kaldı?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Bir onluğu bozarız: 52 = 40 + 12.
Birlikler: 12 − 8 = 4. Onluklar: 40 − 10 = 30.
30 + 4 = 34.
Otobüste 34 yolcu kaldı. Kontrol: 34 + 18 = 52.
Alıştırma yapalım
- 1.23 + 54 =
- 2.86 − 34 =
- 3.38 + 25 =
- 4.47 + 36 =
- 5.70 − 26 =
- 6.61 − 17 =
- 7.45 + 29 =
- 8.93 − 19 =
- 9.50 + 50 =
Önemli noktalar
- Onlukları onluklarla, birlikleri birliklerle toplar ve çıkarırız.
- Birliklerin toplamı 10 veya daha fazlaysa yeni bir onluk oluşur: 36 + 27 = 63.
- Birlikler yetmezse bir onluğu bozup 10 birlik yaparız: 52 − 18 = 34.
- Çıkarmayı toplamayla kontrol et; 19, 29 gibi sayıları yuvarlayıp sonra düzeltmek daha kolaydır.
Kendini test et
10 soru. Her doğru cevap XP kazandırır.