Aynur Hazar Denizi kıyısında 36 deniz kabuğu, kardeşi Tural ise 27 deniz kabuğu topladı. İkisinin birlikte kaç deniz kabuğu var? Bu derste onlukları onluklarla, birlikleri birliklerle toplamayı öğreneceğiz. Birlikler 10'u geçince de küçük bir sürpriz bizi bekliyor!
Eldesiz işlemler
Her sayıyı onluk ve birliklerine ayırırız. Onlukları onluklarla, birlikleri birliklerle toplar (ya da çıkarır), sonra sonuçları birleştiririz.
Onluklar ayrı, birlikler ayrı
Problem
32 + 45 = ?
68 − 25 = ?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çözüm
68 − 25: onluklar 60 − 20 = 40, birlikler 8 − 5 = 3, fark 40 + 3 = 43.
Eldeli toplama
Birliklerin toplamı 10 veya daha fazla olursa yeni bir onluk oluşur. Bu onluk diğer onluklara eklenir; buna elde denir.
Deniz kabukları
Problem
36 + 27 = ?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çözüm
Birlikler: 6 + 7 = 13, yani 1 onluk ve 3 birlik.
50 + 13 = 63.
Aynur ile Tural'ın birlikte 63 deniz kabuğu var.
Onluk bozarak çıkarma
Birlikler yetmezse bir onluğu bozup 10 birlik yaparız; tıpkı 10 manatlık bir parayı bozdurmak gibi.
Bakü otobüsü
Problem
Bakü'de bir otobüste 52 yolcu vardı. Durakta 18 yolcu indi. Otobüste kaç yolcu kaldı?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çözüm
Bir onluğu bozarız: 52 = 40 + 12.
Birlikler: 12 − 8 = 4. Onluklar: 40 − 10 = 30.
30 + 4 = 34.
Otobüste 34 yolcu kaldı. Kontrol: 34 + 18 = 52.
Alıştırma yapalım
- 1.23 + 54 =
- 2.86 − 34 =
- 3.38 + 25 =
- 4.47 + 36 =
- 5.70 − 26 =
- 6.61 − 17 =
- 7.45 + 29 =
- 8.93 − 19 =
- 9.50 + 50 =
Unutma
- Onlukları onluklarla, birlikleri birliklerle toplar ve çıkarırız.
- Birliklerin toplamı 10 veya daha fazlaysa yeni bir onluk oluşur: 36 + 27 = 63.
- Birlikler yetmezse bir onluğu bozup 10 birlik yaparız: 52 − 18 = 34.
- Çıkarmayı toplamayla kontrol et; 19, 29 gibi sayıları yuvarlayıp sonra düzeltmek daha kolaydır.