- Kesrin bir bütünün eş parçası olduğunu açıklamak
- 1/2, 1/3, 1/4 ve 3/4 kesirlerini okumak ve yazmak
- Bir sayının yarısını, üçte birini ve çeyreğini bulmak
Aysel ile Murad bir pizzayı adil bir şekilde paylaşmak istiyor. Aysel onu 2 eş parçaya kesiyor: her birine yarım düşüyor. Anne ve baba da gelince pizza 4 eş parçaya kesiliyor: herkese çeyrek düşüyor. Kesirlerin dünyasına hoş geldin!
Eş parçalar
Kesir, eş parçalara bölünmüş bir bütünün bir kısmını gösterir. Bir pizza, bir elma, bir çikolata, hatta bir saat ya da bir manat bile bütün olabilir.
| Kesir | Okunuşu | Bütün kaç parçaya bölünür |
|---|---|---|
| 1/2 | yarım (ikide bir) | 2 |
| 1/3 | üçte bir | 3 |
| 1/4 | dörtte bir (çeyrek) | 4 |
| 3/4 | dörtte üç | 4 |
Kesir çizgisinin altındaki sayı, yani payda, bütünün kaç eş parçaya bölündüğünü gösterir. Üstteki sayı, yani pay, kaç parça alındığını gösterir. 3/4'te bütün 4 parçaya bölünmüş ve 3 parça alınmıştır.
Aynı pizzanın 1/2'si mi, 1/4'ü mü daha büyüktür? Peki 1/3 nerede durur?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Parça sayısı arttıkça her dilim küçülür.
Yani 1/2 > 1/4, 1/3 ise ikisinin arasındadır: 1/2 > 1/3 > 1/4.
Bir sayının kesrini bulma
Bir sayının yarısını bulmak için onu 2'ye, üçte birini bulmak için 3'e, çeyreğini bulmak için 4'e böleriz. Örneğin 10'un yarısı: 10 ÷ 2 = 5.
Leyla'nın 12 şekeri var. Şekerlerin çeyreğini kardeşine verdi. Kardeşi kaç şeker aldı? Leyla'da kaç şeker kaldı?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Kardeşi 3 şeker aldı.
Leyla'da 12 − 3 = 9 şeker kaldı; bu, şekerlerin dörtte üçüdür.
a) Yarım saat kaç dakikadır?
b) Çeyrek saat kaç dakikadır?
c) Yarım manat kaç qəpik eder?
Çözümü gösterÇözümü gizle
b) 60 ÷ 4 = 15 dakika; bu yüzden 4:15'e “dördü çeyrek geçiyor” deriz.
c) 1 manat = 100 qəpik, 100 ÷ 2 = 50 qəpik.
Alıştırma yapalım
- 1.10 ÷ 2 =
- 2.12 ÷ 3 =
- 3.16 ÷ 4 =
- 4.1/2 = /4
- 5.1/4 + 1/4 = /4
- 6.1/4 + 1/4 + 1/4 + 1/4 =
- 7.60 ÷ 4 =
- 8.1/2 1/3
- 9.1/4 1/3
Önemli noktalar
- Kesir, eş parçalara bölünmüş bir bütünün bir kısmıdır.
- 1/2 yarım, 1/3 üçte bir, 1/4 çeyrektir.
- Payda parça sayısını, pay alınan parça sayısını gösterir.
- Yarısı için 2'ye, üçte biri için 3'e, çeyreği için 4'e böleriz.
- Parça sayısı arttıkça her parça küçülür: 1/2 > 1/3 > 1/4.
Kendini test et
10 soru. Her doğru cevap XP kazandırır.