- 1 manat = 100 qəpik olduğunu bilmek ve parayı saymak
- Saatte tam saati, buçuğu ve çeyrekleri okumak
- Zaman birimlerini tanımak: dakika, saat, gün, hafta, ay, yıl
Markette parayı saymak, en sevdiğin çizgi filmi kaçırmamak için de saati bilmek gerekir. İkisi de matematiktir! Bu derste Azerbaycan'ın parası olan manat ve qəpik ile tanışacak, saati okumayı öğreneceksin.
Manat ve *qəpik*
Azerbaycan'ın parası manattır. Küçük para birimi ise qəpik adını taşır: 1 manat = 100 qəpik. Örneğin 10, 20 ve 50 qəpik değerinde madenî paralar, 1, 5, 10, 20 ve 50 manatlık banknotlar vardır.
Leyla 60 qəpik değerinde bir dondurma ve 30 qəpik değerinde bir meyve suyu aldı. Satıcıya 1 manat verdi. Leyla ne kadar para üstü almalı?
Çözümü gösterÇözümü gizle
1 manat = 100 qəpik.
Para üstü: 100 − 90 = 10 qəpik.
Bir defter 2 manat 60 qəpik, bir boya kutusu ise 1 manat 50 qəpik. İkisi birlikte ne kadar eder?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Küçük paralar: 60 + 50 = 110 qəpik = 1 manat 10 qəpik.
Toplam: 3 manat + 1 manat 10 qəpik = 4 manat 10 qəpik.
Saati okuyalım
Saatin iki kolu vardır. Kısa kol (akrep) saati, uzun kol (yelkovan) dakikayı gösterir. 1 saat = 60 dakika. Yelkovan 12'nin üzerindeyse saat tamdır: akrep 3'te, yelkovan 12'de ise saat tam 3'tür.
| Yelkovan | Saat | Şöyle deriz |
|---|---|---|
| 12 | 4:00 | saat tam 4 |
| 3 | 4:15 | 4'ü çeyrek geçiyor |
| 6 | 4:30 | 4 buçuk |
| 9 | 4:45 | 5'e çeyrek var |
Gün, hafta, ay ve yıl
- 1 gün = 24 saat.
- 1 hafta = 7 gün: pazartesi, salı, çarşamba, perşembe, cuma, cumartesi, pazar.
- 1 yıl = 12 ay: ocak, şubat, mart, nisan, mayıs, haziran, temmuz, ağustos, eylül, ekim, kasım, aralık.
- Bir yıl 365 gündür; dört yılda bir gelen artık yıl ise 366 gündür.
Murad akşam saat 9'da yatıyor, sabah saat 7'de uyanıyor. Kaç saat uyuyor?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Gece 12'den sabah 7'ye kadar: 7 saat.
3 + 7 = 10 saat.
Alıştırma yapalım
- 1.60 + 30 =
- 2.100 − 90 =
- 3.50 + 20 + 20 + 10 =
- 4.60 + 60 =
- 5.60 − 15 =
- 6.7 + 7 =
- 7.24 + 24 =
- 8.5 + 5 + 5 + 5 =
Önemli noktalar
- 1 manat = 100 qəpik; 100 qəpik birikince onu 1 manat olarak say.
- Akrep saati, yelkovan dakikayı gösterir; 1 saat = 60 dakika.
- Yelkovan için kadrandaki her sayı 5 dakikadır.
- 1 gün = 24 saat, 1 hafta = 7 gün, 1 yıl = 12 ay.
- Yumruk yöntemi: tümsekteki aylar 31, çukurdakiler 30 gün, şubat ise 28 ya da 29 gün çeker.
Kendini test et
10 soru. Her doğru cevap XP kazandırır.