Markette parayı saymak, en sevdiğin çizgi filmi kaçırmamak için de saati bilmek gerekir. İkisi de matematiktir! Bu derste Azerbaycan'ın parası olan manat ve qəpik ile tanışacak, saati okumayı öğreneceksin.
Manat ve *qəpik*
Manat ve qəpikTanım
Azerbaycan'ın parası manattır. Küçük para birimi ise qəpik adını taşır: 1 manat = 100 qəpik. Örneğin 10, 20 ve 50 qəpik değerinde madenî paralar, 1, 5, 10, 20 ve 50 manatlık banknotlar vardır.
Dondurma ve meyve suyu
Problem
Leyla 60 qəpik değerinde bir dondurma ve 30 qəpik değerinde bir meyve suyu aldı. Satıcıya 1 manat verdi. Leyla ne kadar para üstü almalı?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çözüm
1 manat = 100 qəpik.
Para üstü: 100 − 90 = 10 qəpik.
Defter ve boyalar
Problem
Bir defter 2 manat 60 qəpik, bir boya kutusu ise 1 manat 50 qəpik. İkisi birlikte ne kadar eder?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çözüm
Küçük paralar: 60 + 50 = 110 qəpik = 1 manat 10 qəpik.
Toplam: 3 manat + 1 manat 10 qəpik = 4 manat 10 qəpik.
Saati okuyalım
Saatin iki kolu vardır. Kısa kol (akrep) saati, uzun kol (yelkovan) dakikayı gösterir. 1 saat = 60 dakika. Yelkovan 12'nin üzerindeyse saat tamdır: akrep 3'te, yelkovan 12'de ise saat tam 3'tür.
| Yelkovan | Saat | Şöyle deriz |
|---|---|---|
| 12 | 4:00 | saat tam 4 |
| 3 | 4:15 | 4'ü çeyrek geçiyor |
| 6 | 4:30 | 4 buçuk |
| 9 | 4:45 | 5'e çeyrek var |
Etkileşimli
Gün, hafta, ay ve yıl
- 1 gün = 24 saat.
- 1 hafta = 7 gün: pazartesi, salı, çarşamba, perşembe, cuma, cumartesi, pazar.
- 1 yıl = 12 ay: ocak, şubat, mart, nisan, mayıs, haziran, temmuz, ağustos, eylül, ekim, kasım, aralık.
- Bir yıl 365 gündür; dört yılda bir gelen artık yıl ise 366 gündür.
Murad kaç saat uyuyor?
Problem
Murad akşam saat 9'da yatıyor, sabah saat 7'de uyanıyor. Kaç saat uyuyor?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çözüm
Gece 12'den sabah 7'ye kadar: 7 saat.
3 + 7 = 10 saat.
Alıştırma yapalım
- 1.60 + 30 =
- 2.100 − 90 =
- 3.50 + 20 + 20 + 10 =
- 4.60 + 60 =
- 5.60 − 15 =
- 6.7 + 7 =
- 7.24 + 24 =
- 8.5 + 5 + 5 + 5 =
Unutma
- 1 manat = 100 qəpik; 100 qəpik birikince onu 1 manat olarak say.
- Akrep saati, yelkovan dakikayı gösterir; 1 saat = 60 dakika.
- Yelkovan için kadrandaki her sayı 5 dakikadır.
- 1 gün = 24 saat, 1 hafta = 7 gün, 1 yıl = 12 ay.
- Yumruk yöntemi: tümsekteki aylar 31, çukurdakiler 30 gün, şubat ise 28 ya da 29 gün çeker.