Tek basamaklı sayıyla çarpma ve kalanlı bölme — İlkokul Matematiği

Bu derste öğreneceklerin

Parçalara ayırarak ve alt alta tek basamaklı sayıyla çarpmak
Kalanlı bölme yapmak ve sonucu kontrol etmek
Problemde kalanla ne yapılacağına karar vermek

23 çocuk kayık gezisine çıkıyor. Her kayığa 4 çocuk biniyor. Kaç kayık gerekir? 23, 4'e tam bölünmez; bir şey artar. Bu derste kalanlı bölmeyi ve büyük sayıları tek basamaklı bir sayıyla çarpmayı öğreneceğiz.

Parçalara ayırarak çarpma

24 × 3'ü bulmak için 24'ü onluk ve birliklerine ayır: 20 × 3 = 60 ve 4 × 3 = 12. Sonra sonuçları topla: 60 + 12 = 72. Her parçayı ayrı çarpmak, çarpım tablosunun ötesine geçmeni sağlar.

Keçeli kalem kutuları

Bir kutuda 24 keçeli kalem var. 3 kutuda kaç keçeli kalem vardır?

Çözümü göster

24 × 3 = (20 + 4) × 3.
20 × 3 = 60, 4 × 3 = 12.
60 + 12 = 72.
3 kutuda 72 keçeli kalem var.

Alt alta çarpma

Bir kitapta 136 sayfa var. Böyle 4 kitapta kaç sayfa vardır?

Çözümü göster

136 × 4, sağdan başlarız.
Birler: 6 × 4 = 24 → 4 yazarız, 2 onluk elde var.
Onlar: 3 × 4 = 12, 12 + 2 = 14 → 4 yazarız, 1 yüzlük elde var.
Yüzler: 1 × 4 = 4, 4 + 1 = 5.
Cevap: 544 sayfa.

Text

  12
  136
×   4
-----
  544

Üstteki küçük rakamlar eldeki yüzlük (1) ve onluklardır (2).

Kalanlı bölme

Her sayı eşit paylaştırılamaz. 17 şekeri 5 çocuk arasında paylaştırırsak her çocuğa 3 şeker düşer (5 × 3 = 15), 2 şeker de artar. Şöyle yazarız: 17 ÷ 5 = 3, kalan 2.

Tanım

Kalan

Bölmeden sonra artan kısım. Kalan her zaman bölenden küçüktür.

bölünen = bölen × bölüm + kalan

Kalanlı bölme böyle kontrol edilir: 17 = 5 × 3 + 2.

Kaç kayık gerekir?

23 çocuk kayık gezisine çıkıyor. Her kayığa 4 çocuk biniyor. Kaç kayık gerekir?

Çözümü göster

4'ün katlarında 23'ten büyük olmayan en büyük çarpımı buluruz: 4 × 5 = 20 (4 × 6 = 24 ise fazla).
23 − 20 = 3, yani 23 ÷ 4 = 5, kalan 3.
5 kayık dolar ama kalan 3 çocuk kıyıda kalamaz; onlar için bir kayık daha gerekir.
Cevap: 6 kayık.

Alıştırma yapalım

Çarp, böl ve kalanı bul

1.24 × 3 =
2.15 × 4 =
3.136 × 4 =
4.207 × 3 =
5.72 ÷ 3 =
6.84 ÷ 4 =
7.17 = 5 × 3 +
8.29 = 4 × 7 +
9.50 = 6 × + 2

Önemli noktalar

Büyük bir sayıyı çarpmak için onu parçalara ayır: 24 × 3 = 20 × 3 + 4 × 3 = 72.
Alt alta çarpmada birlerden başla ve eldeki sayıyı bir sonraki çarpıma ekle.
Kalanlı bölme: 17 ÷ 5 = 3, kalan 2; kalan her zaman bölenden küçüktür.
Kontrol: bölen × bölüm + kalan = bölünen.
Problemde kalan bazen bir tane daha gerektirir, bazen de sadece artar.

Kendini test et

10 soru. Her doğru cevap XP kazandırır.

1 / 10

43 × 2 kaç eder?