Bir okulda sabahçı 356, öğlenci 278 öğrenci var. Okulda toplam kaç öğrenci var? Sayılar büyüyor ama kurallar aynı kalıyor! Bu derste yüzlükleri ve binlikleri tanıyacak, alt alta toplama ve çıkarma yapmayı öğreneceksin.
Yüzlükler, onluklar, birlikler
10 onluk 1 yüzlük (100), 10 yüzlük de 1 binlik (1000) eder. 347 gibi üç basamaklı bir sayıda rakamlar sağdan sola birler, onlar ve yüzler basamağındadır: 3 yüzlük, 4 onluk, 7 birlik, yani 347 = 300 + 40 + 7.
| Binler | Yüzler | Onlar | Birler | Sayı |
|---|---|---|---|---|
| – | 3 | 4 | 7 | 347 |
| – | 9 | 0 | 5 | 905 |
| 1 | 0 | 0 | 0 | 1000 |
| 2 | 4 | 0 | 6 | 2.406 |
999'dan sonra 1000 (bin) gelir. Sonra 10.000 (on bin), 100.000 (yüz bin) ve 1.000.000 (bir milyon) gelir. Büyük sayıları kolay okumak için rakamları sağdan üçerli gruplara ayırırız: 2.406, “iki bin dört yüz altı” diye okunur.
Hangisi büyük?
Problem
a) 1.002 ile 998.
b) 745 ile 754.
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çözüm
b) 745 ile 754'ün yüzlükleri aynı (7). Onlukları karşılaştırırız: 4 < 5.
Yani 745 < 754.
Alt alta toplama
- Sayıları alt alta yaz: birler birlerin, onlar onların, yüzler yüzlerin altına.
- Sağdan başla: birlikleri topla. 10 veya daha fazla olursa birlikleri yaz, 1 onluğu elde tut.
- Onlukları topla ve eldeki 1'i ekle. Sonra yüzlükleri topla.
Okulun öğrencileri
Problem
356 + 278 = ?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çözüm
Onlar: 5 + 7 + 1 = 13 → 3 yazarız, 1 yüzlük elde var.
Yüzler: 3 + 2 + 1 = 6.
Cevap: okulda 634 öğrenci var.
11
356
+ 278
-----
634Alt alta çıkarma
Kütüphane
Problem
Bir kütüphanede 725 kitap vardı. Okuyuculara 348 kitap ödünç verildi. Raflarda kaç kitap kaldı?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çözüm
Birler: 5'ten 8 çıkmaz → 1 onluk bozarız: 15 − 8 = 7. Onlarda 1 kaldı.
Onlar: 1'den 4 çıkmaz → 1 yüzlük bozarız: 11 − 4 = 7. Yüzlerde 6 kaldı.
Yüzler: 6 − 3 = 3.
Cevap: 377 kitap. Kontrol: 377 + 348 = 725.
725
- 348
-----
377Alıştırma yapalım
- 1.300 + 40 + 7 =
- 2.999 + 1 =
- 3.245 + 132 =
- 4.368 + 457 =
- 5.600 − 250 =
- 6.814 − 379 =
- 7.1000 − 362 =
- 8.457 + 99 =
- 9.745 754
Unutma
- 10 onluk = 1 yüzlük, 10 yüzlük = 1 binlik.
- 347 = 300 + 40 + 7: bir rakamın değeri bulunduğu basamağa bağlıdır.
- Karşılaştırırken önce basamak sayısına, sonra soldan başlayarak rakamlara bakılır.
- Alt alta işlemde sağdan başla; 10 veya fazlası olursa elde tut, yetmezse bir üst basamaktan boz.
- Çıkarmayı toplamayla kontrol et.