Boyun kaç santimetre? Okul çantan kaç kilogram? Bir şişeye ne kadar su sığar? Bu soruları cevaplamak için ölçüm yaparız: cetvelle, teraziyle ve ölçü kabıyla.
Uzunluk
Kısa nesneleri santimetreyle (cm) ölçeriz: okul cetveli genellikle 20 ya da 30 cm'dir. Çok küçük nesneleri milimetreyle (mm) ölçeriz: bir karınca yalnızca birkaç milimetre uzunluğundadır. Uzun nesneleri metreyle (m) ölçeriz: sınıf kapısının yüksekliği yaklaşık 2 m'dir. Uzak mesafeleri ise kilometreyle (km) ölçeriz.
| Ne ölçüyoruz | Birimler | Aralarındaki ilişki |
|---|---|---|
| Uzunluk | mm, cm, m, km | 1 cm = 10 mm, 1 m = 100 cm, 1 km = 1000 m |
| Kütle | g, kg | 1 kg = 1000 g |
| Sıvı ölçme | mL, L | 1 L = 1000 mL |
Boy ve uzun atlama
Problem
a) Leyla'nın boyu 1 m 32 cm. Bu kaç santimetredir?
b) Elvin uzun atlamada 245 cm atladı. Bunu metre ve santimetreyle yaz.
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çözüm
b) 245 cm = 200 cm + 45 cm = 2 m 45 cm.
Kütle
Bir nesnenin ne kadar ağır olduğunu, yani kütlesini, teraziyle gram (g) ve kilogram (kg) cinsinden ölçeriz. Bir paket şeker çoğu zaman 1 kg gelir, bir küp şeker ise yalnızca birkaç gramdır.
Pazarda
Problem
Büyükanne pazardan 2 kg elma ve 500 g vişne aldı. Hepsi birlikte kaç gram eder?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çözüm
2000 g + 500 g = 2500 g, yani 2 kg 500 g.
Sıvı ölçme
Bir kaba ne kadar sıvı sığdığını litre (L) ile ölçeriz. Az miktarları ise mililitre (mL) ile ölçeriz: bir çay kaşığı yaklaşık 5 mL alır. 1 L = 1000 mL.
Kovayı dolduralım
Problem
Bir kovaya 10 L su sığıyor. Kovayı doldurmak için 2 litrelik bir sürahiyle kaç kez su dökmek gerekir?
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çözüm
5 kez dökmek gerekir.
Alıştırma yapalım
Her işlem bir ölçme sorusudur: örneğin 3 × 100, 3 metrenin kaç santimetre olduğunu bulur.
- 1.3 × 100 =
- 2.100 + 45 =
- 3.2 × 1000 =
- 4.1000 − 300 =
- 5.10 ÷ 2 =
- 6.5 × 10 =
- 7.1000 − 250 =
- 8.3 × 1000 =
Unutma
- Uzunluk: 1 cm = 10 mm, 1 m = 100 cm, 1 km = 1000 m.
- Kütle: 1 kg = 1000 g.
- Sıvı ölçme: 1 L = 1000 mL.
- “Kilo” bin, “santi” yüzde bir, “mili” binde bir demektir.
- Toplamadan ve karşılaştırmadan önce aynı birime çevir.