- Registrin ölçü, resurs və rekvizitlərini layihələndirmək
- Tapşırıq üçün uyğun registr növünü seçmək
- Qalıq və dövriyyə registrlərini, hesablar planını və mühasibat registrini fərqləndirmək
Direktor soruşur: «Anbarda indi neçə qutu çay var?» Hər dəfə son üç ilin bütün mədaxil və satış sənədlərini toplamaq çox uzun çəkər. 1C-də cavab registrdə hazır saxlanılır: sənədlər keçiriləndə registrə hərəkətlər yazır, platforma isə yekunları özü hesablayır və saxlayır.
Registrin quruluşu
- Ölçülər (
Измерения) — «nə üzrə?»: mal, anbar, valyuta. Ölçülərin kombinasiyası yazını müəyyən edir. - Resurslar (
Ресурсы) — «nə qədər?» və ya «hansı qiymət?»: miqdar, məbləğ, məzənnə. - Rekvizitlər (
Реквизиты) — əlavə məlumat, məsələn, şərh. - Dövr (
Период) və qeydiyyatçı (Регистратор) — yazının tarixi və onu yaradan sənəd.
Məlumat registrləri
Məlumat registri (Регистр сведений) ölçülərin kombinasiyası üçün faktları saxlayır. Periodik registr qiymətlərin tarixçəsini saxlayır: dollar məzənnəsi sentyabrın 1-də bir qiymət, sentyabrın 15-də başqa qiymət ola bilər. Tipik nümunələr: valyuta məzənnələri, malların qiymətləri, işçilərin vəzifələri. Yazma rejimi müstəqil (istifadəçi və ya kod yazır) və ya qeydiyyatçıya tabe (sənəd yazır) ola bilər.
// Запись курса в независимый периодический регистр
Валюта = Справочники.Валюты.НайтиПоНаименованию("USD");
МенеджерЗаписи = РегистрыСведений.КурсыВалют.СоздатьМенеджерЗаписи();
МенеджерЗаписи.Период = '20260901';
МенеджерЗаписи.Валюта = Валюта;
МенеджерЗаписи.Курс = 1.7;
МенеджерЗаписи.Записать();
// Последнее значение на дату
Отбор = Новый Структура("Валюта", Валюта);
Значения = РегистрыСведений.КурсыВалют.ПолучитьПоследнее('20260927', Отбор);
КурсНаДату = Значения.Курс;ПолучитьПоследнее() göstərilən tarixə qədər olan son qiyməti resursların strukturu kimi qaytarır.Yığım registrləri: qalıqlar və dövriyyələr
Yığım registri (Регистр накопления) toplanan ədədləri saxlayır: miqdar, məbləğ. Onun yazıları həmişə sənəd tərəfindən yaradılır (qeydiyyatçıya tabedir), resursları isə yalnız ədəd ola bilər. İki növü var: qalıq registri «nə qədər qalıb?» sualına, dövriyyə registri isə «dövr ərzində nə qədər olub?» sualına cavab verir.
| Xüsusiyyət | Qalıq registri | Dövriyyə registri |
|---|---|---|
| Hərəkət növü | Приход / Расход | yoxdur, yalnız dövriyyə |
| Virtual cədvəllər | Остатки, Обороты, ОстаткиИОбороты | Обороты |
| Nümunə | anbar qalıqları, borclar | satışlar, alışlar |
Sentyabrda «Çay 100 q» üzrə hərəkətlər: 1-də mədaxil 100 qutu, 10-da satış 30 qutu, 20-də satış 20 qutu. Sentyabrın 1-nə qədər qalıq 0 idi. ОстаткиТоваров qalıq registri və Продажи dövriyyə registri nə göstərəcək?
Həllini göstərHəllini gizlət
Приход 100, Расход 30 + 20 = 50.Ayın sonuna qalıq = 0 + 100 − 50 = 50 qutu; sentyabrın 15-nə qalıq = 100 − 30 = 70.
Dövriyyə registri yalnız satışları yazır: sentyabr üzrə dövriyyə = 30 + 20 = 50 qutu.
Qalıq registri istənilən an üçün qalıq verir, dövriyyə registri isə yalnız dövr üzrə cəmi verir.
- 1Registri yarat
Регистры накопления→Добавить, adОстаткиТоваров,Вид регистра=Остатки. - 2Ölçü və resurs əlavə et
Данныеvərəqində ölçülər:Товар(СправочникСсылка.Товары),Склад; resurs:Количество(Число, 15, 3). - 3Qeydiyyatçıları seç
РегистраторыvərəqindəПриходТовараvəРасходТовараsənədlərini qeyd et. Hərəkətləri yazan kodu növbəti dərsdə yazacağıq.
Hesablar planı, mühasibat registri və XNP
Hesablar planı (План счетов) mühasibat hesablarının siyahısıdır: hər hesabın kodu, növü (aktiv, passiv, aktiv-passiv) və subkontoları — analitik kəsikləri var. Mühasibat registri (Регистр бухгалтерии) hesablar planına bağlanır və ikili yazılışları saxlayır: debet hesabı, kredit hesabı, məbləğ və subkontolar. Subkontoların növləri isə xarakteristika növləri planında (План видов характеристик, XNP) təsvir olunur — o, hər «xarakteristikanın» qiymət tipini saxlayır və malların əlavə xassələri üçün də istifadə edilir. Əmək haqqı üçün isə hesablama registrləri və hesablama növləri planları mövcuddur.
| Registr | Suala cavab verir | Qeydiyyatçı | Nümunə |
|---|---|---|---|
Регистр сведений | Verilmiş tarixdə qiymət nə idi? | məcburi deyil | məzənnələr, qiymətlər |
Регистр накопления | Nə qədər qalıb / olub? | həmişə | qalıqlar, satışlar |
Регистр бухгалтерии | Hansı hesabın debet və kreditində nə var? | həmişə | mühasibat yazılışları |
Регистр расчета | Nə hesablanıb və hansı dövr üçün? | həmişə | əmək haqqı hesablamaları |
Əsas fikirlər
- Registr yekunları hazır saxlayır: ölçülər «nə üzrə», resurslar «nə qədər».
- Periodik məlumat registri qiymətlərin tarixçəsini saxlayır (məzənnələr, qiymətlər).
- Yığım registri həmişə sənədlər tərəfindən yazılır, resursları yalnız ədəddir.
- Qalıq registrində
Приход/Расходvar və istənilən an üçün qalıq verir; dövriyyə registri yalnız dövr üzrə cəmi verir. - Mühasibat registri hesablar planına bağlıdır; subkonto növləri XNP-də təsvir olunur.
Özünü yoxla
10 sual. Hər düzgün cavab XP qazandırır.