- 1-dən 100-ə qədər sayları oxumaq və yazmaq
- Saydan sonra ismin düzgün formasını seçmək: оди́н мана́т, два мана́та, пять мана́тов
- Saatı, yaşı, qiyməti və günləri soruşmaq və demək
- Məktəb, ailə, şəhər və mağaza mövzusunda sadə dialoq aparmaq
Bazarda satıcıdan rusca soruşursan: Ско́лько сто́ит? (Neçəyədir?) O cavab verir: Два́дцать пять мана́тов. Bəs niyə мана́тов, мана́т yox? Azərbaycan dilində saydan sonra isim dəyişmir: beş manat, iki kitab. Rus dilində isə say ismin halını müəyyən edir. Bu dərsdə sayları, qaydanı, saatı öyrənəcək və dörd canlı dialoqda məşq edəcəksən.
Saylar
| 1–10 | 11–20 | 10–100 |
|---|---|---|
| 1 оди́н | 11 оди́ннадцать | 10 де́сять |
| 2 два | 12 двена́дцать | 20 два́дцать |
| 3 три | 13 трина́дцать | 30 три́дцать |
| 4 четы́ре | 14 четы́рнадцать | 40 со́рок |
| 5 пять | 15 пятна́дцать | 50 пятьдеся́т |
| 6 шесть | 16 шестна́дцать | 60 шестьдеся́т |
| 7 семь | 17 семна́дцать | 70 се́мьдесят |
| 8 во́семь | 18 восемна́дцать | 80 во́семьдесят |
| 9 де́вять | 19 девятна́дцать | 90 девяно́сто |
| 10 де́сять | 20 два́дцать | 100 сто |
1 və 2 cinsə görə dəyişir: оди́н брат, одна́ сестра́, одно́ окно́; два бра́та, два окна́, amma две сестры́. Saydan sonrakı isim isə son rəqəmə görə seçilir:
| Son rəqəm | İsmin forması | Nümunələr |
|---|---|---|
| 1 (21, 31… amma 11 yox) | adlıq hal, tək | оди́н мана́т, одна́ кни́га, два́дцать оди́н год |
| 2, 3, 4 (22, 23… amma 12–14 yox) | yiyəlik hal, tək | два мана́та, три кни́ги, четы́ре го́да |
| 5–9, 0 və 11–14 | yiyəlik hal, cəm | пять мана́тов, де́сять книг, двена́дцать лет |
Saat neçədir?
| Vaxt | Rusca | Şərh |
|---|---|---|
| 1:00 | Сейча́с час. | оди́н adətən deyilmir |
| 3:00 | Сейча́с три часа́. | 2–4 → часа́ |
| 5:00 | Сейча́с пять часо́в. | 5+ → часо́в |
| 2:15 | Два часа́ пятна́дцать мину́т. | saat + dəqiqə |
| 2:30 | Полови́на тре́тьего. | hərfən «üçüncü saatın yarısı» |
| 7:00 | В семь часо́в. | В кото́ром часу́? — «Saat neçədə?» sualına cavab |
Həftənin günləri «nə vaxt?» sualına в + təsirlik hal ilə cavab verir: в понеде́льник (bazar ertəsi), во вто́рник (çərşənbə axşamı), в сре́ду (çərşənbə), в четве́рг (cümə axşamı), в пя́тницу (cümə), в суббо́ту (şənbə), в воскресе́нье (bazar). Günün hissələri: у́тром (səhər), днём (gündüz), ве́чером (axşam), но́чью (gecə).
Э́то сто́ит пять мана́т.
Мне двена́дцать год.
У меня́ два сестры́.
Сейча́с пять часа́.
Мы встре́тимся в сре́да.Э́то сто́ит пять мана́тов.
Мне двена́дцать лет.
У меня́ две сестры́.
Сейча́с пять часо́в.
Мы встре́тимся в сре́ду.Gündəlik dialoqlar
— Здра́вствуйте! Ско́лько сто́ит э́тот рюкза́к?
— Два́дцать пять мана́тов.
— А э́та ру́чка?
— Два мана́та.
— Да́йте, пожа́луйста, рюкза́к и две ру́чки.
— С вас два́дцать де́вять мана́тов.
— Вот, пожа́луйста. Спаси́бо!
— Когда́ начина́ется пе́рвый уро́к?
— В во́семь часо́в.
— А како́й у нас сего́дня пе́рвый уро́к?
— Матема́тика, а пото́м ру́сский язы́к.
— Ско́лько у нас сего́дня уро́ков?
— Шесть. Мы зака́нчиваем в час.
— Расскажи́ о свое́й семье́.
— У меня́ ма́ма, па́па, брат и две сестры́. Бра́ту пятна́дцать лет, а сёстрам — семь и де́вять.
— А ба́бушка и де́душка?
— Они́ живу́т в Шеки. Ка́ждое ле́то мы е́здим к ним.
— Извини́те, как пройти́ к метро́?
— Иди́те пря́мо, пото́м нале́во. Э́то пять мину́т пешко́м.
— А где здесь апте́ка?
— Ря́дом с метро́, напро́тив ба́нка.
— Большо́е спаси́бо!
— Не́ за что.
Rəqəmi sözlə yaz və ismi düzgün formaya sal:
1) 21 (год)
2) 3 (сестра́)
3) 5 (мана́т)
4) 12 (год)
5) 44 (кни́га)
6) 2 (час)
Həllini göstərHəllini gizlət
2) три сестры́ — 2–4 → yiyəlik, tək
3) пять мана́тов — 5+ → yiyəlik, cəm
4) двена́дцать лет — 11–14 həmişə 5+ kimi
5) со́рок четы́ре кни́ги — son söz четы́ре → yiyəlik, tək
6) два часа́ — 2–4 → часа́
- 1.Мне двена́дцать (год).
- 2.У меня́ два (брат).
- 3.Э́то сто́ит пять (мана́т).
- 4.Сейча́с три (час).
- 5.Ему́ два́дцать оди́н (год).
- 6.У меня́ (2) сестры́.
- 7.Уро́к начина́ется в во́семь (час).
- 8.Мы пое́дем на мо́ре в (суббо́та).
Əsas fikirlər
- Son söz 1 → adlıq hal (оди́н год), 2–4 → yiyəlik tək (два го́да), 5+ və 11–14 → yiyəlik cəm (пять лет).
- оди́н/одна́/одно́ və два/две cinsə görə dəyişir: две сестры́.
- Кото́рый час? — Сейча́с час / два часа́ / пять часо́в; В кото́ром часу́? — В семь часо́в.
- Günlər: в + təsirlik hal — в сре́ду, в пя́тницу; yaş — yönlük hal: Мне 12 лет.
- Faydalı ifadələr: Ско́лько сто́ит? Да́йте, пожа́луйста… Как пройти́ к…? Не́ за что.
Özünü yoxla
10 sual. Hər düzgün cavab XP qazandırır.