- Kəsrin bütövün bərabər hissəsi olduğunu izah etmək
- 1/2, 1/3, 1/4 və 3/4 kəsrlərini oxumaq və yazmaq
- Ədədin yarısını, üçdə birini və dörddə birini tapmaq
Aysel və Murad bir pizzanı ədalətlə bölmək istəyir. Aysel onu 2 bərabər hissəyə kəsir: hər birinə yarım düşür. Ana və ata da qoşulanda pizzanı 4 bərabər hissəyə kəsirlər: hər kəsə dörddə bir düşür. Kəsrlər aləminə xoş gəldin!
Bərabər hissələr
Kəsr bərabər hissələrə bölünmüş bütövün bir hissəsini göstərir. Pizza, alma, şokolad, hətta bir saat və ya bir manat da bütöv ola bilər.
| Kəsr | Oxunuşu | Bütöv neçə hissəyə bölünür |
|---|---|---|
| 1/2 | yarım (ikidə bir) | 2 |
| 1/3 | üçdə bir | 3 |
| 1/4 | dörddə bir | 4 |
| 3/4 | dörddə üç | 4 |
Kəsr xəttinin altındakı ədəd — məxrəc — bütövün neçə bərabər hissəyə bölündüyünü, üstündəki ədəd — surət — neçə hissə götürüldüyünü göstərir. 3/4-də bütöv 4 hissəyə bölünüb, 3 hissə götürülüb.
Eyni pizzanın 1/2 hissəsi, yoxsa 1/4 hissəsi böyükdür? Bəs 1/3?
Həllini göstərHəllini gizlət
Hissə nə qədər çox olsa, hər tikə o qədər kiçik olur.
Deməli, 1/2 > 1/4. 1/3 isə onların arasındadır: 1/2 > 1/3 > 1/4.
Ədədin hissəsini tapırıq
Ədədin yarısını tapmaq üçün onu 2-yə, üçdə birini tapmaq üçün 3-ə, dörddə birini tapmaq üçün isə 4-ə bölürük. Məsələn, 10-un yarısı: 10 : 2 = 5.
Leylanın 12 konfeti var. O, konfetlərin dörddə birini qardaşına verdi. Qardaşı neçə konfet aldı? Leylada neçə konfet qaldı?
Həllini göstərHəllini gizlət
Qardaşı 3 konfet aldı.
Leylada 12 − 3 = 9 konfet qaldı — bu, konfetlərin dörddə üçüdür.
a) Yarım saat neçə dəqiqədir?
b) Saatın dörddə biri neçə dəqiqədir?
c) Yarım manat neçə qəpikdir?
Həllini göstərHəllini gizlət
b) 60 : 4 = 15 dəqiqə — buna saatın rübü də deyilir.
c) 1 manat = 100 qəpik, 100 : 2 = 50 qəpik.
Məşq edək
- 1.10 ÷ 2 =
- 2.12 ÷ 3 =
- 3.16 ÷ 4 =
- 4.1/2 = /4
- 5.1/4 + 1/4 = /4
- 6.1/4 + 1/4 + 1/4 + 1/4 =
- 7.60 ÷ 4 =
- 8.1/2 1/3
- 9.1/4 1/3
Əsas fikirlər
- Kəsr bərabər hissələrə bölünmüş bütövün bir hissəsidir.
- 1/2 — yarım, 1/3 — üçdə bir, 1/4 — dörddə bir.
- Məxrəc hissələrin sayını, surət götürülən hissələri göstərir.
- Ədədin yarısı üçün 2-yə, üçdə biri üçün 3-ə, dörddə biri üçün 4-ə bölürük.
- Hissə çox olduqca tikə kiçilir: 1/2 > 1/3 > 1/4.
Özünü yoxla
10 sual. Hər düzgün cavab XP qazandırır.