- am/is/are + feil-ing quruluşunu təsdiq, inkar və sual cümlələrində işlətmək
- -ing sonluğunun yazı qaydalarını tətbiq etmək (writing, sitting, lying)
- Present Continuous ilə Present Simple arasında düzgün seçim etmək
- Davamedici formada işlənməyən feilləri (know, like, want) tanımaq
Elvin dostuna zəng edir: Hi, Murad! What are you doing? — I'm walking home from school. And you? — I'm sitting in the park and eating ice cream. Onlar indi, danışdıqları anda baş verən hərəkətlərdən danışırlar. Bunun üçün ingilis dilində Present Continuous (indiki davamedici zaman) işlənir.
Quruluş: am/is/are + -ing
Present Continuous iki hissədən ibarətdir: to be feilinin indiki zaman forması (am, is, are) və əsas feilin -ing forması. İnkar üçün am/is/are-dan sonra not qoyulur, sualda isə am/is/are mübtədadan əvvələ keçir — eynilə to be feilində olduğu kimi.
| Əvəzlik | Təsdiq | İnkar | Sual |
|---|---|---|---|
| I | I am (I'm) reading. | I'm not reading. | Am I reading? |
| he / she / it | She is (she's) reading. | She isn't reading. | Is she reading? |
| you / we / they | They are (they're) reading. | They aren't reading. | Are they reading? |
| -ing yazılışı | Nümunələr |
|---|---|
| Əksər feillər: +ing | read → reading, play → playing, eat → eating |
| Sonda oxunmayan -e: e düşür | write → writing, come → coming, make → making |
| Qısa feil «samit + sait + samit»: son samit qoşalaşır | sit → sitting, run → running, swim → swimming, stop → stopping |
| -ie ilə bitənlər: ie → y | lie → lying, die → dying, tie → tying |
| Sonda oxunan e: dəyişmir | see → seeing, be → being, agree → agreeing |
Nə vaxt işlənir?
- İndi, danışıq anında: Look! It's raining. Be quiet — the baby is sleeping.
- Bu günlərdə davam edən müvəqqəti vəziyyətlər: I'm reading a great book this week. My cousin is staying with us this month.
- Dəyişən, inkişaf edən hallar: The weather is getting colder. Your English is improving!
- Gələcək üçün razılaşdırılmış planlar: I'm meeting Aysel tomorrow at 5.
Present Simple, yoxsa Present Continuous?
| Present Simple | Present Continuous |
|---|---|
| vərdiş, fakt, daimi vəziyyət | indi baş verən hərəkət və ya müvəqqəti vəziyyət |
| I play football every Sunday. | I'm playing football now. |
| She usually drinks tea. | Today she's drinking coffee. |
| He lives in Ganja. | He's living with his aunt this month. |
| Siqnal sözlər: every day, usually, often, never, on Mondays | Siqnal sözlər: now, right now, at the moment, today, this week, Look!, Listen! |
Hər cümlədə düzgün formanı seç:
1) Aysel usually (walks / is walking) to school, but today she (takes / is taking) the bus.
2) Listen! Somebody (sings / is singing) in the garden.
3) Water (boils / is boiling) at 100 °C.
4) — Where is Dad? — He (cooks / is cooking) dinner.
Həllini göstərHəllini gizlət
2) is singing — Listen! hərəkətin indi baş verdiyini göstərir.
3) boils — elmi fakt.
4) is cooking — hərəkət elə indi baş verir.
Davamedici formada işlənməyən feillər
Bəzi feillər hərəkəti yox, vəziyyəti — hissləri, fikirləri, sahib olmağı bildirir. Onlar adətən -ing formasında işlənmir, hətta söhbət indiki andan getsə belə: know, understand, believe, remember, like, love, hate, want, need, prefer, belong, own.
- 1.Look! It (rain) again.
- 2.Be quiet! The baby (sleep).
- 3.I (write) a letter to my grandma at the moment.
- 4.The children (swim) in the sea right now.
- 5.We (not / watch) TV now — we're doing our homework.
- 6.Murad usually (walk) to school.
- 7.I (know) the answer to this question.
- 8.What you doing right now?
Əsas fikirlər
- Present Continuous = am/is/are + feil-ing: She is reading.
- O, indi baş verən, müvəqqəti və dəyişən hərəkətlər, həmçinin razılaşdırılmış planlar üçün işlənir.
- -ing yazılışı: write → writing, sit → sitting, lie → lying.
- Siqnal sözlər: now, right now, at the moment, today, Look!, Listen!
- know, like, want, understand kimi vəziyyət feilləri adətən -ing formasında işlənmir.
Özünü yoxla
10 sual. Hər düzgün cavab XP qazandırır.