Hava limanında, oteldə və ya telefonla danışanda tez-tez bu sualı eşidəcəksən: How do you spell your name? — «Adınızı hərf-hərf deyə bilərsinizmi?» Bunun üçün ingilis hərflərinin adlarını bilmək lazımdır. Üstəlik, ingilis dilində hərfin adı çox vaxt onun sözdəki səsinə bənzəmir. Gəl, hər şeyə əlifbadan başlayaq.
26 hərf
İngilis əlifbası latın qrafikalıdır və 26 hərfdən ibarətdir: 5 sait hərfi (A, E, I, O, U) və 21 samit hərfi. Y hərfi həm sait, həm də samit ola bilər: yes sözündə samit, my sözündə isə saitdir. Azərbaycan əlifbası da latın qrafikalı olduğundan hərflərin çoxu sənə tanışdır, amma onların adları və oxunuşu fərqlidir.
| Hərf | Adı (transkripsiya) | Təxminən belə oxunur |
|---|---|---|
| A a | /eɪ/ | ey |
| B b | /biː/ | bi |
| C c | /siː/ | si |
| D d | /diː/ | di |
| E e | /iː/ | i |
| F f | /ef/ | ef |
| G g | /dʒiː/ | ci |
| H h | /eɪtʃ/ | eyç |
| I i | /aɪ/ | ay |
| J j | /dʒeɪ/ | cey |
| K k | /keɪ/ | key |
| L l | /el/ | el |
| M m | /em/ | em |
| N n | /en/ | en |
| O o | /əʊ/ | ou |
| P p | /piː/ | pi |
| Q q | /kjuː/ | kyu |
| R r | /ɑː/ (UK), /ɑːr/ (US) | a: (Amerikada: ar) |
| S s | /es/ | es |
| T t | /tiː/ | ti |
| U u | /juː/ | yu |
| V v | /viː/ | vi |
| W w | /ˈdʌbəl juː/ | dabl-yu |
| X x | /eks/ | eks |
| Y y | /waɪ/ | uay |
| Z z | /zed/ (UK), /ziː/ (US) | zed (Amerikada: zi) |
Davamını oxumaq üçün pulsuz qeydiyyatdan keç
Dərsin qalan bölmələri, test və qeydlər Educora hesabı ilə açılır. Qeydiyyat bir dəqiqə çəkir; irəliləyişin bütün cihazlarında saxlanılır.
Hərfin adı və səsi
Azərbaycan dilində söz necə yazılırsa, təxminən elə də oxunur. İngilis dilində isə bir hərf müxtəlif sözlərdə müxtəlif səslər verə bilər. Məsələn, A hərfinin adı [ey]-dir, amma cat sözündə [æ], car sözündə [a:], name sözündə isə [ey] kimi oxunur. Saitlər üçün ən sadə qayda belədir: açıq hecada sait çox vaxt «öz adını deyir», qapalı hecada isə qısa oxunur.
| Hərf | Uzun: «öz adını deyir» | Qısa |
|---|---|---|
| A | name /neɪm/, cake /keɪk/ | cat /kæt/, bag /bæɡ/ |
| E | he /hiː/, these /ðiːz/ | pen /pen/, bed /bed/ |
| I | time /taɪm/, kite /kaɪt/ | sit /sɪt/, big /bɪɡ/ |
| O | home /həʊm/, nose /nəʊz/ | hot /hɒt/, dog /dɒɡ/ |
| U | cute /kjuːt/, tube /tjuːb/ | cup /kʌp/, bus /bʌs/ |
Dilimizdə olmayan səslər
- th — iki səsi var: kar /θ/ (think, three, mouth) və cingiltili /ð/ (this, mother, the). Dilin ucunu yuxarı və aşağı dişlərin arasına qoy və havanı üfür. Bu səs nə [s], nə [t], nə də [z]-dir.
- w — dodaqları [u] deyirmiş kimi dairəvi et və tez aç: water, week, window. Bu, [v] deyil: wine (şərab) və vine (üzüm tənəyi) fərqli sözlərdir.
- Uzun və qısa saitlər sözün mənasını dəyişir: ship (gəmi) – sheep (qoyun), live (yaşamaq) – leave (tərk etmək), full (dolu) – fool (axmaq). Uzun saiti bir az uzadaraq de.
- r — ingilis r-i titrəmir, dil damağa toxunmur. Britaniya tələffüzündə sözün sonunda və samitdən əvvəl r ümumiyyətlə oxunmur: car [ka:], park [pa:k].
- ng — sözün sonunda bu, burundan çıxan bir səsdir: /ŋ/. Sonuna [q] əlavə etmə: sing, long, morning.
Oxunmayan hərflər
Bəzi ingilis sözlərində yazılan, amma oxunmayan hərflər var. Onları qayda kimi yox, sözlə birlikdə yadda saxlamaq daha yaxşıdır. Ən çox rast gəlinənlər bunlardır:
| Oxunmayan hərf | Nümunələr |
|---|---|
| k (kn-) | know, knife, knee |
| w (wr-) | write, wrong, answer |
| h | hour, honest, what |
| b (-mb) | lamb, climb, thumb |
| gh | night, light, daughter |
| t | listen, castle, Christmas |
| l | walk, talk, half |
Nümunə: adını hərf-hərf de
Məsələ
Oteldə administrator Muraddan soruşur: How do you spell your name, please? Murad adını necə hərf-hərf deməlidir? Bəs Anna adı necə deyilir?
Həllini göstərHəllini gizlət
Həll
U — [yu]
R — [a:]
A — [ey]
D — [di]
Cavab: em – yu – a: – ey – di.
Eyni hərf yan-yana iki dəfə gəldikdə double sözü işlənir: Anna — ey – double en – ey.
- 1.The English alphabet has letters.
- 2.The five vowel letters are A, E, I, O and .
- 3.In the word “knee”, the letter is silent.
- 4.In the word “honest”, the letter is silent.
- 5.In the word “lamb”, the letter is silent.
- 6.In the word “night”, the letters are silent.
- 7.Add a magic e to “kit” and you get the word .
- 8.We spell the name Anna like this: ay – en – ay.
Yadda saxla
- İngilis əlifbasında 26 hərf var: 5 sait (A, E, I, O, U) və 21 samit.
- Hərfin adı və sözdəki səsi çox vaxt fərqlidir; açıq hecada sait adətən «öz adını deyir».
- th səsində dilin ucu dişlərin arasında olur; w isə [v] deyil — dodaqlar dairəvi olur.
- Uzun və qısa saitlər mənanı dəyişir: ship – sheep, live – leave.
- Bəzi hərflər yazılır, amma oxunmur: know, write, hour, night.