Sürücülük vəsiqəsi, nəzəri imtahan
Azərbaycanın yol hərəkəti qaydaları: nişanlar, yolayrıcıları, biletlər və real formatda imtahan
Azərbaycanda sürücülük vəsiqəsi almaq üçün nəzəri imtahana addım-addım hazırlıq: «Yol hərəkəti haqqında» Qanunun qaydaları, bütün yol nişanları, nişanlanma, svetofor və nizamlayıcı, yolayrıcılarında üstünlük, sürət, ötmə, dayanma, təhlükəsizlik və ilk yardım. Hər mövzu ayrıca dərsdə, yuxarıdan baxışla çəkilmiş yol vəziyyətləri ilə izah olunur; sonda real formatda biletlər, 10 sual, 15 dəqiqə, keçmək üçün 9 düzgün cavab.
- Başlanğıc
- Orta
- İrəli
- dərs
- 28
- modul
- 7
- test
- 51
- saat dərs
- 6,5
Kursun məzmunu
7 modul, 28 dərs. Hər modul öz səviyyəsindədir, dərslər ardıcıl düzülüb.
İmtahan, anlayışlar və sürücünün vəzifələri
Nəzəri imtahanın quruluşu, kateqoriyalar, qanunun əsas anlayışları və sürücüdən tələb olunanlar.
- 1Nəzəri imtahan və sürücülük vəsiqəsiNəzəri imtahan necə keçir (10 sual, 15 dəqiqə, ən azı 9 düzgün cavab), hansı sənədlər lazımdır, kateqoriyalar və yaş həddləri, vəsiqənin etibarlılıq müddəti.
- 2Yol hərəkətinin əsas anlayışlarıQanunun 1-ci maddəsindəki anlayışlar: yolun hissələri, yolayrıcı və baş yol, dayanma ilə durmanın fərqi, yol vermək, ötmə, məhdudiyyətli görünmə, yaşayış məntəqəsi və zonası.
- 3Sürücünün vəzifələri və sənədləriSürücünün yanında olmalı sənədlər, polisin dayandırma işarəsi, yola çıxmazdan əvvəl yoxlama, xüsusi siqnallı maşınlara yol vermək və sükan arxasında qadağan olunanlar (Qanun, maddə 36-37).
Yol nişanları
Nişanların yeddi qrupu: hər qrup ayrıca dərsdə, forması, rəngi və təsir zonası ilə.
- 4Xəbərdarlıq nişanlarıQırmızı haşiyəli ağ üçbucaqlar: hansı təhlükə barədə xəbər verirlər, harada qoyulurlar (150-300 m və 50-100 m), dəmiryol keçidi nişanları və döngə istiqaməti lövhələri.
- 5Üstünlük nişanlarıBaş yol, «Yol verin», STOP və dar sahələrdə üstünlük: nişanlar kimin birinci keçdiyini necə müəyyən edir, baş yol döngə edəndə nə olur.
- 6Qadağan nişanlarıQırmızı haşiyəli dairələr: giriş, hərəkət, ötmə, sürət, dayanma və durma qadağanları, nişanın qüvvədə olduğu zona, kimlərə şamil edilmədiyi və «son» nişanları.
- 7Məcburi hərəkət istiqaməti nişanlarıGöy dairələr: icazə verilən istiqamətlər, maneəni keçmə, dairəvi hərəkət, minik avtomobilləri, velosiped və piyada zolaqları, minimum sürət və onların istisnaları.
- 8Məlumatverici-göstərici nişanlarDüzbucaqlı nişanlar: avtomagistral və avtomobil yolu, birtərəfli yol, zolaqlar, dayanacaqlar, yaşayış məntəqəsi, zonalar, yaşayış zonası və daimi sağa dönmə; göy, ağ və sarı fonun mənası.
- 9Servis nişanlarıGöy haşiyəli lövhələr: ilk tibbi yardım, xəstəxana, yanacaqdoldurma, texniki xidmət, polis postu, qəza dayanacağında telefon və yanğınsöndürən; harada və nə qədər əvvəl qoyulurlar.
- 10Əlavə məlumat nişanları (lövhəciklər)Nişanın altındakı ağ lövhəciklər: məsafə, qüvvədə olma zonası və istiqaməti, nəqliyyat vasitəsinin növü, vaxt, duracağa qoyma üsulu, baş yolun istiqaməti və başqaları.
Nişanlanma, svetofor və nizamlayıcı
Yolun üzərindəki xətlər, svetoforun hər siqnalı və nizamlayıcının əl işarələri.
- 11Yolun nişanlanmasıBoyuna xətlərdən hansını kəsmək olar, stop-xətt, piyada keçidi, zolaq oxları, sarı xətlər, sarı tor və şaquli nişanlanma.
- 12Svetoforun siqnallarıHər işığın mənası, ox və əlavə bölmə, piyada svetoforu, qarşılıqlı hərəkət svetoforu, tramvay siqnalları və qadağan siqnalında harada dayanmaq lazımdır.
- 13Nizamlayıcının siqnalları«Diqqət», «Müəyyən istiqamət üzrə hərəkət» və «Sola dönmə» siqnallarında kim gedir, kim dayanır; konkret sürücüyə verilən siqnallar və nizamlayıcının svetofordan üstünlüyü.
Manevrlər və yolayrıcıları
Hərəkətə başlama, dönmə, zolaq dəyişmə, geriyə dönmə və yolayrıcılarında kimin birinci keçdiyi.
- 14Hərəkətə başlama, yerdəyişmə və dönməSiqnal nə vaxt verilir, kimə yol verilir, dönmədən əvvəl hansı zolaq tutulur, harada geriyə dönmək və geriyə hərəkət etmək olmaz.
- 15Nizamlanan yolayrıcılarıYaşılda sola dönəndə kimə yol verilir, əlavə bölmənin oxu, tramvayın üstünlüyü, yolayrıcından çıxmaq və qırmızıda harada dayanmaq.
- 16Nizamlanmayan yolayrıcılarıBaş yol və ikinci dərəcəli yol, sağ əl qaydası, sola dönən kimə yol verir, tramvay, dairəvi hərəkət və örtüyü görünməyən yol.
Sürət, ötmə, dayanma və durma
Sürət hədləri və ara məsafə, ötmənin qaydaları, harada dayanmaq və durmaq olar.
- 17Sürət və ara məsafəsiYaşayış məntəqəsində və ondan kənarda sürət hədləri, hansı maşına nə qədər, ara məsafəsi, dayanma yolu və sürətlə bağlı qadağalar.
- 18Ötmə və qarşılıqlı keçməÖtməyə başlamazdan əvvəl nəyi yoxlamalı, hansı tərəfdən ötmək olar, harada ötmək qadağandır, səni ötəndə nə etməli və dar yerdə kim yol verir.
- 19Dayanma, durma və parklanmaDayanma ilə durmanın fərqi, harada və necə dayanmaq olar, dayanma və durmanın qadağan olduğu yerlər, maşını tərk etmək və ödənişli parklanma qaydaları.
Xüsusi yerlər və yol iştirakçıları
Dəmiryol keçidləri, piyadalar və velosipedçilər, avtomagistral və yaşayış zonası, işıq siqnalları, yedəkləmə və yüklər.
- 20Dəmiryol keçidləriDəmir yolunu yalnız keçiddə və qatara yol verməklə keçmək olar. Dərsdə keçidə yaxınlaşma nişanları, şlaqbaum və iki qırmızı işıq, keçidə girməyin qadağan olduğu hallar, harada dayanmaq lazım olduğu və avtomobil relslərin üstündə qalanda nə etmək lazım olduğu izah olunur.
- 21Piyadalar, velosipedçilər və ictimai nəqliyyatYolun ən müdafiəsiz iştirakçıları ilə görüş yerləri: piyada keçidi, dönmə, avtobus dayanacağı, uşaq daşıyan avtobus, velosiped zolağı. Dərsdə kimin kimə yol verdiyi və velosipedçilərlə kiçik elektrik nəqliyyat vasitələrinin qaydaları izah olunur.
- 22Avtomagistral, yaşayış məntəqəsi və yaşayış zonasıEyni avtomobil bir nişandan sonra başqa qaydalarla hərəkət edir: 5.1 avtomagistralı, 5.22 yaşayış məntəqəsini, 5.51 yaşayış zonasını başladır. Dərsdə bu yerlərin anlayışları, sürət hədləri, qadağalar və yol vermə qaydaları var.
- 23Xarici işıqlar və səs siqnallarıİşıq görmək və görünmək üçündür, səs siqnalı isə yalnız iki halda verilir. Dərsdə qaranlıqda və tunellərdə hansı işıqların yandığı, uzaq işığın nə vaxt yaxına keçirildiyi, gündüz kimin yaxın işıqla getdiyi, duman faraları, dayananda işıqlar və səs siqnalı qaydaları var.
- 24Yedəyə alma, adamların və yüklərin daşınmasıAvtomobil yalnız özünü deyil, başqa avtomobili, adamları və yükü də aparır, hər biri üçün qanunda ölçülər və qadağalar var. Dərsdə sərt və elastik yedək, yedəkləmənin qadağan olduğu hallar, yük avtomobilində adam daşınması və yükün çıxıntısı və bağlanması izah olunur.
Təhlükəsizlik və məsuliyyət
Nəqliyyat vasitəsinin sazlığı, kəmərlər və uşaqlar, telefon və alkoqol, qəza yerində davranış və ilk yardım, cərimələr.
- 25Nəqliyyat vasitəsinin sazlığıYola çıxmazdan əvvəl sürücü avtomobilin sazlığını yoxlayır. Qanunun 1 saylı Əlavəsi tormoz, sükan, işıqlar, şinlər, güzgü, səs siqnalı və vacib avadanlıqla bağlı nasazlıqları sadalayır; texniki baxışın müddətləri 30-cu maddədədir.
- 26Kəmər, uşaqlar, telefon və alkoqolSürücünün öz davranışına aid dörd qayda: kəməri bağlamaq və sərnişinlərə bağlatmaq, uşaqları düzgün oturtmaq, hərəkət zamanı telefonu əldə saxlamamaq, sərxoş və ya yorğun halda sükana keçməmək.
- 27Yol-nəqliyyat hadisəsi və ilk yardımQəzadan sonra sürücü hadisə yerini qoruyur, kömək çağırır, polisə xəbər verir və zərər çəkənlərə ilk yardım göstərir. Dərsdə Maddə 37.IV-ün tələbləri və Avropa Reanimasiya Şurasının 2021-ci il tövsiyələrinə əsaslanan ilk yardım addımları var.
- 28Məsuliyyət, cərimələr və ballarQayda pozuntusu inzibati, cinayət və mülki məsuliyyətə səbəb ola bilər. Dərsdə İnzibati Xətalar Məcəlləsinin əsas cərimələri bir tarixli cədvəldə, ballar sistemi və cinayət məsuliyyətinin nə vaxt başladığı izah olunur.
Bu kateqoriyada digər fənlər
İmtahanlara hazırlıq5 fənn