Formüller ve kolay yollar
Azerbaycan Dili5 formül28 kolay yol
Bu kurstaki tüm formüller ve onları hatırlamanın kolay yolları tek sayfada.
Sesler, harfler ve kelime
BaşlangıçAzerbaycan alfabesi ve sesler
Derse gitÜnlü uyumu (ahəng qanunu)
Derse gitİsim, sıfat, sayı ve zamir
Ortaİsmin hâlleri
Derse gitSıfat, sayı ve zamir
Derse gitFiil
OrtaFiil: mastar, olumsuzluk, şahıs ve kip
Derse gitFiil zamanları
Derse gitDerinlemesine ses ve biçim bilgisi
OrtaSes bilgisi ve doğru söyleyiş: hece, vurgu, ses olayları
Derse gitKelime türetme: yapım ekleri ve ünlü uyumu
Derse gitZarf, edat, bağlaç, pekiştirme sözleri ve ünlem
Derse gitDerinlemesine fiil
OrtaFiilde çatı, geçişlilik ve kipler
Derse gitSıfat-fiil, zarf-fiil ve mastar
Derse gitCümle ve yazım kuralları
İleriCümlenin ögeleri ve cümle türleri
Derse gitYazım ve noktalama
Derse gitSöz dizimi, yazım ve kompozisyon
İleriBasit ve birleşik cümle: noktalama
Derse gitYazım: zor durumlar ve test soruları
Derse gitDil ve konuşma kültürü: standart dilin normları
Derse gitMetin, anlatım biçimleri ve kompozisyon
Derse gitSınavda metinle çalışma
İleriMetinle çalışma: DİM'in kapalı metin görevleri
Derse gitMetne dayalı yazılı görevler: türleri ve puanlama ölçütleri
Derse gitBurada
- NB
- göreli puan, nisbi bal (0–100)
- W
- yazılı görevlerden alınan puanların toplamı (her biri 0 ile 1 arası)
- C
- doğru cevaplanan kapalı görevlerin sayısı
11. sınıf mezuniyet sınavı (öğretim dili olarak Azerbaycan dili): 20 kapalı ve 10 yazılı görev. 9. sınıfta puan = 100/34 · (2W + C); III. grup giriş sınavında Azerbaycan dili puanı = 100/33 · max(0, C − X/4) + 100/33 · (K + 2W); burada X yanlış kapalı cevap sayısı, K kodlanan görevlerdir.
Dil bilimi: tarih, söz varlığı, üslup
ÜniversiteTürk dilleri ailesinde Azerbaycan dili: tarih ve alfabeler
Derse gitSözlük bilimi ve kelime türetme
Derse gitÜslup bilimi ve akademik yazım
Derse gitTarihî ses bilgisi ve mesleki dil
ÜniversiteTarihî ses bilgisi: Eski Türkçeden Azerbaycan diline
Derse gitBurada
- *
- ilk (yeniden kurulmuş ya da eski) biçim
- >
- “tarihsel olarak ... sesine dönüştü”
- t-, k-
- sesten sonraki kısa çizgi kelime başını gösterir; -d- kelime içi, -γ kelime sonu
Kelime başındaki ötümsüz ünsüzün ötümlüleşmesi Oğuz dillerinin temel özelliğidir: taš > daş, til > dil, käl- > gəl-, köz > göz (Kazakça tas, til, kel-, köz). Değişme pek çok kelimede olmuştur, ama hepsinde değil: tut-, tap-, kim, kiçik.
bar > var, bér- > ver- — Azerbaycan dilinde ve Türkiye Türkçesinde var, Türkmencede yok (bar, ber-): demek ki bu, Batı Oğuz kolunun yeniliğidir. bän > mən, bïŋ > min — genizsi ünsüzün etkisiyle b > m (Kazakça men, mıñ; ama Türkçe ben, bin). Oğuzcada bol- > ol- kelimesinde b tamamen düşmüştür.
Kelime içinde ve sonunda d > y: adaq > ayaq, qod- > qoy-, bod > boy. Bu değişme Oğuz ve Kıpçak dillerini birleştirir; öbür kollarda farklı sonuçlar görülür: Tuvaca adaq, Hakasça azax, Yakutça atax.
Burada
- Ø
- sıfır: ses düşmüş
sarïγ > sarı, uluγ > ulu. Tek heceli kelimelerde γ kalmıştır: taγ > dağ. Oğuz dillerinde yönelme hâli eki -qa/-γa da ünsüzünü yitirmiştir: Azerbaycan evə — Kazakça üyge; sıfat-fiil: gələn — Kazakça kelgen.