Debet və kredit kartları

Debet kartı ilə kredit kartının fərqini, güzəşt müddətini, minimum ödəniş tələsini, nağd pul və digər komissiyaları hesablamaqla öyrən.

  • 9…11-ci siniflər
  • 18 dəq
  • 12 sual
  • 28 dərsdən 10-cusu

Bu dərsdə öyrənəcəksən

  • debet və kredit kartını fərqləndirmək
  • güzəşt müddətinin necə işlədiyini izah etmək
  • kart borcunun aylıq faizini və minimum ödənişin nəticəsini hesablamaq
  • nağd pul çıxarmanın və digər komissiyaların qiymətini qiymətləndirmək

Elvinin bankı ona təklif göndərir: «1000 ₼ limitli kredit kartı — faizsiz güzəşt müddəti ilə!» Görünür, pulsuz pul kimi. Amma kredit kartı ağıllı istifadə ediləndə rahat alət, səhv istifadə ediləndə isə illərlə uzanan bahalı borcdur. Fərq bir neçə qaydanı bilməkdədir.

Debet və kredit kartı

Debet kartıTərif

Öz pulunla ödəmək üçün kart: ödəniş hesabdakı puldan çıxılır. Hesabda pul yoxdursa, ödəniş keçmir (overdraft qoşulmayıbsa).

Kredit kartıTərif

Bankın pulu ilə ödəmək üçün kart: bank kredit limiti açır, sən xərcləyirsən və sonra qaytarırsan. Güzəşt müddətində tam qaytarsan, faiz yoxdur; qaytarmasan, borca faiz hesablanır.

Debet kartıKredit kartı
Kimin pulu?səninbankın (borc)
Faizxərcə faiz yoxdurgüzəşt müddətindən sonra qalan borca
Kimə uyğundurhər kəsə, gündəlik xərclər üçünborcu hər ay tam qaytara bilənlərə
Əsas riskfırıldaqçılar kartın məlumatını oğurlaya bilərborc spiralı, yüksək faiz

Davamını oxumaq üçün pulsuz qeydiyyatdan keç

Dərsin qalan bölmələri, test və qeydlər Educora hesabı ilə açılır. Qeydiyyat bir dəqiqə çəkir; irəliləyişin bütün cihazlarında saxlanılır.

Güzəşt müddəti

Güzəşt müddətiTərif

Kredit kartı ilə edilən alışlara faiz hesablanmayan müddət — borcu bu müddət bitənədək tam qaytarmaq şərtilə. Uzunluğu və şərtləri (məsələn, nağd pula şamil olunub-olunmaması) kartın müqaviləsində yazılır.

Nümunə 1. Güzəşt müddəti ilə alış

Məsələ

Elvin kartla 400 ₼-a soyuducu alır. Kartın illik faizi 30%-dir. a) Güzəşt müddəti bitənədək 400 ₼-ı tam qaytarsa? b) Yalnız 100 ₼ qaytarsa, növbəti ay qalan borca təxminən nə qədər faiz yazılar (faiz aylıq, sadə hesabla)?

Həllini göstərHəllini gizlət

Həll

a) Faiz 0 ₼ — kart pulsuz kredi kimi işlədi.
b) Qalan borc: 400 − 100 = 300 ₼.
Aylıq dərəcə: 0,30 / 12 = 0,025.
Faiz ≈ 300 · 0,025 = 7,50 ₼ ayda. Bəzi kartlarda isə güzəşt itirildikdə faiz bütün alış məbləğinə hesablanır — müqavilədə bu bəndi mütləq oxu.
F = B · r / 12F = B · r / 12

Burada

F
bir ayın faizi, ₼
B
kartdakı borc, ₼
r
illik faiz dərəcəsi (onluq kəsr)

Kart borcunun aylıq faizi (sadə təxmin)

Minimum ödəniş tələsi

Kredit kartında hər ay yalnız minimum ödəniş — məsələn, borcun 5%-i, amma ən azı 10 ₼ — tələb olunur. Rahat görünür, amma minimum ödəniş borc azaldıqca özü də azalır və borc çox yavaş bağlanır. Faiz isə hər ay qalığa yazılır.

Nümunə 2. 1000 ₼ borc: iki yol

Məsələ

Kartda 1000 ₼ borc var, illik faiz 30% (aylıq 2,5%), yeni alış edilmir. a) Hər ay yalnız minimum (borcun 5%-i, ən azı 10 ₼) ödənilir. b) Hər ay sabit 100 ₼ ödənilir. Müddəti və cəmi faizi müqayisə edin.

Həllini göstərHəllini gizlət

Həll

1-ci ay: faiz 1000 · 0,025 = 25 ₼; minimum = 5% · (1000 + 25) = 51,25 ₼.
a) Yalnız minimumla borc 89 ayda (7 il 5 ay) bağlanır, faizlər ≈ 842 ₼.
b) 100 ₼-la 12 ayda bağlanır, faizlər ≈ 165 ₼.
Minimum ödəniş təxminən 677 ₼ artıq faiz və 6 ildən çox borc deməkdir. (Hesablar aşağıdakı simulyatorla aparılıb.)

İnteraktiv

Simulyasiya yüklənir…
Minimum ödəniş payını 3%-ə endir və faizi 36%-ə qaldır: borc nə vaxt bağlanır?

Nağd pul və digər komissiyalar

Kredit kartından nağd pul çıxarmaq çox vaxt bahalıdır: tarifdə ayrıca komissiya ola bilər və güzəşt müddəti nağd pula şamil olunmaya bilər. Valyuta ilə ödənişdə məzənnə fərqi və konvertasiya haqqı, kartın illik xidməti, SMS-bildiriş də xərcdir. Hamısı bankın tarif cədvəlində yazılır.

Nümunə 3. Kredit kartından nağd pul

Məsələ

Uydurma tarif: nağd çıxarmaya 2% komissiya, güzəşt müddəti nağd pula şamil olunmur, illik faiz 30%. Murad 300 ₼ çıxarır və bir aydan sonra qaytarır. Bu ona neçəyə başa gəlir?

Həllini göstərHəllini gizlət

Həll

Komissiya: 300 · 0,02 = 6 ₼.
Bir aylıq faiz: 300 · 0,30 / 12 = 7,50 ₼.
Cəmi: 6 + 7,50 = 13,50 ₼ — 300 ₼-ın 4,5%-i bir aya. İllik hesabla bu, çox bahalı kreditdir. Nağd pul lazımdırsa, debet kartından və ya ehtiyat fondundan istifadə et.

Kredit kartından ağıllı istifadə

  1. Borcu hər ay tam qaytar

    Güzəşt müddətində tam ödəniş — faiz sıfırdır.

  2. Avtoödəniş qur

    Debet hesabından ödəniş günü avtomatik köçürmə — gecikmə olmur.

  3. Limiti «öz pulu» sayma

    Yalnız bu ay debet kartınla da ödəyə biləcəyin alışları et.

  4. Nağd çıxarmadan qaç

    Komissiya və güzəştsiz faiz bahalıdır.

  5. Müqavilə və tarifləri oxu

    Güzəşt müddətinin uzunluğu, faiz, minimum ödəniş, cərimələr.

Yadda saxla

  • Debet kartı — öz pulun, kredit kartı — bankın pulu, yəni borcdur.
  • Güzəşt müddətində borcu tam qaytaranda faiz ödənilmir.
  • Aylıq faiz: F = B · r / 12.
  • Yalnız minimum ödəniş borcu illərlə uzadır və faizi bir neçə dəfə artırır.
  • Kredit kartından nağd pul adətən bahalıdır: komissiya və güzəştsiz faiz.
Dərsdə səhv və ya qeyri-dəqiqlik gördün?

Özünü yoxla

12 sual. Hər düzgün cavab XP qazandırır.

Sual 1 / 12

Sual 1 / 12. Debet kartı ilə ödənişdə pul haradan çıxılır?