Vurma və vurma cədvəli — İbtidai riyaziyyat

Bu dərsdə öyrənəcəksən

Vurmanı eyni toplananların cəmi kimi izah etmək
Vuruq və hasil sözlərini bilmək, vuruqların yerini dəyişmək
Vurma cədvəlini sirlərin köməyi ilə öyrənmək

Stolda 4 boşqab var, hər boşqabda 3 alma. Cəmi neçə alma var? Toplamaq olar: 3 + 3 + 3 + 3 = 12. Bəs 10 boşqab olsaydı? Riyaziyyatçılar bunun üçün qısa yol fikirləşiblər — vurma.

Vurma — tez toplamadır

Eyni ədədi bir neçə dəfə toplayanda onun əvəzinə vura bilərik: 3 + 3 + 3 + 3 = 3 × 4 = 12. Vurulan ədədlərə vuruq, cavaba isə hasil deyilir. Dərsliklərdə vurma işarəsi nöqtə ilə də yazılır: 3 · 4 = 3 × 4.

Boşqablarda alma

Stolda 4 boşqab var, hər boşqabda 3 alma. Cəmi neçə alma var?

Həllini göstər

Toplama ilə: 3 + 3 + 3 + 3 = 12.
Vurma ilə daha qısa: 3 × 4 = 12 alma.

Vuruqların yerini dəyişəndə hasil dəyişmir: 3 × 4 = 4 × 3 = 12. Deməli, 3 × 8-i bilirsənsə, 8 × 3-ü də bilirsən! Bu, öyrənməli olduğun cədvəli az qala iki dəfə qısaldır.

×	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10
1	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10
2	2	4	6	8	10	12	14	16	18	20
3	3	6	9	12	15	18	21	24	27	30
4	4	8	12	16	20	24	28	32	36	40
5	5	10	15	20	25	30	35	40	45	50
6	6	12	18	24	30	36	42	48	54	60
7	7	14	21	28	35	42	49	56	63	70
8	8	16	24	32	40	48	56	64	72	80
9	9	18	27	36	45	54	63	72	81	90
10	10	20	30	40	50	60	70	80	90	100

Vurma cədvəli: hasil sətirlə sütunun kəsişdiyi yerdədir. Məsələn, 7-ci sətir və 8-ci sütun: 7 × 8 = 56.

Vurma cədvəlinin sirləri

× 1: ədəd dəyişmir: 8 × 1 = 8.
× 0: həmişə 0 alınır: 8 × 0 = 0.
× 2: ədədi ikiqat artır: 2 × 7 = 7 + 7 = 14.
× 4: iki dəfə ikiqat artır: 4 × 6 → 12 → 24.

Konfet qutuları

Bir qutuda 9 şokolad konfet var. 7 qutuda neçə konfet var?

Həllini göstər

9 × 7 = ?
Barmaq üsulu: 7-ci barmağı bük, solda 6, sağda 3 barmaq qalır → 63.
Başqa yolla yoxlayaq: 10 × 7 = 70, 70 − 7 = 63.
Deməli, 7 qutuda 63 konfet var.

Kukla teatrına biletlər

Kukla teatrına bir bilet 5 manatdır. 8 dost üçün 8 bilet neçəyə başa gələr?

Həllini göstər

5 × 8 = ?
8 × 10 = 80, onun yarısı: 80 : 2 = 40.
8 bilet 40 manata başa gələr.

Məşq edək

Ən çətin misallar adətən 6, 7 və 8-in cədvəlindədir. Onları kartlarla məşq et. Kiçik sirr: 5, 6, 7, 8 → 56 = 7 × 8!

1 / 10

İnteraktiv

Simulyasiya yüklənir…

Hər gün 1 dəqiqə — və cədvəl yaddaşında qalacaq.

Vurma cədvəli

1.3 × 4 =
2.5 × 7 =
3.9 × 6 =
4.10 × 8 =
5.11 × 4 =
6.7 × 8 =
7.6 × 6 =
8.4 × = 28
9.8 × 0 =
10.11 × 32 =

Əsas fikirlər

Vurma eyni ədədin təkrar toplanmasıdır: 3 × 4 = 3 + 3 + 3 + 3 = 12.
Vurulan ədədlər vuruq, cavab hasildir; vuruqların yerini dəyişəndə hasil dəyişmir.
×10: sonuna 0 yaz; ×5: 10-a vur və yarıya böl.
×9: barmaq üsulu; cavabın rəqəmlərinin cəmi 9-dur.
×11 (1–9 üçün): rəqəmi iki dəfə yaz; ×0 = 0, ×1 ədədi dəyişmir.

Özünü yoxla

10 sual. Hər düzgün cavab XP qazandırır.

1 / 10

6 + 6 + 6 cəmi hansı hasilə bərabərdir?

×	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10
1	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10
2	2	4	6	8	10	12	14	16	18	20
3	3	6	9	12	15	18	21	24	27	30
4	4	8	12	16	20	24	28	32	36	40
5	5	10	15	20	25	30	35	40	45	50
6	6	12	18	24	30	36	42	48	54	60
7	7	14	21	28	35	42	49	56	63	70
8	8	16	24	32	40	48	56	64	72	80
9	9	18	27	36	45	54	63	72	81	90
10	10	20	30	40	50	60	70	80	90	100

×	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10
1	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10
2	2	4	6	8	10	12	14	16	18	20
3	3	6	9	12	15	18	21	24	27	30
4	4	8	12	16	20	24	28	32	36	40
5	5	10	15	20	25	30	35	40	45	50
6	6	12	18	24	30	36	42	48	54	60
7	7	14	21	28	35	42	49	56	63	70
8	8	16	24	32	40	48	56	64	72	80
9	9	18	27	36	45	54	63	72	81	90
10	10	20	30	40	50	60	70	80	90	100

×	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10
1	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10
2	2	4	6	8	10	12	14	16	18	20
3	3	6	9	12	15	18	21	24	27	30
4	4	8	12	16	20	24	28	32	36	40
5	5	10	15	20	25	30	35	40	45	50
6	6	12	18	24	30	36	42	48	54	60
7	7	14	21	28	35	42	49	56	63	70
8	8	16	24	32	40	48	56	64	72	80
9	9	18	27	36	45	54	63	72	81	90
10	10	20	30	40	50	60	70	80	90	100