- Müstəvi fiqurları tanımaq, onların tərəf və bucaqlarını saymaq
- Kub, kürə, silindr və konusu tanımaq
- Düzbucaqlının və kvadratın perimetrini hesablamaq
Ətrafına bax: pəncərə düzbucaqlıdır, metal pul dairədir, oyun zəri kubdur. Fiqurlar hər yerdədir! Baba bağın ətrafına hasar çəkəndə isə perimetri bilməlidir.
Müstəvi fiqurlar
| Fiqur | Tərəf | Bucaq | Harada görürük? |
|---|---|---|---|
| Kvadrat | 4 | 4 | şahmat taxtasının xanası |
| Düzbucaqlı | 4 | 4 | qapı, kitab |
| Üçbucaq | 3 | 3 | xəbərdarlıq yol nişanı |
| Dairə | 0 | 0 | metal pul, saatın siferblatı |
Kvadratın 4 bərabər tərəfi və 4 düz bucağı var. Düzbucaqlının da 4 düz bucağı var, onun qarşı tərəfləri isə bərabərdir. Deməli, hər kvadrat xüsusi bir düzbucaqlıdır! Dairənin isə nə tərəfi, nə də bucağı var.
Fəza fiqurları
- Kub: 6 kvadrat üz, 12 til, 8 təpə — oyun zəri kimi.
- Kürə: tamamilə yumrudur, tili yoxdur — futbol topu kimi.
- Silindr: iki dairə və əyri yan səth — konserv bankası kimi.
- Konus: altında dairə, yuxarıda uc — dondurma qıfı kimi.
Perimetr
Fiqurun bütün tərəflərinin uzunluqlarının cəmi — fiqurun ətrafındakı «cığırın» uzunluğu.
- Pdüzbucaqlının perimetri
- adüzbucaqlının uzunluğu
- bdüzbucaqlının eni
- Pkvadratın perimetri
- akvadratın tərəfi
a) Düzbucaqlının uzunluğu 6 sm, eni 4 sm-dir. Onun perimetrini tap.
b) Kvadratın tərəfi 5 sm-dir. Onun perimetrini tap.
Həllini göstərHəllini gizlət
Düsturla daha tez: P = 2 × (6 + 4) = 2 × 10 = 20.
Cavab: 20 sm.
b) P = 4 × 5 = 20.
Cavab: 20 sm. Maraqlıdır: fiqurlar fərqlidir, perimetrlər isə eynidir!
Babanın bağı düzbucaqlı formasındadır: uzunluğu 8 m, eni 5 m. Bağın ətrafına hasar çəkmək üçün neçə metr tor lazımdır?
Həllini göstərHəllini gizlət
P = 2 × (8 + 5) = 2 × 13 = 26.
Cavab: 26 m tor lazımdır.
Kvadrat formalı şəkil çərçivəsinin perimetri 36 sm-dir. Onun hər tərəfinin uzunluğu nə qədərdir?
Həllini göstərHəllini gizlət
Deməli, tərəfi tapmaq üçün perimetri 4-ə bölürük: 36 : 4 = 9.
Cavab: hər tərəf 9 sm-dir. Yoxlama: 4 × 9 = 36.
Məşq edək
- 1.2 × (6 + 4) =
- 2.4 × 7 =
- 3.2 × (8 + 5) =
- 4.3 + 4 + 5 =
- 5.2 × (9 + 6) =
- 6.4 × 9 =
- 7.20 ÷ 4 =
- 8.2 × (7 + ) = 20
Əsas fikirlər
- Kvadratın 4 bərabər tərəfi, düzbucaqlının bərabər qarşı tərəfləri var; hər ikisində 4 düz bucaq var.
- Üçbucağın 3 tərəfi var, dairənin isə tərəfi və bucağı yoxdur.
- Kubun 6 üzü, 12 tili və 8 təpəsi var.
- Perimetr bütün tərəflərin cəmidir: düzbucaqlıda P = 2 × (a + b), kvadratda P = 4 × a.
Özünü yoxla
10 sual. Hər düzgün cavab XP qazandırır.