- Xana istinadları ilə sadə düstur yazmaq
- Operatorları və əməllərin ardıcıllığını tətbiq etmək
- #DIV/0!, #VALUE!, #NAME? və #REF! səhvlərini tanımaq
Murad məktəb ləvazimatı alır: 3 dəftər, 2 qələm, 5 karandaş. Kalkulyatorla cəmi bir dəfə hesablamaq asandır, bəs dəftərin qiyməti dəyişsə? Hər şeyi yenidən saymalı olacaqsan. Excel-də isə düsturu bir dəfə yazırsan — qiymət və ya say dəyişəndə nəticə özü yenilənir.
Düstur nədir?
Xanada = işarəsi ilə başlayan ifadə. Excel onu hesablayır və xanada nəticəni, düstur sətrində isə düsturun özünü göstərir.
=2+3 yazsan, xanada 5 görünəcək. Amma daha faydalısı rəqəmlərin yerinə xana istinadlarından istifadə etməkdir: =B2*C2 «B2-dəki qiyməti C2-dəki saya vur» deməkdir. B2 və ya C2 dəyişən kimi nəticə də dəyişir.
| Operator | Mənası | Nümunə |
|---|---|---|
| + | toplama | =B2+C2 |
| - | çıxma | =B2-C2 |
| * | vurma | =B2*C2 |
| / | bölmə | =B2/4 |
| ^ | qüvvətə yüksəltmə | =A2^2 |
| & | mətnləri birləşdirmə | =A2&B2 |
| = <> > < >= <= | müqayisə: nəticə TRUE və ya FALSE | =B2>=50 |
Əməllərin ardıcıllığı
Excel riyaziyyatdakı qaydaya əməl edir: əvvəlcə mötərizələr, sonra qüvvətə yüksəltmə (^), sonra vurma və bölmə, ən sonda toplama və çıxma; eyni səviyyəli əməllər soldan sağa yerinə yetirilir. Buna görə =2+3*4 14 verir, =(2+3)*4 isə 20. Şübhə edirsənsə, mötərizə qoy — artıq mötərizə zərər vermir.
Dəftərin qiyməti B2-də (1,50 ₼), sayı C2-də (3); qələmin qiyməti B3-də (0,60 ₼), sayı C3-də (2). Mağaza bütün alışa 10% endirim edir, endirim F1 xanasında 10% kimi yazılıb. Ödəniləcək məbləği hansı düstur hesablayar?
Həllini göstərHəllini gizlət
(B2*C2+B3*C3) = 4,50 + 1,20 = 5,70 ₼.Endirimdən sonra qiymətin 90%-i qalır:
(1-F1) = 0,9.Düstur:
=(B2*C2+B3*C3)*(1-F1) = 5,70 · 0,9 = 5,13 ₼.Xarici mötərizələr olmasaydı, Excel əvvəlcə
B3*C3*(1-F1) hissəsini hesablayardı və nəticə səhv olardı.Düsturu xanalara klikləyərək daxil et
- 1Nəticə xanasını seç və
=yazD2 xanasına kliklə və bərabərlik işarəsini yaz.
- 2Xanalara kliklə
B2-yə kliklə,
*yaz, sonra C2-yə kliklə. Excel ünvanları özü yazır və xanaları rəngli çərçivə ilə göstərir. - 3
EnterbasXanada nəticə görünəcək, düstur sətrində isə
=B2*C2. - 4Düsturu aşağı uzat
D2-nin doldurma markerini aşağı dart. Hər sətirdə düstur öz xanalarına uyğunlaşacaq:
=B3*C3,=B4*C4… Bunun səbəbini növbəti dərsdə öyrənəcəksən.
Səhv mesajları
| Səhv | Səbəb |
|---|---|
| #DIV/0! | Sıfıra və ya boş xanaya bölmə |
| #VALUE! | Yanlış növ: məsələn, mətni rəqəmə vurmaq |
| #NAME? | Excel adı tanımır: funksiya səhv yazılıb və ya mətn dırnaqsızdır |
| #REF! | Düstur silinmiş xanaya istinad edir |
| ##### | Səhv deyil: sütun sadəcə dardır |
Əsas fikirlər
- Hər düstur
=ilə başlayır; xanada nəticə, düstur sətrində düsturun özü görünür. - Operatorlar:
+ - * / ^, mətn üçün&, müqayisə üçün= <> > < >= <=. - Ardıcıllıq: mötərizə → qüvvət → vurma/bölmə → toplama/çıxma.
- Rəqəmlərin yerinə xana istinadları işlət ki, nəticə avtomatik yenilənsin.
- #DIV/0! — sıfıra bölmə, #VALUE! — yanlış növ, #NAME? — tanınmayan ad, #REF! — silinmiş istinad.
Özünü yoxla
10 sual. Hər düzgün cavab XP qazandırır.