Şərtli düsturlar: IF, AND, OR

Bu dərsdə öyrənəcəksən

IF funksiyasının üç arqumentini düzgün yazmaq
İç-içə IF ilə bir neçə hədd yoxlamaq
AND, OR və NOT ilə mürəkkəb şərt qurmaq

Testdə keçid balı 50-dir. 5 şagirdin nəticəsini gözlə yoxlamaq olar, bəs 300 şagird olsa? Excel hər sətir üçün özü qərar verə bilər: «bal 50 və ya çoxdursa — keçdi, əks halda — keçmədi». Bunun üçün IF funksiyası var.

IF funksiyası

=IF(logical_test, value_if_true, value_if_false)

burada:

logical_testyoxlanılan şərt, məsələn B2>=50; nəticəsi TRUE və ya FALSE olur
value_if_trueşərt ödənəndə qaytarılan dəyər
value_if_falseşərt ödənməyəndə qaytarılan dəyər

Excel

=IF(B2>=50,"Pass","Fail")
=IF(C2>=100,C2-10,C2)
=IF(B2="","",B2*2)

1) Bal 50 və ya çoxdursa «Pass», əks halda «Fail». 2) Alış 100 ₼ və ya çoxdursa 10 ₼ endirim. 3) B2 boşdursa, xana da boş qalsın.

IF yalnız mətn deyil, rəqəm və hətta hesablama da qaytara bilər. Məsələn, onlayn mağaza 50 ₼ və daha çox məbləğli sifarişləri pulsuz çatdırır, qalanları üçün 3 ₼ alır: =IF(C2>=50,0,3). Ödəniləcək ümumi məbləğ isə =C2+IF(C2>=50,0,3) olar — IF adi rəqəm kimi düsturun içində işləyir.

İç-içə IF: qiymət şkalası

Baldan qiymətə

Məktəbdə belə şkala var: 90 və daha çox — 5, 75–89 — 4, 50–74 — 3, 50-dən az — 2. B2-dəki bala görə qiyməti hansı düstur hesablayar?

Həllini göstər

Hədləri böyükdən kiçiyə doğru yoxlayırıq; hər növbəti IF əvvəlkinin «əks halda» hissəsinə yazılır:
=IF(B2>=90,5,IF(B2>=75,4,IF(B2>=50,3,2)))
B2 = 80 olarsa: 80 ≥ 90 deyil → növbəti IF; 80 ≥ 75 → nəticə 4.
Microsoft 365-də eyni işi IFS görür: =IFS(B2>=90,5,B2>=75,4,B2>=50,3,TRUE,2).

AND, OR və NOT

Funksiya	Nə vaxt TRUE qaytarır	Nümunə
AND	bütün şərtlər doğru olanda	`=AND(B2>=80,C2>=80)`
OR	ən azı bir şərt doğru olanda	`=OR(B2<50,C2<50)`
NOT	şərt yanlış olanda (nəticəni tərsinə çevirir)	`=NOT(B2>=50)`

Bu funksiyalar özləri yalnız TRUE və ya FALSE qaytarır, ona görə adətən IF-in içində işlədilir. Məsələn, təqaüd hər iki fəndən 80 və daha çox bal toplayana verilir: =IF(AND(B2>=80,C2>=80),"Yes","No"). Riyaziyyatdakı kimi =50<=B2<=100 yazmaq işləmir — bunun əvəzinə =AND(B2>=50,B2<=100) yaz.

İnteraktiv

Simulyasiya yüklənir…

IF, AND və iç-içə IF bir cədvəldə: keçid, təqaüd və qiymət.

Əsas fikirlər

=IF(şərt, doğru olanda, yanlış olanda) — şərtə görə iki nəticədən birini seçir.
Mətn düz dırnaq içində yazılır; dırnaqsız mətn #NAME? verir.
İç-içə IF-də hədləri böyükdən kiçiyə yoxla; Microsoft 365-də IFS də var.
AND — bütün şərtlər, OR — ən azı biri, NOT — tərsinə.

Özünü yoxla

10 sual. Hər düzgün cavab XP qazandırır.

1 / 10

B2 = 50 olarsa, =IF(B2>=50,"Pass","Fail") nə qaytarır?