Məzmuna keç
Educora
Başlanğıc10 dəq1 / 27

Excel pəncərəsi: iş kitabı, vərəqlər və xanalar

Excel pəncərəsinin əsas hissələri ilə tanış ol, xana ünvanlarını oxumağı, vərəqdə sürətlə hərəkət etməyi və faylı saxlamağı öyrən.

Özünü yoxla
Bu dərsdə öyrənəcəksən
  • Excel pəncərəsinin əsas hissələrini adlandırmaq
  • İş kitabı, vərəq, xana və diapazon anlayışlarını izah etmək
  • Klaviatura ilə vərəqdə hərəkət etmək və iş kitabını saxlamaq

Sinif jurnalındakı qiymətlər, mağazanın satış hesabatı, ailənin aylıq büdcəsi — bunların hamısı sətir və sütunlardan ibarət cədvəldir. Microsoft Excel məhz belə cədvəllər üçün yaradılıb: rəqəmləri saxlayır, onlarla hesablama aparır və nəticəni diaqrama çevirir. Gəl əvvəlcə proqramın pəncərəsi ilə tanış olaq.

Excel pəncərəsinin hissələri

Excel-i açıb Blank workbook (boş iş kitabı) seçəndə qarşına xanalardan ibarət böyük bir tor çıxır. Yuxarıda əmrlər, aşağıda isə vərəqlər yerləşir. Əsas hissələr bunlardır:

  • Lent (Ribbon) — yuxarıdakı əmrlər paneli. O, tablara bölünür: File, Home, Insert, Page Layout, Formulas, Data, Review, View. Hər tabda əmrlər qruplara yığılıb, məsələn Home › Font.
  • Axtarış sahəsi — başlıq sətrindəki Search sahəsi (Alt+Q). Əmrin yerini bilmirsənsə, adını yaz, Excel onu tapacaq.
  • Ad sahəsi (Name Box) — lentin altında, solda. Aktiv xananın ünvanını göstərir; oraya H20 yazıb Enter bassan, dərhal həmin xanaya keçərsən.
  • Düstur sətri (Formula bar) — Ad sahəsinin sağında. Aktiv xananın əsl məzmununu, o cümlədən düsturu göstərir.
  • Sütun başlıqları və sətir nömrələri — sütunlar hərflərlə (A, B, C…), sətirlər rəqəmlərlə (1, 2, 3…) işarələnir.
  • Vərəq tabları — aşağıda solda (Sheet1…). Yanındakı + düyməsi yeni vərəq əlavə edir.
  • Status sətri — ən aşağıda. Seçilmiş rəqəmlərin cəmini, orta qiymətini və sayını, həmçinin miqyas (zoom) sürgüsünü göstərir.

İş kitabı, vərəq və xana

Tərif
İş kitabı (workbook)

Bir Excel faylı. Adətən .xlsx uzantısı olur və içində bir və ya bir neçə iş vərəqi (worksheet) saxlanılır.

Tərif
Xana

Sütunla sətrin kəsişməsi. Hər xananın ünvanı var: əvvəlcə sütun hərfi, sonra sətir nömrəsi, məsələn C5.

Seçilmiş xana aktiv xana adlanır — onu yaşıl çərçivədən tanıyırsan. Qonşu xanalardan ibarət düzbucaqlı blok isə diapazondur və iki nöqtə ilə yazılır: B2:D6 B2-dən D6-ya qədər bütün xanalar deməkdir. Bir vərəqdə 16 384 sütun (A-dan XFD-yə qədər) və 1 048 576 sətir var, yəni yer heç vaxt çatışmayacaq.

YazılışMənası
A1A sütunu ilə 1-ci sətrin kəsişməsi — vərəqin ilk xanası
B2:D6B2-dən D6-ya qədər diapazon: 3 sütun × 5 sətir = 15 xana
C:CC sütununun bütün xanaları
3:33-cü sətrin bütün xanaları
Sheet2!B4Sheet2 vərəqindəki B4 xanası
İnteraktiv
Simulyasiya yüklənir…
Kiçik alış-veriş siyahısı (qiymətlər manatla): sütunlar hərflərlə, sətirlər rəqəmlərlə işarələnib.

Vərəqlər və faylın saxlanması

  1. 1
    Yeni iş kitabı yarat

    Excel-i aç və Blank workbook seç (və ya File › New › Blank workbook). İş kitabı Sheet1 adlı bir vərəqlə açılır.

  2. 2
    Vərəqin adını dəyiş və yeni vərəq əlavə et

    Sheet1 tabına iki dəfə kliklə, məsələn «Yanvar» yaz və Enter bas. Yeni vərəq üçün tabların yanındakı + düyməsini kliklə və ya Shift+F11 bas.

  3. 3
    Faylı ilk dəfə saxla

    Ctrl+S bas, yeri seç (This PC və ya OneDrive), faylın adını yaz və Save düyməsini kliklə. Excel faylı .xlsx formatında saxlayır.

  4. 4
    Tez-tez saxla

    Faylın artıq adı varsa, Ctrl+S sadəcə dəyişiklikləri yazır. Fayl OneDrive-dadırsa, pəncərənin yuxarı sol küncündəki AutoSave açarı hər dəyişikliyi avtomatik saxlayır.

A1 xanasına keçCtrl+Home
İstifadə olunmuş sahənin son xanasına keçCtrl+End
Verilənlər blokunun kənarına sıçra (digər oxlarla da işləyir)Ctrl+↓
Növbəti vərəqə keç (Ctrl+PageUp — əvvəlkinə)Ctrl+PageDown
Go To pəncərəsi: istənilən ünvana keç (və ya F5)Ctrl+G
Saxla (F12 — «Fərqli saxla», Save As)Ctrl+S
Yeni boş iş kitabı (Ctrl+O — faylı aç)Ctrl+N

Əsas fikirlər

  • İş kitabı bir Excel faylıdır (.xlsx), içində bir və ya bir neçə iş vərəqi olur.
  • Xananın ünvanı sütun hərfi + sətir nömrəsidir: C5; diapazon iki nöqtə ilə yazılır: B2:D6.
  • Ad sahəsi aktiv xananın ünvanını, düstur sətri isə onun əsl məzmununu göstərir.
  • Ctrl+Home A1-ə, Ctrl+ox verilənlərin kənarına aparır, Ctrl+S faylı saxlayır.

Özünü yoxla

10 sual. Hər düzgün cavab XP qazandırır.

1 / 10
D sütunu ilə 7-ci sətrin kəsişməsindəki xananın ünvanı hansıdır?