Dövrlər: for, while və for...of

Təsəvvür et ki, müəllim səndən 1-dən 100-ə qədər bütün ədədləri çap etməyi xahiş edir. 100 dəfə console.log yazmaq olar, amma bu, həm yorucudur, həm də asanlıqla səhvə yol açır. Kompüterlər təkrar işdən yorulmur — sadəcə onlara dövr vasitəsilə «bunu 100 dəfə et» deməlisən.

for dövrü

Təkrarların sayı əvvəlcədən bəllidirsə, for dövrü ən uyğun seçimdir. Onun mötərizəsində nöqtəli vergüllə ayrılmış üç hissə var:

1. Başlanğıc: let i = 1 — sayğac yaradılır. Bu, yalnız bir dəfə, ən əvvəldə icra olunur.
2. Şərt: i <= 5 — hər təkrardan əvvəl yoxlanır. Yalan olan kimi dövr dayanır.
3. Addım: i++ — hər təkrardan sonra sayğacı dəyişir.

for (let i = 1; i <= 5; i++) {
  console.log(`Lap ${i}`);
}

for (let i = 10; i > 0; i -= 3) {
  console.log('Countdown:', i);
}

Lap 1
Lap 2
Lap 3
Lap 4
Lap 5
Countdown: 10
Countdown: 7
Countdown: 4
Countdown: 1

let sum = 0;

for (let i = 1; i <= 100; i++) {
  sum += i;
}

console.log('Sum:', sum);

Sum: 5050

while və do...while

Bəzən neçə təkrar lazım olduğunu bilmirik. Məsələn, Leylanın 50 manatı var və o, hər ay 20 manat yığır. 200 manatlıq velosiped üçün neçə ay lazımdır? while dövrü şərt doğru olduqca təkrarlanır:

let savings = 50;
let months = 0;

while (savings < 200) {
  savings += 20;
  months++;
}

console.log(`${months} months, ${savings} AZN`);

8 months, 210 AZN

do...while dövrü şərti gövdədən sonra yoxlayır, ona görə gövdə şərt əvvəlcədən yalan olsa belə ən azı bir dəfə icra olunur. Aşağıdakı nümunədə şərt yalandır, amma mesaj yenə bir dəfə çap olunur.

let attempts = 5;

do {
  console.log('Attempt number', attempts);
  attempts++;
} while (attempts < 3);

Attempt number 5

for...of: siyahını gəzmək

Çox vaxt dövr siyahının hər elementi üçün nəsə etmək məqsədilə yazılır. Kvadrat mötərizədəki siyahıya massiv deyilir — onu ayrıca dərsdə öyrənəcəyik. for...of dövrü massivin və ya sətrin elementlərini bir-bir götürür; sayğaca ehtiyac qalmır.

const cities = ['Baku', 'Ganja', 'Shaki'];

for (const city of cities) {
  console.log(`I want to visit ${city}`);
}

for (const letter of 'JS') {
  console.log(letter);
}

I want to visit Baku
I want to visit Ganja
I want to visit Shaki
J
S

break və continue

break dövrü dərhal dayandırır, continue isə yalnız cari iterasiyanın qalanını ötürüb növbətisinə keçir. Aşağıdakı kodda cüt ədədlər continue ilə ötürülür, 7-dən böyük ədəd gələndə isə break dövrü bitirir.

for (let i = 1; i <= 10; i++) {
  if (i % 2 === 0) {
    continue;
  }
  if (i > 7) {
    break;
  }
  console.log(i);
}

1
3
5
7

const n = 7;
// print n x 1 = ... up to n x 5 = ...

7 x 1 = 7
7 x 2 = 14
7 x 3 = 21
7 x 4 = 28
7 x 5 = 35