Sətirlər və şablon sətirləri

Telefonun ekranında «Salam, Aysel! Sənin 3 yeni mesajın var» yazısını görürsən. Proqram bu cümləni hazır saxlamır — onu hissələrdən qurur: sabit söz, istifadəçinin adı və mesajların sayı. Mətnlə işləmək proqramlaşdırmanın ən çox rast gəlinən işlərindən biridir.

Sətir yaratmaq

Sətir (string) — simvollar ardıcıllığıdır. Onu tək dırnaqda, cüt dırnaqda və ya tərs dırnaqlar (backtick) arasında yazmaq olar. Tək və cüt dırnaq eyni işləyir; əsas odur ki, açan və bağlayan dırnaq eyni olsun. Sətrin içində xüsusi simvollar üçün \ işarəsindən istifadə olunur: \n yeni sətir, \' isə dırnaq simvolu deməkdir.

const single = 'Hello';
const double = "Hello";
const quote = 'It\'s JavaScript';

console.log(single, double);
console.log(quote);
console.log('Line 1\nLine 2');

Hello Hello
It's JavaScript
Line 1
Line 2

Uzunluq və indekslər

length xassəsi sətirdə neçə simvol olduğunu göstərir. Hər simvolun öz nömrəsi — indeksi var və sayma 0-dan başlayır. Ona görə 'Baku' sətrində B 0 indeksli, u isə 3 indeksli simvoldur. Sonuncu simvolu at(-1) ilə də götürmək olar.

const city = 'Baku';

console.log(city.length);
console.log(city[0]);
console.log(city[city.length - 1]);
console.log(city.at(-1));
console.log(city.toUpperCase());
console.log(city.toLowerCase());

4
B
u
u
BAKU
baku

Faydalı metodlar

Metod qiymətə «yapışmış» funksiyadır və nöqtə ilə çağırılır: city.toUpperCase(). Sətir metodları çoxdur, amma gündəlik işlərin əksəriyyəti üçün aşağıdakılar kifayətdir.

const email = '  Leyla.Mammadova@Example.com  ';
const clean = email.trim().toLowerCase();

console.log(clean);
console.log(clean.includes('@'));
console.log(clean.indexOf('@'));
console.log(clean.slice(0, clean.indexOf('@')));
console.log(clean.endsWith('.com'));

leyla.mammadova@example.com
true
15
leyla.mammadova
true

const sentence = 'I love JavaScript';

console.log(sentence.replace('love', 'enjoy'));
console.log(sentence.split(' '));
console.log('ha'.repeat(3));
console.log('7'.padStart(3, '0'));
console.log(sentence);

I enjoy JavaScript
[ 'I', 'love', 'JavaScript' ]
hahaha
007
I love JavaScript

Şablon sətirləri

Mətni + ilə hissə-hissə yapışdırmaq yorucudur: boşluqları unutmaq asandır. Şablon sətirləri (template literals) bunu asanlaşdırır. Onlar tərs dırnaqlar arasında yazılır — ingilis düzülüşlü klaviaturada bu simvol Esc düyməsinin altındadır. İçində ${...} yazanda mötərizədəki ifadənin qiyməti mətnə yerləşdirilir.

const name = 'Aysel';
const messages = 3;

console.log('Hi, ' + name + '! You have ' + messages + ' new messages.');
console.log(`Hi, ${name}! You have ${messages} new messages.`);

Hi, Aysel! You have 3 new messages.
Hi, Aysel! You have 3 new messages.

${...} içində yalnız dəyişən yox, istənilən ifadə ola bilər: hesablama, metod çağırışı. Şablon sətirləri bir neçə sətirdən də ibarət ola bilər — \n yazmağa ehtiyac qalmır. toFixed(2) metodu ədədi vergüldən sonra iki rəqəmlə göstərir.

const item = 'bread';
const price = 0.8;
const quantity = 5;

console.log(`Total: ${price * quantity} AZN`);

const receipt = `Item: ${item.toUpperCase()}
Quantity: ${quantity}
Sum: ${(price * quantity).toFixed(2)} AZN`;
console.log(receipt);

Total: 4 AZN
Item: BREAD
Quantity: 5
Sum: 4.00 AZN

const name = 'Elvin';

console.log('Hi, ${name}');
console.log(`Hi, ${name}`);

Hi, ${name}
Hi, Elvin

Təcrübə: istifadəçi adı yaratmaq

Gəl, öyrəndiklərimizi birləşdirək. Tam addan istifadəçi adı düzəldirik: split(' ') adı və soyadı ayırır, toLowerCase() hərfləri kiçildir, şablon sətri isə hissələri nöqtə ilə birləşdirir. Kodu öz adınla sına.

const fullName = 'Murad Aliyev';
const parts = fullName.split(' ');
const login = `${parts[0].toLowerCase()}.${parts[1].toLowerCase()}`;

console.log(parts);
console.log(login);
console.log(`Welcome, ${parts[0]}! Your login is ${login}`);

[ 'Murad', 'Aliyev' ]
murad.aliyev
Welcome, Murad! Your login is murad.aliyev

const rawName = '  Leyla HASANOVA ';
const year = 2012;
// 1) build and print the login leyla.hasanova12
// 2) print Login length: N

leyla.hasanova12
Login length: 16