Leyla Pekin’de ilk kez bir Çin restoranına giriyor. Menü yalnızca karakterlerle yazılmış, garson soruyor: “你们想吃什么?” — “Ne yemek istersiniz?” Leyla iki kelime biliyor: 饺子 ve 茶. “我要饺子,还要一杯茶。” — ve sipariş alınıyor! Bu derste yemeklerin adlarını, neyi sevdiğini ve istediğini söylemeyi, sipariş vermeyi öğreneceksin.
Kelimeler
| 汉字 | Pinyin | Anlamı |
|---|---|---|
| 吃 | chī | yemek |
| 喝 | hē | içmek |
| 饭 | fàn | yemek; pilav |
| 菜 | cài | yemek (tabak); sebze |
| 米饭 | mǐfàn | pilav (pişmiş pirinç) |
| 面条儿 | miàntiáor | erişte |
| 包子 | bāozi | baozi (buharda pişmiş iç dolgulu çörek) |
| 饺子 | jiǎozi | Çin mantısı |
| 鸡蛋 | jīdàn | yumurta |
| 面包 | miànbāo | ekmek |
| 牛奶 | niúnǎi | süt |
| 水 | shuǐ | su |
| 茶 | chá | çay |
| 水果 | shuǐguǒ | meyve |
| 苹果 | píngguǒ | elma |
| 好吃 | hǎochī | lezzetli |
| 饭店 | fàndiàn | restoran |
| 做饭 | zuò fàn | yemek yapmak |
| 杯子 | bēizi | bardak, fincan |
| 喜欢 | xǐhuan | sevmek, hoşlanmak |
Pek çok kelime 饭 “yemek” etrafında kurulur: 早饭, 午饭, 晚饭 (kahvaltı, öğle ve akşam yemeği), 米饭 (pilav), 饭店 (restoran), 做饭 (yemek yapmak). 吃饭 ise sadece “yemek yemek” demektir; bir Çinli 吃饭 deyince özellikle pilavı değil, genel olarak yemeği kasteder.
Sevmek ve istemek: 喜欢, 想, 要
| Kelime | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
| 喜欢 xǐhuan | sevmek (genel zevk) | 我喜欢喝茶。 |
| 想 xiǎng | istemek (yumuşak, kibar) | 我想吃饺子。 |
| 要 yào | istemek (kesin), sipariş | 我要一杯水。 |
Üçünden sonra da isim ya da fiil gelebilir: 我喜欢苹果 “Elmayı severim”, 我喜欢吃苹果 “Elma yemeyi severim”. Siparişte en çok 要 kullanılır: 我要… “Bana … (verin)”. Bu kaba değildir, olağan sipariş biçimidir.
Örnek 1: sipariş
Problem
Restoranda söyle: “Bana bir tabak Çin mantısı ve iki bardak çay.”
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çözüm
• 要 — sipariş; • 还 — “bir de”; • 两杯茶 — “iki bardak çay”: sayı + ölçü sözcüğü 杯 + isim; 2 burada 两’dir.
Ölçü sözcükleri: 一杯茶, 一个苹果
Sayı + ölçü sözcüğü + isimTanım
Çincede sayı doğrudan ismin önüne gelmez, araya bir ölçü sözcüğü girer: 一个苹果 “bir elma”, 三杯水 “üç bardak su”, 两个包子 “iki baozi”. 个 en genel ölçü sözcüğüdür, 杯 ise “bardak, fincan” demektir.
Fikir tanıdık: Türkçede “bir tane elma”, İngilizcede “a cup of tea” denir. Fark şudur: Çincede ölçü sözcüğü zorunludur: 一苹果 ✗.
一点儿 ve 有点儿
İki “biraz”Tanım
一点儿 (yìdiǎnr) bir fiilden ya da isimden sonra gelir ve “biraz, birazcık” demektir: 喝一点儿水 “biraz su iç”, 吃一点儿 “biraz ye”. 有点儿 (yǒudiǎnr) ise bir sıfattan önce gelir ve genellikle hoşa gitmeyen bir durumu anlatır: 有点儿贵 “biraz pahalı”, 有点儿冷 “biraz soğuk”.
Örnek 2: hangisi?
Problem
Boşlukları doldur: 1) 这个菜___辣 (acı). 2) 你喝___茶吧。
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çözüm
2) 一点儿 — fiilden sonra, isimden önce: 你喝一点儿茶吧 “Biraz çay iç”.
Cümleler ve diyalog
| 汉字 | Pinyin | Çeviri |
|---|---|---|
| 你喜欢吃什么? | Nǐ xǐhuan chī shénme? | Ne yemeyi seversin? |
| 我喜欢吃米饭,不喜欢吃面包。 | Wǒ xǐhuan chī mǐfàn, bù xǐhuan chī miànbāo. | Pilav yemeyi severim, ekmeği sevmem. |
| 早饭我喝牛奶,吃鸡蛋。 | Zǎofàn wǒ hē niúnǎi, chī jīdàn. | Kahvaltıda süt içer, yumurta yerim. |
| 妈妈做的饺子很好吃! | Māma zuò de jiǎozi hěn hǎochī! | Annemin yaptığı mantı çok lezzetli! |
| 我想喝一点儿水。 | Wǒ xiǎng hē yìdiǎnr shuǐ. | Biraz su içmek istiyorum. |
| 这个苹果有点儿小。 | Zhège píngguǒ yǒudiǎnr xiǎo. | Bu elma biraz küçük. |
服务员:你好!你们想吃什么?
莱拉:我要饺子。王明,你呢?
王明:我想吃面条儿,还要一个包子。
服务员:你们喝什么?
莱拉:两杯茶,谢谢。
王明:这儿的饺子很好吃,你喜欢吗?
莱拉:非常喜欢!就是有点儿多。
| 汉字 | Pinyin | Çeviri |
|---|---|---|
| 服务员:你好!你们想吃什么? | Fúwùyuán: Nǐ hǎo! Nǐmen xiǎng chī shénme? | Merhaba! Ne yemek istersiniz? |
| 莱拉:我要饺子。王明,你呢? | Láilā: Wǒ yào jiǎozi. Wáng Míng, nǐ ne? | Bana mantı. Wang Ming, ya sen? |
| 王明:我想吃面条儿,还要一个包子。 | Wáng Míng: Wǒ xiǎng chī miàntiáor, hái yào yí gè bāozi. | Erişte istiyorum, bir de bir baozi. |
| 服务员:你们喝什么? | Fúwùyuán: Nǐmen hē shénme? | Ne içersiniz? |
| 莱拉:两杯茶,谢谢。 | Láilā: Liǎng bēi chá, xièxie. | İki bardak çay, teşekkürler. |
| 王明:这儿的饺子很好吃,你喜欢吗? | Wáng Míng: Zhèr de jiǎozi hěn hǎochī, nǐ xǐhuan ma? | Buranın mantısı çok lezzetli, beğendin mi? |
| 莱拉:非常喜欢!就是有点儿多。 | Láilā: Fēicháng xǐhuan! Jiù shì yǒudiǎnr duō. | Çok! Sadece biraz fazla. |
Etkileşimli
- 1.我要一茶。
- 2.你喜欢什么?
- 3.我想喝水。
- 4.这个菜贵。
- 5.我吃了两包子。
- 6.妈妈在饭。
Unutma
- 喜欢 zevk, 想 yumuşak istek, 要 kesin istek ve sipariş; üçünden sonra isim ya da fiil gelebilir.
- Sayı ile isim arasına ölçü sözcüğü girer: 一个苹果, 两杯茶 (二 değil 两).
- 一点儿 fiilden/isimden sonra “biraz”: 喝一点儿水.
- 有点儿 sıfattan önce, genellikle hoşa gitmeyen: 有点儿贵, 有点儿多.
- 饭 “yemek” pek çok kelimenin temelidir: 早饭, 午饭, 晚饭, 米饭, 饭店, 做饭.