Murad yurtta yeni oda arkadaşıyla tanışıyor. Genç adam gülümseyip diyor ki: 你好!我叫王明。 Murad ne cevap vermeli, adını nasıl söylemeli ve «nerelisin?» diye nasıl sormalı? Bu derste tanışmanın temel ifadelerini ve üç önemli kuralı öğreneceksin: soru kelimesi cevabın yerinde durur, 是 iki ismi bağlar, 也 ve 都 ise her zaman fiilden önce gelir.
Ad: 叫 ve 名字
Ad sormak için 你叫什么名字? (Nǐ jiào shénme míngzi?, kelimesi kelimesine «sen hangi adla çağrılırsın?») denir, cevap: 我叫穆拉德。 (Wǒ jiào Mùlādé., Benim adım Murad). 叫 (jiào) «çağrılmak, adı … olmak», 名字 (míngzi) «ad», 什么 (shénme) «ne, hangi» demektir. Çince adda soyadı önce gelir: 王明 (Wáng Míng) adında 王 soyadı, 明 addır. Soyadını sormanın kibar bir yolu da vardır: 您贵姓? (Nín guìxìng?), cevap: 我姓王。 (Wǒ xìng Wáng., Soyadım Wang; 姓 — HSK 2).
Soru kelimesi cevabın yerinde dururTanım
Çincede soru kelimesi (什么, 哪, 谁…) cümlenin başına geçmez: cevapta o kelime sadece cevapla değiştirilir. 你叫什么名字? → 我叫王明。 Bu, Türkçeye çok benzer: «Senin adın ne? — Benim adım Murad.» Böyle sorulara 吗 eklenmez.
Ad sor ve cevap ver
Problem
Leyla yeni sınıf arkadaşına adını soruyor. Soruyu ve cevabı yaz, sonra soyadını sor.
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çözüm
2) Cevap: 什么 yerine adı koy → 我叫李华。 (Wǒ jiào Lǐ Huá.)
3) Kibar soyadı sorusu: 您贵姓? — 我姓李。 (Wǒ xìng Lǐ.)
Soyadı (李) tam adın başındadır.
是 ve milliyet: «ülke + 人»
是 (shì) iki ismi bağlar: 我是学生。 (Wǒ shì xuéshēng., Öğrenciyim). Olumsuzu 不是 (bú shì): 他不是老师。 Sıfatlarla 是 kullanılmaz (bunu önceki derste gördük). Milliyet çok kolay kurulur: ülke + 人 (rén, insan): 中国 (Zhōngguó, Çin) → 中国人 (Zhōngguó rén, Çinli), 阿塞拜疆 (Āsàibàijiāng, Azerbaycan) → 阿塞拜疆人. Nereli olduğunu sormak için 哪 (nǎ, hangi) kullanılır: 你是哪国人? (Nǐ shì nǎ guó rén?, Hangi ülkedensin?). Dilin adı 汉语 (Hànyǔ) ya da 中文 (Zhōngwén)'dir.
| Ülke | Milliyet: ülke + 人 | Anlamı |
|---|---|---|
| 中国 Zhōngguó | 中国人 Zhōngguó rén | Çin — Çinli |
| 阿塞拜疆 Āsàibàijiāng | 阿塞拜疆人 Āsàibàijiāng rén | Azerbaycan — Azerbaycanlı |
| 俄罗斯 Éluósī | 俄罗斯人 Éluósī rén | Rusya — Rus |
| 土耳其 Tǔ'ěrqí | 土耳其人 Tǔ'ěrqí rén | Türkiye — Türk |
| 美国 Měiguó | 美国人 Měiguó rén | ABD — Amerikalı |
| 英国 Yīngguó | 英国人 Yīngguó rén | Birleşik Krallık — İngiliz |
Nerelisin?
Problem
Çinceye çevir: 1) Hangi ülkedensin? — Azerbaycanlıyım. 2) O Amerikalı mı? — Hayır, İngiliz.
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çözüm
2) Evet/hayır sorusu 吗 ile: 他是美国人吗? — 不是 (bú shì),他是英国人 (tā shì Yīngguó rén)。
人 kelimesini unutma: 我是阿塞拜疆 «ben Azerbaycan'ım» demektir!
呢, 也 ve 都
呢 (ne) soruyu kısaca geri sorar: 我是学生 (Wǒ shì xuéshēng),你呢 (nǐ ne)? — «Ben öğrenciyim, ya sen?» 也 (yě, de/da) ve 都 (dōu, hepsi, ikisi de) zarftır ve her zaman özneden sonra, fiilden önce gelir: 我也是学生。 (Ben de öğrenciyim), 我们都是学生。 (Hepimiz öğrenciyiz). Birlikte gelince sıra 也都 olur: 他们也都是学生。 Olumsuzda 不 bunlardan sonra gelir: 我也不是老师。 Türkçedeki «Ben de» gibi, 也 de özneden hemen sonra gelir; bu bizim için kolaydır.
| Kalıp | Örnek | Anlamı |
|---|---|---|
| A …, B 呢? | 我是学生,你呢? | Ben öğrenciyim, ya sen? |
| Özne + 也 + fiil | 我也是学生。 | Ben de öğrenciyim. |
| Özne + 都 + fiil | 我们都是学生。 | Hepimiz öğrenciyiz. |
| 也 / 都 + 不 + fiil | 他们都不是老师。 | Hiçbiri öğretmen değil. |
也 mı, 都 mu?
Problem
Boşlukları doldur: 王明是中国人。李华___是中国人。他们___是中国人。
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çözüm
2) İkisi birlikte → 他们都是中国人。 (Tāmen dōu shì Zhōngguó rén.)
3) İki kelime de 是 fiilinden öncedir. «Onlar da hepsi Çinli» dersek: 他们也都是中国人。
Hataları düzelt
Problem
1) 我是学生也。 2) 我们是都老师。 3) 也我是阿塞拜疆人。
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çözüm
2) 都 fiilden önce gelir → 我们都是老师。
3) 也 özneden sonra gelir → 我也是阿塞拜疆人。
Kural: özne + 也 / 都 + fiil.
Kendini tanıt
Problem
Yeni sınıfa kendini tanıt: herkesi selamla, adını ve milliyetini söyle, öğrenci olduğunu belirt ve kibar bir sözle bitir.
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çözüm
2) Ad: 我叫莱拉。 (Wǒ jiào Láilā.)
3) Milliyet: 我是阿塞拜疆人。 (Wǒ shì Āsàibàijiāng rén.)
4) Meslek: 我是大学生。 (Wǒ shì dàxuéshēng.)
5) Sonunda: 很高兴认识大家! (Hěn gāoxìng rènshi dàjiā!)
Her cümle «özne + fiil + nesne» sırasıyla kurulur; Türkçeden farklı olarak fiil ortadadır.
认识, 朋友 ve unvanlar
Tanışırken 很高兴认识你! (Hěn gāoxìng rènshi nǐ!, Tanıştığıma memnun oldum!) denir; cevap: 我也很高兴认识你! 认识 (rènshi) «tanımak», 朋友 (péngyou) «arkadaş» demektir: 我们是朋友。 Unvan ve meslek adı soyadından sonra gelir: 王老师 (Wáng lǎoshī, Wang öğretmen), 李先生 (Lǐ xiānsheng, Bay Li), 张女士 (Zhāng nǚshì, Bayan Zhang), 刘医生 (Liú yīshēng, Doktor Liu). Bu, Türkçeye çok benzer: «Ahmet Bey», «Ayşe Hanım». Öğretmene yalnızca adıyla hitap etmek kabalıktır — 王老师 ya da sadece 老师 de.
| 汉字 | Pinyin | Anlamı |
|---|---|---|
| 你叫什么名字? | Nǐ jiào shénme míngzi? | Adın ne? |
| 我叫莱拉。 | Wǒ jiào Láilā. | Benim adım Leyla. |
| 你是哪国人? | Nǐ shì nǎ guó rén? | Hangi ülkedensin? |
| 我是阿塞拜疆人,我是巴库人。 | Wǒ shì Āsàibàijiāng rén, wǒ shì Bākù rén. | Azerbaycanlıyım, Bakülüyüm. |
| 她不是中国人,她是俄罗斯人。 | Tā bú shì Zhōngguó rén, tā shì Éluósī rén. | O Çinli değil, Rus. |
| 我们都是大学生。 | Wǒmen dōu shì dàxuéshēng. | Hepimiz üniversite öğrencisiyiz. |
| 王老师是中国人吗? | Wáng lǎoshī shì Zhōngguó rén ma? | Wang öğretmen Çinli mi? |
| 很高兴认识你! | Hěn gāoxìng rènshi nǐ! | Tanıştığıma memnun oldum! |
王明:你好!我叫王明。你叫什么名字?
穆拉德:你好!我叫穆拉德。
王明:你是哪国人?
穆拉德:我是阿塞拜疆人。你呢?
王明:我是中国人。你是学生吗?
穆拉德:是,我是学生。你也是学生吗?
王明:对,我们都是学生。很高兴认识你!
穆拉德:我也很高兴认识你!
| 汉字 | Pinyin | Anlamı |
|---|---|---|
| 王明:你好!我叫王明。你叫什么名字? | Wáng Míng: Nǐ hǎo! Wǒ jiào Wáng Míng. Nǐ jiào shénme míngzi? | Wang Ming: Merhaba! Benim adım Wang Ming. Senin adın ne? |
| 穆拉德:你好!我叫穆拉德。 | Mùlādé: Nǐ hǎo! Wǒ jiào Mùlādé. | Murad: Merhaba! Benim adım Murad. |
| 王明:你是哪国人? | Wáng Míng: Nǐ shì nǎ guó rén? | Wang Ming: Nerelisin? |
| 穆拉德:我是阿塞拜疆人。你呢? | Mùlādé: Wǒ shì Āsàibàijiāng rén. Nǐ ne? | Murad: Azerbaycanlıyım. Ya sen? |
| 王明:我是中国人。你是学生吗? | Wáng Míng: Wǒ shì Zhōngguó rén. Nǐ shì xuéshēng ma? | Wang Ming: Ben Çinliyim. Öğrenci misin? |
| 穆拉德:是,我是学生。你也是学生吗? | Mùlādé: Shì, wǒ shì xuéshēng. Nǐ yě shì xuéshēng ma? | Murad: Evet, öğrenciyim. Sen de öğrenci misin? |
| 王明:对,我们都是学生。很高兴认识你! | Wáng Míng: Duì, wǒmen dōu shì xuéshēng. Hěn gāoxìng rènshi nǐ! | Wang Ming: Evet, ikimiz de öğrenciyiz. Tanıştığıma memnun oldum! |
| 穆拉德:我也很高兴认识你! | Mùlādé: Wǒ yě hěn gāoxìng rènshi nǐ! | Murad: Ben de memnun oldum! |
- 1.你叫什么字?
- 2.我穆拉德。
- 3.你是哪人?
- 4.我是学生,你?
- 5.我是学生。
- 6.我们是阿塞拜疆人。
- 7.很高兴识你!
- 8.他不老师。
Etkileşimli
| 汉字 | Pinyin | Anlamı |
|---|---|---|
| 叫 | jiào | adı … olmak; çağırmak |
| 名字 | míngzi | ad |
| 什么 | shénme | ne, hangi |
| 姓 | xìng | soyadı; soyadı … olmak (HSK 2) |
| 是 | shì | -dir, olmak |
| 不 | bù | değil, -me |
| 国 | guó | ülke |
| 人 | rén | insan |
| 中国 | Zhōngguó | Çin |
| 阿塞拜疆 | Āsàibàijiāng | Azerbaycan (ek kelime) |
| 俄罗斯 | Éluósī | Rusya (ek kelime) |
| 土耳其 | Tǔ'ěrqí | Türkiye (ek kelime) |
| 美国 | Měiguó | ABD (ek kelime) |
| 英国 | Yīngguó | Birleşik Krallık (ek kelime) |
| 哪 | nǎ | hangi |
| 呢 | ne | ya…? (soru edatı) |
| 也 | yě | de, da |
| 都 | dōu | hepsi, ikisi de |
| 认识 | rènshi | tanımak |
| 朋友 | péngyou | arkadaş |
| 学生 | xuéshēng | öğrenci |
| 大学生 | dàxuéshēng | üniversite öğrencisi |
| 同学 | tóngxué | sınıf arkadaşı |
| 先生 | xiānsheng | bay, beyefendi |
| 女士 | nǚshì | bayan, hanımefendi |
| 医生 | yīshēng | doktor |
| 汉语 | Hànyǔ | Çince |
| 中文 | Zhōngwén | Çince (yazı) |
| 对 | duì | doğru |
Unutma
- Ad: 你叫什么名字? — 我叫……; Çince adda soyadı öncedir (王明: 王 soyadı).
- Soru kelimesi (什么, 哪) cevabın yerinde kalır, böyle soruya 吗 eklenmez.
- 是 iki ismi bağlar, olumsuzu 不是; milliyet = ülke + 人: 中国人, 阿塞拜疆人; soru: 你是哪国人?
- 呢 soruyu geri sorar (你呢?); 也 ve 都 özneden sonra, fiilden önce: 我也是…, 我们都是…, 也都.
- Unvan soyadından sonra gelir: 王老师, 李先生, 张女士; tanışırken: 很高兴认识你!