Nötr ton ve erhua

Nötr tonun (轻声) ne olduğunu, nerede kullanıldığını (吗, 的, 了, 子, 们, 妈妈, 谢谢, 朋友) ve yüksekliğinin önceki tona nasıl bağlı olduğunu, ayrıca erhua'yı, yani -r ekini (哪儿, 一点儿, 玩儿) öğren.

  • 7…11. sınıflar
  • 18 dk
  • 12 soru
  • Ders 4 / 70

Bu derste öğreneceklerin

  • Nötr heceyi kısa ve hafif, önceki tonun belirlediği yükseklikte söylemek
  • Nötr tonun kullanıldığı yerleri tanımak: edatlar, ekler, ikilenen kelimeler, alışılmış kelimeler
  • Erhua'lı kelimeleri okumak, yazmak ve erhua'sız karşılıklarını bilmek

Elvin 谢谢 (xièxie, teşekkürler) kelimesini iki güçlü 4. tonla söylüyor: «SYE! SYE!». Çinli arkadaşı 李华 (Lǐ Huá) gülüyor: «Kızgın gibisin». Sebep basit: ikinci xie hafif ve kısa bir hecedir; bu nötr tondur. Akşam Pekin'de bir taksi şoförü ona 去哪儿? (Qù nǎr?) diye soruyor. Elvin ders kitabında 哪里 (nǎlǐ, nerede) öğrenmişti, burada ise «nar» duyuyor. Bu da erhua, Pekin telaffuzunun ünlü «r»sidir. Bu derste ikisini de öğreneceksin.

Nötr ton nedir?

Nötr ton (轻声 qīngshēng, «hafif ses») kendine ait çizgisi olan beşinci bir ton değildir. Tonunu kaybetmiş kısa ve zayıf bir hecedir. Pinyinde işareti yoktur: māma, xièxie, péngyou. Yüksekliği önceki heceye bağlıdır: 1. ve 2. tondan sonra orta-alçak, 3. tondan sonra en yüksek, 4. tondan sonra en alçaktır. Nötr hece hiçbir zaman kelimenin başında gelmez, her zaman başka bir heceden sonra gelir.

Önceki tonNötr hece汉字PinyinAnlamı
1orta-alçak (2)妈妈māmaanne
2orta (3)朋友péngyouarkadaş
3en yüksek (4)姐姐jiějieabla
4en alçak (1)爸爸bàbababa
3. tondan sonra ilk hece yalnızca alçak söylenir (21), nötr hece ise yukarı «sıçrar»: jiějie, 你们 (nǐmen), 椅子 (yǐzi).

Türkçede vurgu çoğunlukla kelimenin son hecesine düşer: anné, kitáp, arabá. Bu yüzden öğrenenler 妈妈 kelimesinde de ikinci heceyi vurgular; Çincede ise tam tersi, ikinci hece en zayıf hecedir. Nötr heceyi ilk hecenin yarısı kadar kısa söyle, sanki onu «yutuyormuşsun» gibi.

Okumaya devam etmek için ücretsiz kaydol

Dersin geri kalan bölümleri, test ve notlar Educora hesabıyla açılır. Kayıt bir dakika sürer; ilerlemen tüm cihazlarında saklanır.

Nötr ton nerede olur?

  • Edatlar: 吗 (ma, soru), 呢 (ne, «ya…?»), 吧 (ba, öneri), 的 (de), 了 (le), 着 (zhe), 过 (guo): 你好吗? (Nǐ hǎo ma?)
  • Ekler: 子 (zi) — 桌子 (zhuōzi, masa), 杯子 (bēizi, bardak); 们 (men) — 我们 (wǒmen, biz), bir de 什么 (shénme, ne) kelimesindeki me.
  • İkilenen kelimelerin ikinci hecesi: 妈妈 (māma), 哥哥 (gēge), 弟弟 (dìdi), 谢谢 (xièxie), 看看 (kànkan, bir bakmak).
  • Alışkanlıkla nötr olan kelimeler: bunları kuralla değil, ezberleyerek bilmek gerekir (tabloya bak).
汉字PinyinAnlamı
东西dōngxieşya, şey
衣服yīfugiysi
先生xiānshengbay; koca
名字míngziad
时候shíhouzaman (…-ken)
喜欢xǐhuansevmek, hoşlanmak
认识rènshitanımak
意思yìsianlam
休息xiūxidinlenmek
漂亮piàolianggüzel
晚上wǎnshangakşam
眼睛yǎnjinggöz
Bu kelimelerin hepsi HSK listesinde de işaretsiz nötr heceyle yazılmıştır. Bazı sözlükler nötr hecenin önüne nokta koyar: dōng·xi.

Nötr mü, tam ton mu?

Problem

Hangi kelimelerde ikinci hece nötrdür ve neden? 桌子 (zhuōzi), 学习 (xuéxí), 看看 (kànkan), 中国 (Zhōngguó), 喜欢 (xǐhuan).

Çözümü gösterÇözümü gizle

Çözüm

1) 桌子 — nötr: 子 bir ektir. 1. tondan sonra zi orta-alçak duyulur.
2) 学习 — tam ton: xí işaretlidir, 2. tondur.
3) 看看 — nötr: ikilenen fiilin ikinci hecesi; 4. tondan sonra en alçakta.
4) 中国 — tam ton: guó 2. tondur, zayıflatılamaz.
5) 喜欢 — alışkanlıkla nötr; 3. tondan sonra huan yukarı sıçrar.
Kural: pinyinde işaret yoksa hece nötrdür.

Nötr ton anlamı değiştirir

Problem

东西 iki şekilde okunabilir: dōngxi ve dōng xī. Fark nedir? 我去买东西。 cümlesinde hangi okuyuş gerekir?

Çözümü gösterÇözümü gizle

Çözüm

1) 东 (dōng) doğu, 西 (xī) batı demektir. İki tam tonla dōng xī «doğu ve batı» anlamına gelir: 东西南北 (dōng xī nán běi) — «doğu, batı, güney, kuzey».
2) İkinci hece nötr olunca dōngxi yeni bir kelimedir: «eşya, şey».
3) 我去买东西。 (Wǒ qù mǎi dōngxi.) — «Alışverişe gidiyorum» (kelimesi kelimesine «şey almaya gidiyorum»). Burada xi kısa ve hafiftir.

Erhua: -r eki

Erhua (儿化 érhuà), bir heceye 儿 eklenince hecenin dil ucu kıvrık bir «r» sesiyle bitmesidir. Bu sırada yeni bir hece oluşmaz: 哪儿 tek hecedir ve nǎr yazılır, «na-er» değil. Erhua Pekin'e ve kuzey konuşmasına özgüdür. Güneyde (Şanghay, Guangzhou gibi yerlerde) genellikle başka kelimeler kullanılır: 哪里 (nǎlǐ), 这里 (zhèlǐ), 一点 (yìdiǎn). İki biçim de doğrudur ve HSK listesinde ikisi de vardır.

Erhua ilePinyinErhua'sızPinyinAnlamı
哪儿nǎr哪里nǎlǐnerede?
这儿zhèr这里zhèlǐburada
那儿nàr那里nàlǐorada
一点儿yìdiǎnr一点yìdiǎnbiraz
有点儿yǒudiǎnr有点yǒudiǎnbiraz, epey
一会儿yíhuìr一会yíhuìbirazdan; bir an
玩儿wánr玩wánoynamak; eğlenmek
小孩儿xiǎoháir小孩xiǎoháiçocuk

Erhua telaffuzu biraz değiştirir. Ünlüyle biten heceye sadece «r» eklenir: 哪儿 (nǎr), 这儿 (zhèr). Hece -n ile bitiyorsa n düşer: 玩儿 (wánr) ≈ «war», 一点儿 (yìdiǎnr) ≈ «yìdiǎr». ai, ei, ui'de -i düşer: 小孩儿 (xiǎoháir) ≈ «xiǎohár». Yazıda ise her zaman sadece -r eklenir. 儿'in tam hece olduğu kelimelerle karıştırma: 儿子 (érzi, oğul), 女儿 (nǚ'ér, kız evlat) — burada 儿 erhua değil, kendi tonu olan ér hecesidir. Ve dikkat: 哪儿 (nǎr, nerede?) ile 那儿 (nàr, orada) yalnızca tonla ayrılır!

Cümlede nötr ton ve erhua

Problem

Oku ve her hecenin tonunu belirle: 你去哪儿? — 我去朋友家玩儿。

Çözümü gösterÇözümü gizle

Çözüm

1) Nǐ qù nǎr? — 3 + 4 + 3. 哪儿 tek hecedir, sonunda «r» var; soru kelimesi 哪儿 olduğu için 吗 gerekmez. Anlamı: «Nereye gidiyorsun?»
2) Wǒ qù péngyou jiā wánr. — 朋友: 2 + nötr, you kısa ve orta yükseklikte; 玩儿 ≈ «war».
3) Anlamı: «Arkadaşıma gidiyorum, takılmaya» (kelimesi kelimesine «arkadaşın evine oynamaya gidiyorum»).
Diyalog: nereye gidiyorsun?

李华:艾尔文,你去哪儿?

艾尔文:我去商店买东西。你呢?

李华:我去朋友家玩儿。

艾尔文:好,一会儿见!

汉字PinyinAnlamı
李华:艾尔文,你去哪儿?Lǐ Huá: Ài'ěrwén, nǐ qù nǎr?Li Hua: Elvin, nereye gidiyorsun?
艾尔文:我去商店买东西。你呢?Ài'ěrwén: Wǒ qù shāngdiàn mǎi dōngxi. Nǐ ne?Elvin: Mağazaya alışverişe gidiyorum. Ya sen?
李华:我去朋友家玩儿。Lǐ Huá: Wǒ qù péngyou jiā wánr.Li Hua: Bir arkadaşıma gidiyorum.
艾尔文:好,一会儿见!Ài'ěrwén: Hǎo, yíhuìr jiàn!Elvin: Tamam, sonra görüşürüz!
Nötr heceler: 西 (xi), 呢 (ne), 友 (you). Erhua: 哪儿, 玩儿, 一会儿. Elvin'in adı Çincede 艾尔文 (Ài'ěrwén) diye yazılır.

Etkileşimli

Simülasyon yükleniyor…
Dinle ve seç. İlk üç çiftte fark ikinci hecededir, nötr mü tam ton mu: 眼睛 (göz) / 眼镜 (gözlük), 老实 (dürüst) / 老师 (öğretmen), 垫子 (minder) / 电子 (elektronik). Diğer çiftlerde iki kelimenin de ikinci hecesi nötrdür: 杯子 (bardak) / 被子 (yorgan), 舌头 (dil) / 石头 (taş), 哪儿 (nerede?) / 那儿 (orada), 哪个 (hangisi?) / 那个 (o).

Etkileşimli

Simülasyon yükleniyor…
Her kelimeyi uygun gruba bırak, sonra yüksek sesle söyle.

Tipik hatalar ve kolay yol

1 / 13
Kelimeyi bul: karakteri ya da pinyinini yaz
  1. 1.你好?
  2. 2.我很好,你?
  3. 3.你去?
  4. 4.我会说汉语。
  5. 5.我们走!
  6. 6.这是我的朋。
  7. 7.我去商店买东。

Unutma

  • Nötr ton kısa, zayıf ve işaretsizdir; yüksekliği önceki tona bağlıdır: 1 → 2, 2 → 3, 3 → 4, 4 → 1.
  • Nötr olanlar: edatlar (吗 呢 吧 的 了), ekler (子 们), ikilemelerin ikinci hecesi (妈妈 谢谢) ve bazı kelimeler (朋友 东西 衣服).
  • Nötr ton anlamı değiştirebilir: 东西 dōngxi «eşya», dōng xī «doğu ve batı».
  • Erhua -r ile yazılır ve yeni hece oluşturmaz: 哪儿 nǎr, 一点儿 yìdiǎnr; -n ve -i düşer (玩儿 ≈ «war»).
  • Erhua kuzeye, özellikle Pekin'e özgüdür; güneyde 哪里, 这里, 一点 denir. 哪儿 nǎr «nerede?», 那儿 nàr «orada».

Yazı alıştırması: bu dersin kelimeleri

田 ızgaralı alıştırma sayfaları: çizgi sırası adım adım, üzerinden geçmek için gri karakterler ve boş kareler. Defterde kalem veya ekran kalemiyle yaz ya da PDF’i yazdır.

  • Nötr ton ve erhua

    22 kelime · 东西 衣服 先生 名字 时候 喜欢 认识 意思 休息 漂亮 晚上 眼睛 桌子 我们 妈妈 爸爸 谢谢 朋友 哪儿 那儿 一点儿 玩儿

Bu derste bir hata ya da yanlışlık mı gördün?

Kendini test et

12 soru. Her doğru cevap XP kazandırır.

Soru 1 / 12

Soru 1 / 12. Pinyinde nötr ton nasıl gösterilir?