Murad, Pekin’de yurtta Wang Ming ile aynı odada kalıyor. Her şeyi karşılaştırıyorlar: kim daha uzun, kim daha büyük, kim daha hızlı koşuyor, nerede daha soğuk — Bakü’de mi, Pekin’de mi? Çincede bunların hepsi için küçük bir sözcük yeter: 比 (bǐ). En güzeli de söz diziminin Türkçeye çok benzemesi: 哥哥比我高 — “Ağabeyim benden uzun”. Bu derste karşılaştırmayı, farkın ne kadar olduğunu söylemeyi, “o kadar değil” demeyi ve “en” sözcüğünü öğreneceksin.
A 比 B + sıfat ve farkın miktarı
Temel kalıpTanım
A + 比 + B + sıfat: 哥哥比我高 “Ağabeyim benden uzun”. Sıfat değişmez — İngilizcedeki “-er” gibi özel bir biçim yoktur. 比, B’ye bağlanır ve Türkçedeki -den/-dan ekinin işini görür.
| Dil | A | B | Sıfat |
|---|---|---|---|
| Çince | 哥哥 | 比我 | 高。 |
| Azerbaycan Türkçesi | Qardaşım | məndən | hündürdür. |
| Türkçe | Ağabeyim | benden | uzun. |
| Rusça | Брат | меня | выше. |
| İngilizce | My brother | than me | is taller. |
En önemli kural: 比’lü cümlede sıfattan önce 很, 非常, 太 gelmez. Sıradan cümlede 很 sadece bir “bağ” görevi görür (我很高), karşılaştırmada ise ona yer yoktur: 他比我很高 ✗. “Daha da” demek istersen 还 (hái) ya da HSK 3 sözcüğü 更 (gèng) kullan: 他比我还高 “O benden bile uzun”.
Örnek 1: basit karşılaştırma
Problem
Çevir: “Bugün dünden sıcak.”
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çözüm
2) A + 比 + B + sıfat:
今天比昨天热。
Jīntiān bǐ zuótiān rè.
Örnek 2: hatayı düzelt
Problem
我哥哥比我很高。
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çözüm
我哥哥比我高。
Wǒ gēge bǐ wǒ gāo.
“Daha da” anlamı gerekiyorsa:
我哥哥比我还高。
Wǒ gēge bǐ wǒ hái gāo.
| Kalıp | Örnek | Anlamı |
|---|---|---|
| A 比 B + Adj + 一点儿 | 这件比那件贵一点儿。 | Bu, ötekinden biraz pahalı. |
| A 比 B + Adj + 多了 | 北京的冬天比巴库冷多了。 | Pekin’in kışı Bakü’nünkünden çok daha soğuk. |
| A 比 B + Adj + 数量 | 他比我大两岁。 | O benden iki yaş büyük. |
Farkın miktarı her zaman sıfattan sonra, cümlenin sonunda gelir — bir fiyat etiketi gibi. Türkçede ise tam tersidir: “benden iki yaş büyük”. Bu yüzden Türkçe konuşanlar sık sık 他比我两岁大 ✗ der; doğrusu 他比我大两岁 ✓. 一点儿 de sıfattan sonra gelir: 贵一点儿 “biraz daha pahalı” — sıfattan önce gelen 有点儿 ile karıştırma.
Örnek 3: yaş farkı
Problem
Çevir: “Ağabeyim benden iki yaş büyük.”
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çözüm
2) 哥哥比我大 + fark sonda: 两岁.
哥哥比我大两岁。
Gēge bǐ wǒ dà liǎng suì.
3) Yanlış: 哥哥比我两岁大 ✗.
Örnek 4: fiyat farkı
Problem
Bu üst 250 yuan, öteki 200 yuan. Farkı tek cümleyle söyle.
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çözüm
2) İkinci 衣服 tekrarlanmaz: 那件.
这件衣服比那件贵五十块。
Zhè jiàn yīfu bǐ nà jiàn guì wǔshí kuài.
Olumsuz: A 没有 B (那么) + sıfat
“… kadar değil”Tanım
Olumsuz için 比 değil, 没有 kullanılır: A + 没有 + B + (那么/这么) + sıfat. 我没有哥哥高 “Ağabeyim kadar uzun değilim”. 那么 “o kadar” ve 这么 “bu kadar” anlamı güçlendirir: 这么 yakındaki, buradaki bir şeyle, 那么 uzaktaki bir şeyle karşılaştırır. Pekin’de konuşuyorsan: 巴库没有北京这么冷 “Bakü buradaki (Pekin) kadar soğuk değil”.
Dikkat: 不比 (bù bǐ) da vardır ama “… kadar değil” demek değildir; “…-den fazla değil, aşağı yukarı aynı” anlamındadır ve tartışırken kullanılır. Bu seviyede olumsuz için her zaman 没有’u seç.
Örnek 5: olumsuza çevir
Problem
哥哥比我高 cümlesini “kendi açından” söyle: “Ağabeyim kadar uzun değilim.”
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çözüm
2) 比 yerine 没有; istersen 那么 ekle:
我没有哥哥那么高。
Wǒ méiyǒu gēge nàme gāo.
Örnek 6: 这么 mı, 那么 mı?
Problem
Pekin’de kış. Çinli arkadaşına söyle: “Bakü’de bu kadar soğuk değil.”
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çözüm
2) A 没有 B 这么 + sıfat:
巴库没有北京这么冷。
Bākù méiyǒu Běijīng zhème lěng.
Eylemleri karşılaştırma: 得 ve 最
Fiil + 得 + karşılaştırmaTanım
Bir eylemin nasıl yapıldığını karşılaştırırken 得 (de) gerekir. İki eşit yol vardır: A 比 B + fiil + 得 + sıfat (他比我跑得快) ve A + fiil + 得 + 比 B + sıfat (他跑得比我快) — ikisi de “O benden hızlı koşuyor” demektir. Nesne varsa onu fiilden öne al: 他汉语说得比我好 “O, Çinceyi benden iyi konuşuyor”.
En üstünlük derecesi daha da basittir: sıfattan ya da fiilden önce 最 (zuì) “en” konur: 我们班王明最高 “Sınıfımızda en uzun Wang Ming”, 我最喜欢绿色 “En çok yeşili severim”. Dikkat: 最 ile 比 aynı cümlede kullanılmaz: 他比我最高 ✗.
Örnek 7: kim daha hızlı koşuyor?
Problem
Çevir: “Murad, Elvin’den hızlı koşuyor.” İki biçim yaz.
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çözüm
穆拉德比艾尔文跑得快。
Mùlādé bǐ Ài’ěrwén pǎo de kuài.
2) 比 B sıfattan önce:
穆拉德跑得比艾尔文快。
Mùlādé pǎo de bǐ Ài’ěrwén kuài.
3) 得 olmadan yanlıştır: 穆拉德跑比艾尔文快 ✗.
Örnek 8: en …
Problem
Sor: “Sınıfınızda en uzun kim?”
Çözümü gösterÇözümü gizle
Çözüm
2) Soru sözcüğü 谁 cevabın yerinde, sonra 最 + sıfat:
你们班谁最高?
Nǐmen bān shéi zuì gāo?
Cümleler ve diyalog
| 汉字 | Pinyin | Çeviri |
|---|---|---|
| 哥哥比我高。 | Gēge bǐ wǒ gāo. | Ağabeyim benden uzun. |
| 今天比昨天冷一点儿。 | Jīntiān bǐ zuótiān lěng yìdiǎnr. | Bugün dünden biraz soğuk. |
| 他比我大两岁。 | Tā bǐ wǒ dà liǎng suì. | O benden iki yaş büyük. |
| 这件衣服比那件贵五十块。 | Zhè jiàn yīfu bǐ nà jiàn guì wǔshí kuài. | Bu üst ötekinden elli yuan pahalı. |
| 北京的冬天比巴库冷多了。 | Běijīng de dōngtiān bǐ Bākù lěng duō le. | Pekin’in kışı Bakü’nünkünden çok daha soğuk. |
| 我没有哥哥那么高。 | Wǒ méiyǒu gēge nàme gāo. | Ağabeyim kadar uzun değilim. |
| 地铁没有出租车那么贵。 | Dìtiě méiyǒu chūzūchē nàme guì. | Metro taksi kadar pahalı değil. |
| 他跑得比我快。 | Tā pǎo de bǐ wǒ kuài. | O benden hızlı koşuyor. |
| 你汉语说得比我好。 | Nǐ Hànyǔ shuō de bǐ wǒ hǎo. | Sen Çinceyi benden iyi konuşuyorsun. |
| 我们班王明最高。 | Wǒmen bān Wáng Míng zuì gāo. | Sınıfımızda en uzun Wang Ming. |
王明:穆拉德,你今年多大?
穆拉德:我二十岁。你呢?
王明:我十九岁。你比我大一岁。
穆拉德:但是你比我高!
王明:我们班我最高。巴库冷不冷?
穆拉德:冬天有点儿冷,但是没有北京这么冷。
王明:你跑步跑得快吗?
穆拉德:我跑得比你快!
王明:真的吗?明天我们去跑步,看看谁跑得快!
| 汉字 | Pinyin | Çeviri |
|---|---|---|
| 王明:穆拉德,你今年多大? | Wáng Míng: Mùlādé, nǐ jīnnián duō dà? | Murad, kaç yaşındasın? |
| 穆拉德:我二十岁。你呢? | Mùlādé: Wǒ èrshí suì. Nǐ ne? | Yirmi yaşındayım. Ya sen? |
| 王明:我十九岁。你比我大一岁。 | Wáng Míng: Wǒ shíjiǔ suì. Nǐ bǐ wǒ dà yí suì. | Ben on dokuz yaşındayım. Sen benden bir yaş büyüksün. |
| 穆拉德:但是你比我高! | Mùlādé: Dànshì nǐ bǐ wǒ gāo! | Ama sen benden uzunsun! |
| 王明:我们班我最高。巴库冷不冷? | Wáng Míng: Wǒmen bān wǒ zuì gāo. Bākù lěng bu lěng? | Sınıfımızda en uzun benim. Bakü soğuk mu? |
| 穆拉德:冬天有点儿冷,但是没有北京这么冷。 | Mùlādé: Dōngtiān yǒudiǎnr lěng, dànshì méiyǒu Běijīng zhème lěng. | Kışın biraz soğuk olur ama Pekin kadar değil. |
| 王明:你跑步跑得快吗? | Wáng Míng: Nǐ pǎobù pǎo de kuài ma? | Hızlı koşar mısın? |
| 穆拉德:我跑得比你快! | Mùlādé: Wǒ pǎo de bǐ nǐ kuài! | Senden hızlı koşarım! |
| 王明:真的吗?明天我们去跑步,看看谁跑得快! | Wáng Míng: Zhēn de ma? Míngtiān wǒmen qù pǎobù, kànkan shéi pǎo de kuài! | Gerçekten mi? Yarın koşmaya gidelim, kim hızlıymış görelim! |
- 1.哥哥我高。
- 2.我哥哥那么高。
- 3.他比我大两。
- 4.他跑比我快。
- 5.我们班他高。
- 6.北京的冬天比巴库冷了。
- 7.这件比那件贵。
Etkileşimli
Etkileşimli
| 汉字 | Pinyin | Anlamı |
|---|---|---|
| 比 | bǐ | -den daha (karşılaştırma); karşılaştırmak |
| 没有 | méiyǒu | yok; (karşılaştırmada) … kadar değil |
| 那么 | nàme | o kadar, öyle |
| 这么 | zhème | bu kadar, böyle |
| 最 | zuì | en |
| 还 | hái | hâlâ; (比 ile) daha da |
| 一点儿 | yìdiǎnr | biraz |
| 多 | duō | çok |
| 高 | gāo | uzun boylu, yüksek |
| 矮 | ǎi | kısa boylu, alçak — HSK 3 |
| 个子 | gèzi | boy |
| 大 | dà | büyük; yaşça büyük |
| 小 | xiǎo | küçük; yaşça küçük |
| 快 | kuài | hızlı |
| 慢 | màn | yavaş |
| 远 | yuǎn | uzak |
| 近 | jìn | yakın |
| 贵 | guì | pahalı |
| 便宜 | piányi | ucuz |
| 冷 | lěng | soğuk |
| 热 | rè | sıcak |
| 跑 | pǎo | koşmak |
| 更 | gèng | daha da — HSK 3 |
Unutma
- A 比 B + sıfat: 哥哥比我高; sıfat değişmez, 很/非常/太 almaz.
- Fark sıfattan sonra gelir: 贵一点儿, 冷多了, 大两岁.
- “Daha da” 还’dir (HSK 3: 更): 他比我还高.
- Olumsuz: A 没有 B (那么/这么) + sıfat — 我没有哥哥那么高.
- Fiille: 他比我跑得快 = 他跑得比我快 (得 zorunludur).
- 最 “en”: 我们班王明最高; 比 ile birlikte kullanılmaz.