FastAPI ilə veb servis

Əvvəlki dərsdə biz müştəri idik və başqasının API-sinə sorğu göndərirdik. İndi rolları dəyişirik: öz serverimizi yazacağıq. FastAPI müasir Python freymvorkudur: funksiyanın parametrlərindəki tip annotasiyalarından (type hints) istifadə edərək gələn verilənləri özü yoxlayır, JSON-a çevirir və interaktiv sənədlər yaradır. Mobil tətbiq üçün backend, kiçik mikroservis və ya maşın öyrənməsi modelini API kimi təqdim etmək — FastAPI bunlar üçün populyar seçimdir.

İlk tətbiq və lokal işə salma

Server brauzerdə işləyə bilmir, ona görə bu dərsin kodu burada icra olunmur — onu öz kompüterində (Python 3.10 və ya daha yeni) sına. Dekorator @app.get('/yol') funksiyanı həmin ünvana gələn GET sorğularına bağlayır; funksiyanın qaytardığı lüğət avtomatik JSON cavabına çevrilir.

from fastapi import FastAPI

app = FastAPI(title='Educora Demo API')


@app.get('/')
def root():
    return {'message': 'Hello from FastAPI'}


@app.get('/square/{number}')
def square(number: int):
    return {'number': number, 'square': number ** 2}


@app.get('/greet')
def greet(name: str, lang: str = 'en'):
    greetings = {'en': 'Hello', 'az': 'Salam', 'ru': 'Привет', 'tr': 'Merhaba'}
    word = greetings.get(lang, 'Hello')
    return {'text': f'{word}, {name}!'}

1. 1
   Virtual mühit yarat

   Layihə qovluğunda python -m venv .venv icra et və onu aktivləşdir: Windows-da .venv\Scripts\activate, Linux və macOS-də source .venv/bin/activate.

2. 2
   FastAPI-ni quraşdır

   pip install "fastapi[standard]" — FastAPI ilə birlikdə uvicorn serveri və fastapi əmri də quraşdırılır.

3. 3
   Serveri işə sal

   fastapi dev main.py (və ya uvicorn main:app --reload). Server http://127.0.0.1:8000 ünvanında işləyir və fayl dəyişəndə özü yenidən başlayır.

4. 4
   Sənədləri aç

   Brauzerdə http://127.0.0.1:8000/docs səhifəsini aç — bütün ünvanlar orada görünür və onları «Try it out» düyməsi ilə birbaşa sınamaq olar.

curl http://127.0.0.1:8000/square/12
curl "http://127.0.0.1:8000/greet?name=Aysel&lang=az"
curl http://127.0.0.1:8000/square/abc

{"number":12,"square":144}
{"text":"Salam, Aysel!"}
{"detail":[{"type":"int_parsing","loc":["path","number"],"msg":"Input should be a valid integer, unable to parse string as an integer","input":"abc"}]}

Pydantic modelləri ilə REST API

POST sorğusunun JSON gövdəsini Pydantic modeli təsvir edir: BaseModel-dən törəyən sinif sahələri və onların tiplərini sadalayır, Field isə əlavə şərtlər qoyur (məsələn, başlıq 1–100 simvol). Funksiyanın qaytarma tipi (-> Task) cavabı da yoxlayır və artıq sahələri süzür. Tapşırıqlar üçün kiçik API quraq; verilənlər sadəlik üçün yaddaşdakı lüğətdə saxlanır.

from fastapi import FastAPI, HTTPException
from pydantic import BaseModel, Field

app = FastAPI(title='Educora Tasks API')


class TaskIn(BaseModel):
    title: str = Field(min_length=1, max_length=100)
    subject: str = 'python'
    done: bool = False


class Task(TaskIn):
    id: int


tasks: dict[int, Task] = {}


@app.post('/tasks', status_code=201)
def create_task(task: TaskIn) -> Task:
    new = Task(id=len(tasks) + 1, **task.model_dump())
    tasks[new.id] = new
    return new

@app.get('/tasks')
def list_tasks(subject: str | None = None, limit: int = 10) -> list[Task]:
    found = [t for t in tasks.values() if subject is None or t.subject == subject]
    return found[:limit]


@app.get('/tasks/{task_id}')
def get_task(task_id: int) -> Task:
    if task_id not in tasks:
        raise HTTPException(status_code=404, detail='Task not found')
    return tasks[task_id]

API-ni test etmək

TestClient tətbiqi real server işə salmadan birbaşa çağırır — sorğular və cavablar tamamilə həqiqi olur. Bu, pytest testləri üçün idealdır: hər dəfə kodu dəyişəndə bütün ünvanları saniyələr içində yoxlaya bilərsən.

from fastapi.testclient import TestClient
from tasks import app

client = TestClient(app)
r = client.post('/tasks', json={'title': 'Learn FastAPI'})
print(r.status_code, r.json())
client.post('/tasks', json={'title': 'Revise SQL', 'subject': 'sql'})
print(client.get('/tasks', params={'subject': 'python'}).json())
r = client.get('/tasks/99')
print(r.status_code, r.json())
r = client.post('/tasks', json={'title': ''})
print(r.status_code, r.json()['detail'][0]['msg'])

201 {'title': 'Learn FastAPI', 'subject': 'python', 'done': False, 'id': 1}
[{'title': 'Learn FastAPI', 'subject': 'python', 'done': False, 'id': 1}]
404 {'detail': 'Task not found'}
422 String should have at least 1 character