Səhər tələsirsiniz, maşına oturub yola düşürsünüz. Amma sol arxa stop işığı yanmır, ön şin isə çoxdan yeyilib. Qanun bunu sürücünün üzərinə qoyur: nəqliyyat vasitəsinin texniki sazlığını yola düşməzdən əvvəl yoxlamaq və onu yol boyu təmin etmək sürücünün vəzifəsidir (Maddə 37.I.3).
Texniki cəhətdən saz nəqliyyat vasitəsiTərif
Texniki vəziyyəti və avadanlığı «Yol hərəkəti haqqında» Qanunun 1 saylı Əlavəsinin tələblərinə uyğun olan nəqliyyat vasitəsi (Maddə 30.I).
Kim nəyə cavabdehdir
- Sürücü hər səfərdən əvvəl sazlığı yoxlayır və yolda onu təmin edir (Maddə 37.I.3).
- Sahib vaxtında texniki xidmət göstərir; tələblərə uyğun olmayan, qeydiyyatdan keçməmiş və ya vaxtında texniki baxışdan keçməmiş avtomobilin istismarına yol vermir (Maddə 30.II).
- Konstruksiyanı istənilən kimi dəyişmək olmaz: tam kütləni və onun oxlar üzrə paylanmasını, ağırlıq mərkəzini, təkər bazasını pozan, tormoz və ya sükan sistemini əvəz edən dəyişikliklər qadağandır (Maddə 30.V).
Davamını oxumaq üçün pulsuz qeydiyyatdan keç
Dərsin qalan bölmələri, test və qeydlər Educora hesabı ilə açılır. Qeydiyyat bir dəqiqə çəkir; irəliləyişin bütün cihazlarında saxlanılır.
1 saylı Əlavə: hansı nasazlıqlarla sürmək olmaz
Qanunun 1 saylı Əlavəsi — «Nəqliyyat vasitələrinin nasazlıqlarının siyahısı» — yeddi bölmədən ibarətdir. İmtahanda ən çox soruşulan bəndlər:
| Bölmə | Nasazlıq (nümunələr) |
|---|---|
| I. Tormoz sistemləri | iş tormozu tormozlama normasını təmin etmir; hidravlik ötürücünün hermetikliyi pozulub; duracaq tormozu avtomobili enişdə saxlamır |
| II. Sükan idarəsi | sükanın ümumi lüftü həddən çoxdur (minik avtomobilində 10°); konstruksiyada nəzərdə tutulmuş gücləndirici nasazdır və ya yoxdur |
| III. Xarici işıq cihazları | müəyyən edilmiş rejimdə işləmir və ya çirklidir; faralar nizamlanmayıb; qabaqda qırmızı, arxada ağ işıq var (geriyə hərəkət fənəri və nömrə işığı istisnadır) |
| IV. Şüşəsilənlər | şüşəsilənlər müəyyən edilmiş rejimdə işləmir |
| V. Təkərlər və şinlər | protektor minimumdan azdır; kord açılıb, yarıq və ya kəsik var; bərkitmə boltu yoxdur, diskdə çat var; minik avtomobilinin bir oxunda radial və diaqonal şin birlikdədir |
| VI. Mühərrik | işlənmiş qazlarda zərərli maddələr normadan çoxdur; yanacaq sistemi sızır; səsi gücləndirmək üçün işlənmiş qaz sistemi dəyişdirilib |
| VII. Digər | arxanı göstərən güzgü yoxdur; səs siqnalı işləmir; görünüşü məhdudlaşdıran əşyalar və ya qaydaya zidd şüşə örtükləri (pərdə, jalüz, plyonka); kəmər yoxdur və ya yararsızdır; ilk tibbi yardım qutusu, odsöndürən, qəza dayanma nişanı yoxdur |
| Nəqliyyat vasitəsi | Protektor naxışının qalıq hündürlüyü, ən azı |
|---|---|
| Minik avtomobili | 1,6 mm |
| Yük avtomobili | 1 mm |
| Avtobus | 2 mm |
| Motosiklet və moped | 0,8 mm |
Avtomobildə nə olmalıdır
- Avtobusda, minik və yük avtomobilində, təkərli traktorda: ilk tibbi yardım qutusu, odsöndürən və qəza dayanma nişanı (və ya yanıb-sönən qırmızı fənər).
- İcazə verilən maksimum kütləsi 3,5 tondan çox yük avtomobilində və 5 tondan çox avtobusda bundan əlavə ən azı iki diyirlənməyə qarşı dayaq.
- Yanqoşqulu motosikletdə: ilk tibbi yardım qutusu və qəza dayanma nişanı.
- Bunlardan biri yoxdursa, bu, 1 saylı Əlavənin VII.7-ci bəndi üzrə nasazlıqdır.
Yolda nasazlıq yarananda
Yoldan çəkin
Avtomobili hərəkət hissəsindən kənara çəkin; mümkün deyilsə — səkinin bordürünün və ya yol çiyninin yanına, hərəkət hissəsinin kənarına paralel qoyun və texniki yardım xidmətinə xəbər verin (Maddə 55.I).
Başqalarını xəbərdar edin
Dayanmağın qadağan olduğu yerdə məcburi dayanmısınızsa və ya avtomobil başqalarına maneədirsə, qəza işıq siqnalını yandırın və ya qəza dayanma nişanını qoyun (Maddə 55.II).
Nişanı düzgün qoyun
Nişan avtomobilin arxasında, həmin zolaqda, ondan ən azı 30 m aralı qoyulur, lazım olsa qabaqda da. Yaşayış məntəqəsində hərəkət sıxdırsa, daha yaxında və ya birbaşa avtomobilin üstündə qoyula bilər (Maddə 55.III).
Qəza işıq siqnalı işləmirsə
Gecə və ya məhdud görünmədə yanıb-sönən qırmızı portativ fənərdən istifadə etmək olar; o da nişan kimi qoyulur (Maddə 55.IV).
Texniki baxışın müddətləri
| Nəqliyyat vasitəsi | Texniki baxış |
|---|---|
| Minik avtomobili, icazə verilən maksimum kütləsi 3,5 tonadək yük avtomobili | istehsaldan sonrakı ilk 4 il — baxış yoxdur; 4 il keçəndən sonra — 2 ildə bir dəfə; 10 il keçəndən sonra — ildə bir dəfə |
| Avtobus, 3,5 tondan ağır yük avtomobili, təhlükəli yük daşımaq üçün sertifikatı olan avtomobil | istehsaldan sonrakı ilk il — baxış yoxdur; sonra — ildə bir dəfə |
Şində 1,4 mm
Məsələ
Elvinin minik avtomobilinin ön şinlərində protektor naxışının qalıq hündürlüyü 1,4 mm-dir. Bu avtomobillə yola çıxmaq olarmı?
Həllini göstərHəllini gizlət
Həll
Minik avtomobili üçün minimum 1,6 mm-dir (1 saylı Əlavə, V.1), 1,4 < 1,6.
Sürücü bunu yola düşməzdən əvvəl yoxlamalı idi (Maddə 37.I.3): şinlər dəyişdirilməlidir.
Gecə, şəhərdən kənarda
Məsələ
Gecə şəhərdən kənar yolda Leylanın avtomobilinin mühərriki söndü. Yolun çiyni var, qəza işıq siqnalı işləyir. O nə etməlidir?
Həllini göstərHəllini gizlət
Həll
2) Qəza işıq siqnalını yandırmaq (Maddə 55.II).
3) Qəza dayanma nişanını arxada, həmin zolaqda, ən azı 30 m aralı qoymaq (Maddə 55.III).
4) Texniki yardım xidmətinə xəbər vermək (Maddə 55.I).
Yadda saxla
- Sazlığı yola düşməzdən əvvəl yoxlamaq və yolda təmin etmək sürücünün vəzifəsidir (Maddə 37.I.3).
- Protektorun minimumu: minik 1,6 mm, yük 1 mm, avtobus 2 mm, motosiklet və moped 0,8 mm.
- Avtomobildə ilk tibbi yardım qutusu, odsöndürən və qəza dayanma nişanı olmalıdır (Əlavə 1, VII.7).
- Yolda nasazlıq: kənara çəkin, qəza işıq siqnalı və ya nişan; nişan arxada, eyni zolaqda, ən azı 30 m (Maddə 55).
- Minik avtomobili: ilk 4 il texniki baxış yoxdur, sonra 2 ildə bir, 10 ildən sonra hər il (Maddə 30.VI).