Bu dərsin qaydaları yolun və ya avtomobilin deyil, sürücünün özünün haqqındadır: onun kəməri, əlləri, diqqəti və ayıqlığı. Hamısı «Yol hərəkəti haqqında» Qanunun üç maddəsindədir: 37 (sürücünün vəzifələri), 41 (sərnişinin vəzifələri) və 56 (adamların daşınması).
Təhlükəsizlik kəməri və motodəbilqə
Konstruksiyasında kəmər olan avtomobildə sürücü kəməri bağlamalı və sərnişinlərin də bağlamasını təmin etməlidir (Maddə 37.I.6). Sərnişin özü də kəməri bağlamağa borcludur (Maddə 41.3). Motosikletdə sürücü motodəbilqəni düymələyir və sərnişinlərin də düymələməsini təmin edir; mopeddə sərnişin də motodəbilqə geyinir (Maddə 37.I.6, 41.3).
Qanun kəmər bağlamamağa yol verilən halları dəqiq sadalayır (Maddə 37.I.6): 12 yaşınadək uşaqlar (onlar üçün 56-cı maddənin qaydaları var), geriyə hərəkət manevri edən sürücü, hamilə qadınlar, sürücülüyü öyrənən şəxs sükan arxasında olanda onu öyrədən; yaşayış məntəqələrində bundan əlavə operativ nəqliyyat vasitələrinin sürücüləri və sərnişinləri. Siyahıda olmayan hər kəs kəməri bağlayır.
Davamını oxumaq üçün pulsuz qeydiyyatdan keç
Dərsin qalan bölmələri, test və qeydlər Educora hesabı ilə açılır. Qeydiyyat bir dəqiqə çəkir; irəliləyişin bütün cihazlarında saxlanılır.
Uşaqların daşınması
| Harada | Qayda |
|---|---|
| Minik avtomobilinin qabaq oturacağı | 12 yaşınadək uşaq — yalnız uşağı saxlayan xüsusi qurğuda (Maddə 56.IX.2) |
| Minik avtomobilinin arxa oturacağı | 3 yaşınadək uşaq — xüsusi qurğuda və ya yanında bir nəfər böyük müşayiətçi ilə (Maddə 56.IX.2) |
| Motosiklet və mopedin arxa oturacağı | 12 yaşınadək uşaq daşımaq olmaz (Maddə 56.IX.2) |
| Avtobusda uşaq qrupu | Yanlarında böyük müşayiətçi; avtobusun önündə və arxasında «Uşaqlar» tanınma nişanı (Maddə 56.VII) |
| Yük avtomobilinin bort platforması, ban-furqon | Uşaqları qrup halında daşımaq qadağandır (Maddə 56.IX.3) |
Telefon və diqqət
Nəqliyyat vasitəsi hərəkətdə olanda telefonu əldə saxlamaqla ondan istifadə etmək qadağandır (Maddə 37.V.2). Qadağa telefonu əldə tutmağa aiddir: əllər sərbəst qalan dəst (qulaqlıq, avtomobilin səs sistemi) bu ifadəyə düşmür. Hərəkət zamanı sükanı əldən buraxmaq da olmaz (Maddə 37.V.3), sərnişin isə sürücünün diqqətini yayındırmamalıdır (Maddə 41.2).
Alkoqol, dərman və yorğunluq
- Alkoqol, narkotik vasitələr, psixotrop və ya digər güclü təsirli maddələrin təsiri altında sürmək olmaz (Maddə 37.I.8).
- Diqqəti və çevikliyi azaldan dərmanların təsiri altında, xəstə, əzgin və ya yorğun halda da sürmək olmaz (Maddə 37.I.8).
- Sükanı belə vəziyyətdə olan və ya həmin kateqoriya üzrə idarəetmə hüququ olmayan şəxsə vermək olmaz (Maddə 37.I.8).
- Polis əməkdaşı tələb etdikdə sürücü sərxoşluğun yoxlanılması üçün müayinədən keçməlidir (Maddə 37.I.13).
Alkoqol sərxoşluğu vəziyyətiTərif
Xüsusi texniki vasitə qanda alkoqolun konsentrasiyasının 0,3 promille və daha çox olduğunu göstərirsə, şəxs alkoqol sərxoşluğu vəziyyətində hesab olunur (İnzibati Xətalar Məcəlləsi, maddə 333, Qeyd 1).
Uşaq qabaqda
Məsələ
Leyla 7 yaşlı oğlunu məktəbə aparır. Uşaq qabaqda oturmaq istəyir, avtomobildə uşaq oturacağı yoxdur. Olarmı?
Həllini göstərHəllini gizlət
Həll
12 yaşınadək uşağı minik avtomobilinin qabaq oturacağında yalnız uşağı saxlayan xüsusi qurğuda aparmaq olar (Maddə 56.IX.2).
Qurğu olmadığı üçün uşaq arxada oturmalıdır; onun boyuna uyğun uşaq oturacağı ən təhlükəsiz seçimdir.
Ad günündən sonra
Məsələ
Murad dostunun ad günündə bir bokal şərab içib. «Özümü yaxşı hiss edirəm» deyir və açarları o da içmiş başqa dostuna vermək istəyir. Hər iki qərarı qiymətləndirin.
Həllini göstərHəllini gizlət
Həll
Alkoqolun təsiri altında sürmək olmaz (Maddə 37.I.8); sərxoşluğu hiss yox, cihaz müəyyən edir — qanda 0,3 promille və daha çox (İXM, maddə 333, Qeyd 1).
Sükanı sərxoş şəxsə vermək də qadağandır (Maddə 37.I.8).
Düzgün qərar: taksi, ayıq sürücü və ya ictimai nəqliyyat.
Naviqator telefonda
Məsələ
Elvin yolda marşrutu yoxlamaq üçün telefonu əlinə alır, avtomobil isə hərəkətdədir. Nə səhvdir və necə etmək lazım idi?
Həllini göstərHəllini gizlət
Həll
Marşrutu yola düşməzdən əvvəl qurmaq, telefonu tutacağa bərkitmək və ya dayanmağa icazə verilən yerdə dayanıb baxmaq lazım idi.
Yadda saxla
- Sürücü kəməri bağlayır və sərnişinlərin bağlamasını təmin edir; istisnalar yalnız Maddə 37.I.6-da sadalananlardır.
- 12 yaşınadək uşaq qabaqda yalnız uşaq oturacağında; motosiklet və mopedin arxasında — heç vaxt (Maddə 56.IX.2).
- 3 yaşınadək uşaq arxada — uşaq oturacağında və ya yanında böyük müşayiətçi ilə (Maddə 56.IX.2).
- Hərəkət zamanı telefonu əldə saxlamaqla istifadə etmək qadağandır (Maddə 37.V.2).
- Alkoqol, narkotik, diqqəti azaldan dərman, xəstəlik və yorğunluq — sükana keçməmək üçün səbəbdir; hədd 0,3 promilledir (İXM 333, Qeyd 1).