Sürücü yol hərəkətinin ən müdafiəsiz iştirakçılarının — uşaqların, əlilliyi olan şəxslərin, qocaların, velosipedçilərin və kiçik elektrik nəqliyyat vasitələri sürücülərinin — təhlükəsizliyi üçün mümkün olan bütün tədbirləri görməlidir (Maddə 37.I.11). Bu dərs onlarla görüşdüyünüz yerlər haqqındadır.
Piyada keçidiTərif
Yolun hərəkət hissəsində piyadaların yolu keçməsi üçün nəzərdə tutulan sahə və ya mühəndis qurğusu (Maddə 1, 10-cu bənd).
Piyada keçidində
- Nizamlanan keçid: svetoforun icazə siqnalı yananda həmin istiqamətin hərəkət hissəsindəki piyadaların keçidi başa çatdırmasına imkan verin (Maddə 54.I).
- Nizamlanmayan keçid: yaxınlaşanda sürəti elə azaldın ki, yolu keçməyə başlamış piyadalar təhlükəyə düşməsin; piyada keçidə daxil olubsa — dayanın və ona yol verin (Maddə 54.I).
- Qonşu zolaqda avtomobil keçid qarşısında dayanıb və ya sürətini azaldıbsa, onun qabağında piyada olmadığına əmin olandan sonra davam edin (Maddə 54.II).
- Keçiddən o tayda tıxac varsa və sizi keçiddə dayanmağa məcbur edəcəksə, keçidə girməyin (Maddə 54.III).
- Keçiddə və ona 5 m-dən yaxın dayanmaq (Maddə 52.IV.4), piyadalar olduqda keçiddə ötmək (Maddə 51.V.2), keçiddə geriyə dönmək (Maddə 42.XII.1) qadağandır.
Davamını oxumaq üçün pulsuz qeydiyyatdan keç
Dərsin qalan bölmələri, test və qeydlər Educora hesabı ilə açılır. Qeydiyyat bir dəqiqə çəkir; irəliləyişin bütün cihazlarında saxlanılır.
Dönərkən və yoldan çıxarkən
- Sağa və ya sola dönən sürücü dönəcəyi yolun hərəkət hissəsini keçən piyadalara, bu hissəni velosiped yolu ilə keçən velosipedçilərə və kiçik elektrik nəqliyyat vasitələrinin sürücülərinə yol verir (Maddə 75.I).
- Yaşıl işıq yananda da yolayrıcında hərəkəti başa çatdıran avtomobillərə və bu istiqamətdə keçidi bitirməmiş piyadalara yol verilir (Maddə 76.V).
- Yoldan kənara — həyətə, dayanacağa, yanacaqdoldurma məntəqəsinə — çıxanda yolunuzu kəsən piyadalara, velosipedçilərə və kiçik elektrik nəqliyyat vasitələrinin sürücülərinə; bitişik ərazidən yola çıxanda isə yoldakı nəqliyyata və piyadalara yol verin (Maddə 42.IV).
Görmə qabiliyyəti tam məhdud piyada
Küçəni keçən görmə qabiliyyəti tam məhdud piyada ağ əsanı qaldıranda sürücü avtomobili dərhal dayandırmalıdır (Maddə 37.I.11). Yaşayış məntəqələrində piyada keçidindən kənarda da ağ əsa ilə işarə verən belə piyadaya yol verilir (Maddə 54.IV). Belə piyadalar üçün 7.15 «Görmə qabiliyyəti tam məhdud olan piyadalar» lövhəciyi də var.
Avtobus, trolleybus və uşaqlar
- Yaşayış məntəqəsində işarələnmiş dayanacaqdan hərəkətə başlayan trolleybusa və avtobusa yol verin; onların sürücüləri yalnız yol verildiyinə əmin olandan sonra hərəkətə başlayır (Maddə 48.V).
- Minmə və düşmə hərəkət hissəsində və ya oradakı minik meydançasında olursa, dayanmış avtobusa gedən və ondan düşüb gələn sərnişinlərə qapılar tərəfdən yol verin (Maddə 54.V).
- «Uşaqlar» tanınma nişanı olan dayanmış nəqliyyat vasitəsinə yaxınlaşanda sürəti azaldın, lazım gəlsə dayanın və uşaqlara yol verin (Maddə 54.VI). Bu nişan — sarı kvadratda 1.21 nişanının simvolu — dəstə ilə uşaq aparan avtobusun qabağında və arxasında olur (Maddə 72.3).
- Dayanacaq meydançasına, yoxdursa 5.12 və ya 5.13 nişanına 15 m-dən yaxın dayanmaq qadağandır (Maddə 52.IV.7); 5.9 və 5.10.1–5.10.3 ilə işarələnmiş ümumi nəqliyyat zolağında hərəkət və dayanma qadağandır (Maddə 48.IV).
Velosipedçilər və kiçik elektrik nəqliyyat vasitələri
| Qayda | Velosiped | Kiçik elektrik nəqliyyat vasitəsi |
|---|---|---|
| Harada | velosiped yolu; yoxdursa yolun sağ kənar zolağı, bir cərgə ilə, mümkün qədər sağda; piyadalara mane olmadan yol çiyni (Maddə 38, 46.I) | parklar, həyətlər, yaşayış zonaları, velosiped yolları və ümumi yolların sağ kənar zolağı (Maddə 46-1.I) |
| Sürət | ümumi qaydalarla | velosiped yolunda ən çoxu 20 km/saat; yaşayış zonasında, park və həyətdə ən çoxu 10 km/saat (Maddə 38-1.3) |
| Qadağandır | sükanı tutmadan sürmək, sərnişin daşımaq, tramvay olan və ya bir istiqamətdə birdən çox zolaqlı yolda sola və geriyə dönmək, velosiped yolu varkən yanındakı yolla getmək (Maddə 46.II) | sərnişin daşımaq, sağ kənardan başqa zolaqla getmək, velosiped yolu varkən yanındakı yolla getmək, sərxoş halda sürmək (Maddə 46-1.IV) |
| Yol vermə | yolayrıcından kənarda velosiped yolu ilə nizamlanmayan kəsişmədə yoldakı nəqliyyata yol verir (Maddə 46.III) | eyni qayda; bundan əlavə yolunu kəsən piyadalara və velosipedçilərə yol verir (Maddə 46-1.I–II) |
Avtomobil sürücüsü üçün: velosiped yolunda hərəkət, dayanma və durma qadağandır (Maddə 48.IV-I). Velosiped zolağı qalan hərəkət hissəsindən qırıq-qırıq xəttlə ayrılıbsa, dönərkən ona keçmək olar (Maddə 46.II-I). Velosiped dəstələri hərəkət hissəsində hərəsi 10 velosipedçidən çox olmayan qruplarla, aralarında 80–100 m məsafə ilə gedir (Maddə 46.I).
Qonşu zolaqda dayanmış avtomobil
Məsələ
Elvin hər istiqamətdə iki zolaqlı yolda sol zolaqla gedir. Qabaqda nizamlanmayan piyada keçidi var; sağ zolaqda avtobus keçid qarşısında dayanıb. Elvin piyada görmür. Sürəti saxlayıb keçə bilərmi?
Həllini göstərHəllini gizlət
Həll
Avtobus görünüşü bağlayır: onun qabağında piyada ola bilər.
Maddə 54.II: qonşu zolaqda dayanmış avtomobilin qabağında piyadaların olmadığına əmin olandan sonra davam etmək olar. Elvin sürəti azaltmalı, lazım gəlsə dayanmalıdır.
Yaşılda sağa dönmə
Məsələ
Aysel yaşıl işıqda sağa dönür. Dönəcəyi küçəni piyadalar keçir, onlar üçün də yaşıl yanır. Kim birinci keçir?
Həllini göstərHəllini gizlət
Həll
Dönən sürücü dönəcəyi yolun hərəkət hissəsini keçən piyadalara yol verməlidir (Maddə 75.I); yaşıl işıqda da keçidi bitirməmiş piyadalara yol verilir (Maddə 76.V).
Dayanacaqdan çıxan avtobus
Məsələ
Bakıda Leyla sağ zolaqla gedir. Qabaqda işarələnmiş dayanacaqdan avtobus sol dönmə işığını yandırıb hərəkətə başlayır. Leyla nə etməlidir?
Həllini göstərHəllini gizlət
Həll
Yaşayış məntəqəsində işarələnmiş dayanacaqdan hərəkətə başlayan avtobus və trolleybuslara yol verilir (Maddə 48.V). Avtobusun sürücüsü isə yalnız ona yol verildiyinə əmin olanda hərəkətə başlayır.
Yadda saxla
- Piyada nizamlanmayan keçidə daxil olubsa — dayanın və yol verin; yaxınlaşanda sürəti azaldın (Maddə 54.I).
- Qonşu zolaqda keçid qarşısında dayanmış avtomobilin qabağını yoxlamadan davam etməyin (Maddə 54.II).
- Dönən sürücü dönəcəyi yolu keçən piyadalara və velosiped yolundakı velosipedçilərə yol verir (Maddə 75.I).
- Ağ əsa qaldırılıb — dərhal dayanın (Maddə 37.I.11); yaşayış məntəqəsində dayanacaqdan çıxan avtobusa yol verin (Maddə 48.V).
- Kiçik elektrik nəqliyyat vasitəsi: velosiped yolunda 20, yaşayış zonasında 10 km/saat; sərnişin olmaz (Maddə 38-1).