Gecə yolda iki risk var: siz yolu görmürsünüz, ya da başqaları sizi görmür. Qanunun 73-cü maddəsi hər iki problemi həll edir — və eyni zamanda xatırladır ki, işıq və səs siqnalı vermək sürücünü sürəti azaltmaq və qəzanın qarşısını almaq vəzifəsindən azad etmir (Maddə 73.II).
Sutkanın qaranlıq vaxtıTərif
Günəş batandan günəş çıxanadək olan müddət (Maddə 1, 48-ci bənd).
Məhdudiyyətli görünməTərif
Duman, yağış, qar və başqa şəraitdə, habelə toranlıqda yolun 300 m-dən az məsafədə görünməsi (Maddə 1, 42-ci bənd).
Qaranlıqda, pis görünmədə və tuneldə
- Hərəkətdə olan avtomobildə — faraların yaxın və ya uzaq işığı və arxa qabarit işıqları; velosipeddə və kiçik elektrik nəqliyyat vasitəsində — fara və ya fənər (Maddə 73.III.1).
- Qoşquda və yedəyə alınan nəqliyyat vasitəsində — qabarit işıqları (Maddə 73.III.2).
- Bu qayda tunellərdə gündüz də tətbiq olunur (Maddə 73.III). Tuneldə ötmək (Maddə 51.V.6), geriyə dönmək (Maddə 42.XII.2), dayanmaq (Maddə 52.IV.2) qadağandır; qəza çıxışlarının istiqamətini 5.49.1–5.49.3 nişanları göstərir (Maddə 66.V).
Davamını oxumaq üçün pulsuz qeydiyyatdan keç
Dərsin qalan bölmələri, test və qeydlər Educora hesabı ilə açılır. Qeydiyyat bir dəqiqə çəkir; irəliləyişin bütün cihazlarında saxlanılır.
Uzaq işıq nə vaxt yaxına keçirilir
- yaşayış məntəqəsində yol kifayət qədər işıqlandırılanda; kənarda isə yol boyu işıqlandırma kifayət qədər məsafədə görməyə imkan verəndə;
- qarşıdan gələn nəqliyyat vasitəsinə azı 150 m qalmış;
- başqalarının gözünü qamaşdıra biləcək istənilən başqa halda (Maddə 73.IV.1–3).
Gündüz yaxın işıq
Gündüz faranın yaxın işığı bu nəqliyyat vasitələrində yandırılmalıdır (Maddə 73.V): motosiklet və mopedlərdə; uşaq dəstələrini daşıyan avtobus və mikroavtobuslarda; mütəşəkkil nəqliyyat dəstəsində gedənlərdə; başqa nəqliyyat vasitəsini yedəyə alanlarda; təhlükəli, ağırçəkili və iriqabaritli yük daşıyanlarda; ayrılmış zolaqla axına qarşı gedən ictimai nəqliyyatda. Bundan əlavə 7.19 «Faranın yaxın işığı ilə hərəkət» əlavə məlumat lövhəciyi var — onun haqqında «Əlavə məlumat nişanları» dərsində.
Duman faraları və arxa duman fənəri
| İşıq | Nə vaxt |
|---|---|
| Duman faraları | məhdud görünmədə — tək və ya yaxın/uzaq işıqla; qaranlıqda işıqlandırılmayan yolda — yaxın/uzaq işıqla birlikdə; 73.V hallarında yaxın işığın əvəzinə (Maddə 73.V-I) |
| Arxa duman fənəri | yalnız məhdud görünmədə; stop-siqnala qoşmaq qadağandır (Maddə 73.IX) |
| Projektor və axtarıcı fara | yalnız yaşayış məntəqəsindən kənarda, qarşıdan nəqliyyat gəlmədikdə (Maddə 73.VIII) |
Dayananda və duranda: qaranlıqda yolun işıqlandırılmayan hissəsində və məhdud görünmədə qabarit və ya dayanacaq işıqları yanmalıdır. Qabarit işıqları nasazdırsa, avtomobil yoldan çıxarılır, bu mümkün deyilsə qəza dayanma nişanı ilə işarələnir (Maddə 73.VI).
Səs siqnalı
Səs siqnalından yalnız iki halda istifadə olunur: yaşayış məntəqəsindən kənarda ötmə niyyəti barədə xəbərdarlıq lazım olanda və yol-nəqliyyat hadisəsinin qarşısını almaq üçün (Maddə 73.XI). Ötmə barədə səs siqnalı əvəzinə və ya onunla birlikdə işıq siqnalı vermək olar: gündüz faraları qısa müddətə yandırıb-söndürməklə, gecə yaxın işığı dəfələrlə uzaq işığa keçirməklə (Maddə 73.XII). 3.26 nişanı səs siqnalını qadağan edir.
Xüsusi siqnallar
Qırmızı və ya göy sayrışan işıq və xüsusi səs siqnalı ilə gələn nəqliyyat vasitəsinə: sağa dönmə işıq göstəricisini yandırın, zolağı boşaldın və ya yol qırağına mümkün qədər yaxın gedin, lazım olsa dayanın (Maddə 74.III, 48.II). Narıncı və ya sarı sayrışan işıq üstünlük vermir, yalnız təhlükə barədə xəbərdarlıq edir (Maddə 74.V).
Gecə, şəhərdən kənarda
Məsələ
Leyla işıqlandırılmayan şəhərlərarası yolda uzaq işıqla gedir. Qarşıdan avtomobil görünür, aralarında təxminən 400 m var. Uzaq işığı nə vaxt söndürməlidir?
Həllini göstərHəllini gizlət
Həll
Qarşı sürücü işığı keçirmirsə, Leyla gözü qamaşanda qəza işıq siqnalını yandırıb zolağı dəyişmədən dayanmalıdır (Maddə 73.IV.3).
Şəhərdə səs siqnalı
Məsələ
Bakıda Elvin svetoforda yaşıl yananda qabaqdakı avtomobil yerindən tərpənmir. Elvin səs siqnalı vermək istəyir. Olarmı?
Həllini göstərHəllini gizlət
Həll
Yaşayış məntəqəsində səs siqnalı yalnız yol-nəqliyyat hadisəsinin qarşısını almaq üçün verilir; ötmə barədə xəbərdarlıq üçün isə yalnız yaşayış məntəqəsindən kənarda (Maddə 73.XI). Tələsdirmək bu hallardan deyil.
Gündüz motosikletdə
Məsələ
Murad günəşli gündə motosikletlə şəhərdə gedir. Faraları yandırmalıdırmı?
Həllini göstərHəllini gizlət
Həll
Motosiklet və mopedlərdə gündüz də faranın yaxın işığı yandırılmalıdır (Maddə 73.V.1); onun yerinə duman faralarından da istifadə etmək olar (Maddə 73.V-I.3).
Yadda saxla
- Qaranlıqda, məhdud görünmədə (300 m-dən az) və tuneldə — yaxın və ya uzaq işıq və arxa qabarit işıqları (Maddə 73.III).
- Uzaq işıq qarşıdan gələnə azı 150 m qalmış yaxın işığa keçirilir; göz qamaşanda — qəza işıq siqnalı, zolağı dəyişmədən dayanmaq (Maddə 73.IV).
- Gündüz yaxın işıq: motosiklet, moped, uşaq daşıyan avtobus, dəstə, yedəyə alan, təhlükəli və iriqabaritli yük (Maddə 73.V).
- Arxa duman fənəri yalnız məhdud görünmədə (Maddə 73.IX).
- Səs siqnalı yalnız kənarda ötmə barədə xəbərdarlıq üçün və qəzanın qarşısını almaq üçün (Maddə 73.XI).