İmtahan sualının yarısı bir sözdən asılı olur: «dayanma» ilə «durma», «yolayrıcı» ilə «yolun hərəkət hissələrinin kəsişməsi», «yol çiyini» ilə «səki» eyni şey deyil. Qanun bu sözlərin hər birini dəqiq tərif edir (maddə 1) — qaydalar da məhz bu tərifləri işlədir.
Yolun hissələri
Hərəkət hissəsiTərif
yolun nəqliyyat vasitələrinin hərəkəti üçün istifadə edilən hissəsi. Ayırıcı zolaqla bölünmüş yolun bir neçə hərəkət hissəsi ola bilər (maddə 1.7).
- Hərəkət zolağı — nişanlama xətti ilə ayrılmış, bir sıra avtomobil üçün kifayət edən uzununa zolaq (1.15).
- Ayırıcı zolaq — hərəkət hissələrini bir-birindən ayırır; orada nə hərəkət etmək, nə dayanmaq olar (1.14).
- Səki — hərəkət hissəsinə bitişik, piyadalar üçün nəzərdə tutulan hissə (1.16).
- Velosiped zolağı 1.26 nişanlaması ilə işarələnir; velosipedlər və kiçik elektrik nəqliyyat vasitələri üçündür (1.15-1).
Davamını oxumaq üçün pulsuz qeydiyyatdan keç
Dərsin qalan bölmələri, test və qeydlər Educora hesabı ilə açılır. Qeydiyyat bir dəqiqə çəkir; irəliləyişin bütün cihazlarında saxlanılır.
Yolayrıcı və baş yol
Yolayrıcı — yolların bir səviyyədə hər hansı kəsişməsi, birləşməsi və ya şaxələnməsidir (1.11). Hərəkət növbəsi svetofor və ya nizamlayıcı ilə müəyyən edilirsə, yolayrıcı nizamlanandır; nizamlayıcı yoxdursa, svetofor qurulmayıb, sönüb və ya sarı işıq yanıb-sönürsə — nizamlanmayandır (1.12–1.13).
Baş yolTərif
kəsişən yola nisbətən nişanlarla işarələnmiş yol, torpaq yola nisbətən bərk örtüklü yol, yaxud yola bitişik ərazilərdən (həyətlərdən, duracaqlardan) çıxışlara nisbətən istənilən yol. İkinci dərəcəli yolun yolayrıcı qarşısında qısa örtüklü hissəsi onu baş yola bərabər etmir (1.9).
Dayanma, durma, parklanma
| Anlayış | Mənası |
|---|---|
| Dayanma (1.29) | adamların minməsi-düşməsi və ya yükün yığılıb-boşaldılması üçün lazım olan vaxt qədər hərəkətsiz qalmaq |
| Durma (1.31) | bundan uzun və başqa səbəbə görə hərəkətsiz qalmaq (tıxac, svetofor və maneədən yayınmaq istisna) |
| Parklanma (1.32) | parklanma yerlərində durma |
| Məcburi dayanma (1.30) | nasazlıq, yük, sürücünün (sərnişinin) vəziyyəti və ya yolda maneə səbəbindən dayanma |
Dayanma, yoxsa durma?
Məsələ
Elvin Leylanı mağazanın qarşısında maşından düşürdü və gözləmədən getdi. Ertəsi gün eyni yerdə maşını saxlayıb 20 dəqiqə mağazada oldu. Hansı dayanma, hansı durmadır?
Həllini göstərHəllini gizlət
Həll
İkinci hal durmadır: maşın düşmə-minmə vaxtından uzun və başqa səbəbə görə dayanıb (1.31). «Durmaq qadağandır» nişanı (3.28) dayanmağa icazə verir, «Dayanmaq qadağandır» (3.27) isə hər ikisini qadağan edir.
Yol vermək, üstünlük, ötmə
Yol verməkTərif
hərəkəti davam etdirmək, başlamaq və ya manevr etmək başqa sürücüləri və piyadaları qəflətən istiqaməti və ya sürəti dəyişməyə məcbur edə bilərsə, bunu etməmək (1.41).
- Üstünlük — nəzərdə tutulan istiqamətdə digərlərindən əvvəl hərəkət etmək hüququ (1.40).
- Ötmə — zolağı dəyişməklə hərəkətdə olan bir və ya bir neçə nəqliyyat vasitəsini ötüb keçmək (1.39). Zolaq dəyişmədən irəli keçmək ötmə sayılmır.
- Məhdudiyyətli görünmə — duman, yağış, qar və ya toranlıqda yolun 300 metrdən az görünməsi (1.42).
- Sutkanın qaranlıq vaxtı — günəş batandan günəş çıxanadək (1.48).
Yaşayış məntəqəsi və yol iştirakçıları
Yaşayış məntəqəsinin girişi və çıxışı 5.22–5.25 nişanları ilə göstərilir. Ağ fonlu 5.22 nişanı yaşayış məntəqəsi qaydalarının (məsələn, sürət həddinin) tətbiq olunduğunu, göy fonlu 5.24 nişanı isə bu yolda tətbiq olunmadığını bildirir (1.49). Yaşayış zonası 5.51 və 5.52 nişanları ilə işarələnir (1.50).
- Sürücü — istənilən nəqliyyat vasitəsini idarə edən şəxs; sürmə təlimatçısı da sürücüyə bərabər tutulur (1.34).
- Piyada — nəqliyyat vasitəsindən kənarda yol hərəkətində iştirak edən şəxs; velosiped, moped və ya motosikleti yanında aparan da piyadaya bərabərdir (1.36).
- Mexaniki nəqliyyat vasitəsi — asma mühərrikli velosipedlər və relsli vasitələrdən başqa hər hansı özügedən nəqliyyat vasitəsi (1.18). Tramvay relsli olduğu üçün buraya daxil deyil.
Yadda saxla
- Ayırıcı zolaqla bölünmüş yolda hərəkət hissələri bir neçədir; ayırıcı zolaqda nə getmək, nə dayanmaq olar.
- Sarı işıq yanıb-sönürsə və ya svetofor işləmirsə, yolayrıcı nizamlanmayan sayılır.
- Dayanma — minmə-düşmə və ya yükləmə vaxtı qədər; ondan uzun hərəkətsizlik durmadır.
- Məhdudiyyətli görünmə — yol 300 metrdən az görünəndə; qaranlıq vaxt — günəş batandan çıxanadək.
- Ağ 5.22 nişanı — yaşayış məntəqəsi qaydaları tətbiq olunur, göy 5.24 — bu yolda tətbiq olunmur.