Bu gün Leylanın ad günüdür. Çjan Li ona bağlama uzadır: «莱拉,祝你生日快乐!这是我送给你的礼物。» — «Leyla, ad günün mübarək! Bu, sənə hədiyyəmdir.» Van Min əlavə edir: «我们也给你买了一个蛋糕。» — «Biz də sənə tort almışıq.» Diqqət et: hədiyyə edəndə 送给你, tort alanda isə 给你买 deyilir — 给 bir dəfə feildən sonra, bir dəfə əvvəl gəlir. Bu dərsdə təbrik etməyi, «kimə nə verdi» cümlələrini, 什么的 ilə siyahını və çinlilərin ən böyük bayramını öyrənəcəksən.
Bayram sözləri
Bayram — 节日 (jiérì, HSK 3), ad günü — 生日 (shēngrì), Yeni il — 新年 (xīnnián, HSK 3). Çinin ən böyük bayramı 春节 (Chūn Jié, əlavə söz) — Bahar bayramı, yəni ay təqvimi ilə Yeni ildir; onu qeyd etmək 过年 (guònián) adlanır. Hədiyyə — 礼物 (lǐwù), tort — 蛋糕 (dàngāo), axşam şənliyi — 晚会 (wǎnhuì), hamısı HSK 3. Hədiyyə etmək — 送 (sòng). Bayram süfrəsində 饺子 (jiǎozi) olur, onları birlikdə bükürlər: 包饺子 (bāo jiǎozi). Uşaqlar 红包 (hóngbāo) — içində pul olan qırmızı zərf alır. Təbrik sözü 祝 (zhù) HSK 1–3 siyahısında yoxdur, amma onsuz bayram olmur: 祝你生日快乐!
Davamını oxumaq üçün pulsuz qeydiyyatdan keç
Dərsin qalan bölmələri, test və qeydlər Educora hesabı ilə açılır. Qeydiyyat bir dəqiqə çəkir; irəliləyişin bütün cihazlarında saxlanılır.
Kimə nə? İki tamamlıq və 给
Feil + adam + əşyaTərif
Vermək, demək, öyrətmək mənalı feillər iki tamamlıq alır — əvvəl adam, sonra əşya: 他送我一本书 «o, mənə bir kitab hədiyyə etdi», 老师教我们汉语 «müəllim bizə çin dili öyrədir», 请告诉我你的电话 «telefonunu mənə de». 送 və 借 (HSK 3) kimi «ötürmə» feillərindən sonra çox vaxt 给 gəlir: 送给我, 借给我. Başqa feillər (买, 做, 写, 打电话) iki tamamlıq almır — adam 给 ilə feildən əvvəl gəlir: 妈妈给我买了一件衣服 «anam mənə paltar aldı», 我给妈妈打电话 «anama zəng edirəm».
Azərbaycan və türk dillərində adam yönlük halda olur: «mənə kitab verdi», «bana kitap verdi»; rus dilində — dativdə: подарил мне книгу. Çin dilində hal yoxdur, ona görə söz sırası həlledicidir: əvvəl adam, sonra əşya. İngilis dili ilə maraqlı oxşarlıq var: «give me a book», amma «buy a book for me» — çin dilində də 送我, amma 给我买.
Nümunə 1: kim kimə nə hədiyyə etdi?
Məsələ
Tərcümə et: «Van Min Leylaya bir kitab hədiyyə etdi.»
Həllini göstərHəllini gizlət
Həll
王明送给莱拉一本书。
Wáng Míng sònggěi Láilā yì běn shū.
2) 给-siz də düzgündür: 王明送莱拉一本书.
Nümunə 2: anam mənə aldı
Məsələ
Səhvi düzəlt: 妈妈买我一件新衣服。
Həllini göstərHəllini gizlət
Həll
妈妈给我买了一件新衣服。
Māma gěi wǒ mǎi le yí jiàn xīn yīfu.
Nümunə 3: öyrətmək və demək
Məsələ
De: 1) «Müəllim bizə çin mahnısı öyrədir.» 2) «Ad gününün nə vaxt olduğunu mənə de.»
Həllini göstərHəllini gizlət
Həll
老师教我们唱中文歌。
Lǎoshī jiāo wǒmen chàng Zhōngwén gē.
2) 告诉 + adam + məlumat:
请告诉我你的生日是几月几号。
Qǐng gàosu wǒ nǐ de shēngrì shì jǐ yuè jǐ hào.
Təbrik, siyahı və sıra: 祝, 什么的, 第
祝 + adam + arzuTərif
祝 (zhù) «arzulayıram» təbrikin əsasıdır: 祝你生日快乐! hərfən «arzulayıram sənə ad günü şad olsun!», 祝你新年快乐!, 祝你身体健康! (健康 jiànkāng, HSK 3) «sağlam ol!». Qısa formalar da işlənir: 生日快乐! 新年快乐! Bizim dillərdə isə adətən «Ad günün mübarək!», «Doğum günün kutlu olsun!», С днём рождения! deyirik — 祝 ilə qurulan cümlə ingilis dilindəki «I wish you…» quruluşuna daha yaxındır.
什么的 (shénmede) danışıqda siyahının sonuna qoyulur və «və s., və bu kimi» deməkdir: 我们吃饺子、看晚会什么的. Siyahının elementləri arasında xüsusi vergül — 、 (dùnhào) yazılır, adi vergül (,) isə cümlə hissələrini ayırır. Azərbaycan dilindəki «və s.», türk dilindəki «falan, vesaire», rus dilindəki и всё такое, ingilis dilindəki «and so on» buna uyğundur. Sıra sayları HSK 1-dən tanışdır: 第 + say (+ say sözü) — 第一次 «birinci dəfə», 第二个 «ikinci».
Nümunə 4: təbrik kartı
Məsələ
Leylaya kart yaz: «Leyla, ad günün mübarək, sağlam ol!»
Həllini göstərHəllini gizlət
Həll
莱拉,祝你生日快乐,身体健康!
Láilā, zhù nǐ shēngrì kuàilè, shēntǐ jiànkāng!
Nümunə 5: siyahı və sıra
Məsələ
De: 1) «Şənlikdə mahnı oxuduq, rəqs etdik və s.» 2) «Bu, mənim Çində ilk Bahar bayramımdır.»
Həllini göstərHəllini gizlət
Həll
晚会上我们唱歌、跳舞什么的。
Wǎnhuì shang wǒmen chàng gē, tiàowǔ shénmede.
2) «ilk dəfə» = 第一次:
这是我第一次在中国过春节。
Zhè shì wǒ dì-yī cì zài Zhōngguó guò Chūn Jié.
Cümlələr və dialoq
| 汉字 | Pinyin | Tərcümə |
|---|---|---|
| 祝你生日快乐! | Zhù nǐ shēngrì kuàilè! | Ad günün mübarək! |
| 王明送给我一本书。 | Wáng Míng sònggěi wǒ yì běn shū. | Van Min mənə bir kitab hədiyyə etdi. |
| 妈妈给我买了一件新衣服。 | Māma gěi wǒ mǎi le yí jiàn xīn yīfu. | Anam mənə yeni paltar aldı. |
| 老师教我们唱中文歌。 | Lǎoshī jiāo wǒmen chàng Zhōngwén gē. | Müəllim bizə çin mahnıları öyrədir. |
| 春节的时候,我们吃饺子、看晚会什么的。 | Chūn Jié de shíhou, wǒmen chī jiǎozi, kàn wǎnhuì shénmede. | Bahar bayramında jiaozi yeyirik, konsertə baxırıq və s. |
| 奶奶给了我一个红包。 | Nǎinai gěi le wǒ yí gè hóngbāo. | Nənəm mənə qırmızı zərf verdi. |
| 这是我第一次在中国过春节。 | Zhè shì wǒ dì-yī cì zài Zhōngguó guò Chūn Jié. | Bu, Çində ilk Bahar bayramımdır. |
张丽:莱拉,祝你生日快乐!这是我送给你的礼物。
莱拉:谢谢!我可以打开吗?
张丽:可以啊!
莱拉:啊,是一本中文书!太好了!
王明:我们也给你买了一个蛋糕。
莱拉:你们对我真好!
张丽:晚上我们一起吃蛋糕、唱歌、跳舞什么的,好不好?
莱拉:好!我先给妈妈打个电话。
| 汉字 | Pinyin | Tərcümə |
|---|---|---|
| 张丽:莱拉,祝你生日快乐!这是我送给你的礼物。 | Zhāng Lì: Láilā, zhù nǐ shēngrì kuàilè! Zhè shì wǒ sònggěi nǐ de lǐwù. | Leyla, ad günün mübarək! Bu, sənə hədiyyəmdir. |
| 莱拉:谢谢!我可以打开吗? | Láilā: Xièxie! Wǒ kěyǐ dǎkāi ma? | Sağ ol! Aça bilərəm? |
| 张丽:可以啊! | Zhāng Lì: Kěyǐ a! | Əlbəttə! |
| 莱拉:啊,是一本中文书!太好了! | Láilā: A, shì yì běn Zhōngwén shū! Tài hǎo le! | Ah, çin dilində kitabdır! Əla! |
| 王明:我们也给你买了一个蛋糕。 | Wáng Míng: Wǒmen yě gěi nǐ mǎi le yí gè dàngāo. | Biz də sənə tort almışıq. |
| 莱拉:你们对我真好! | Láilā: Nǐmen duì wǒ zhēn hǎo! | Siz mənə necə də yaxşısınız! |
| 张丽:晚上我们一起吃蛋糕、唱歌、跳舞什么的,好不好? | Zhāng Lì: Wǎnshang wǒmen yìqǐ chī dàngāo, chàng gē, tiàowǔ shénmede, hǎo bu hǎo? | Axşam birlikdə tort yeyək, mahnı oxuyaq, rəqs edək, nə deyirsən? |
| 莱拉:好!我先给妈妈打个电话。 | Láilā: Hǎo! Wǒ xiān gěi māma dǎ gè diànhuà. | Yaxşı! Əvvəlcə anama zəng edim. |
- 1.祝你生日!
- 2.王明送我一本书。
- 3.妈妈我买了一件新衣服。
- 4.老师我们汉语。
- 5.我们吃饺子、看晚会。
- 6.这是我一次在中国过春节。
- 7.请我你的电话。
- 8.你新年快乐!
İnteraktiv
| 汉字 | Pinyin | Mənası |
|---|---|---|
| 节日 | jiérì | bayram — HSK 3 |
| 生日 | shēngrì | ad günü |
| 春节 | Chūn Jié | Bahar bayramı, Çin Yeni ili (əlavə söz) |
| 新年 | xīnnián | Yeni il — HSK 3 |
| 过年 | guònián | Yeni ili qeyd etmək |
| 礼物 | lǐwù | hədiyyə — HSK 3 |
| 蛋糕 | dàngāo | tort — HSK 3 |
| 快乐 | kuàilè | şad, xoşbəxt |
| 祝 | zhù | arzulamaq (təbrikdə) (əlavə söz) |
| 送 | sòng | hədiyyə etmək |
| 给 | gěi | vermək; üçün |
| 告诉 | gàosu | demək, xəbər vermək |
| 教 | jiāo | öyrətmək |
| 唱 | chàng | oxumaq (mahnı) |
| 跳舞 | tiàowǔ | rəqs etmək |
| 饺子 | jiǎozi | jiaozi (düşbərə) |
| 包 | bāo | bükmək (jiaozi) |
| 红包 | hóngbāo | pullu qırmızı zərf (əlavə söz) |
| 晚会 | wǎnhuì | axşam şənliyi, konsert — HSK 3 |
| 一起 | yìqǐ | birlikdə |
| 第 | dì | sıra sayının ön hissəsi |
| 什么的 | shénmede | və s., və bu kimi |
Yadda saxla
- 送 / 给 / 教 / 告诉 + adam + əşya: 他送我一本书, 老师教我们汉语; 送-dan sonra 给 gələ bilər: 送给我.
- Başqa feillərdə adam 给 ilə feildən əvvəl: 妈妈给我买了一件衣服, 我给妈妈打电话.
- 祝 + adam + arzu: 祝你生日快乐! 祝你新年快乐!
- 什么的 siyahını bitirir («və s.»); elementlər arasında 、 yazılır.
- Bahar bayramı — ay təqvimi ilə Yeni il (21 yanvar–20 fevral); 红包, 12 heyvan, 本命年.