Murad yataqxanadan 王明 ilə birlikdə kirayə mənzilə köçür. Mənzil böyük bir 小区-dadır (xiǎoqū, yaşayış kompleksi), on ikinci mərtəbədə, liftlə qalxırlar. Maşından qutuları düşürəndə 王明 deyir: 把箱子放在门口吧。 Murad düşünür: niyə sadəcə «放箱子在门口» demir? Cavab çin qrammatikasının ən məşhur quruluşlarından birindədir — 把. Bu dərsdə mənzil və köçmə sözlərini və 把 quruluşunu ətraflı öyrənəcəksən.
Yeni ev: sözlər
房子 (fángzi) — ev, mənzil (bina kimi), 屋子 (wūzi) — otaq (şimalda danışıq sözü), 小区 — çoxmərtəbəli binalardan ibarət yaşayış kompleksi, 邻居 (línjū) — qonşu. Mərtəbə 层 (céng) ilə deyilir: 我住在十二层。 (On ikinci mərtəbədə yaşayıram), 这个楼有三十层。 Pilləkən 楼梯 (lóutī), lift 电梯 (diàntī)-dir. Evdə: 冰箱 (bīngxiāng, soyuducu), 空调 (kōngtiáo, kondisioner), 沙发 (shāfā, divan), 洗衣机 (xǐyījī, paltaryuyan), 灯 (dēng, lampa). Köçmək — 搬家 (bānjiā), bir şeyi daşımaq — 搬 (bān): 搬箱子. Təmizlik: 打扫 (dǎsǎo, yığışdırmaq), 干净 (gānjìng, təmiz) ↔ 脏 (zāng, çirkli). Evi qiymətləndirmək üçün: 安静 (ānjìng, sakit), 方便 (fāngbiàn, rahat, əlverişli), 附近 (fùjìn, yaxınlıqda): 附近有超市,很方便。
Davamını oxumaq üçün pulsuz qeydiyyatdan keç
Dərsin qalan bölmələri, test və qeydlər Educora hesabı ilə açılır. Qeydiyyat bir dəqiqə çəkir; irəliləyişin bütün cihazlarında saxlanılır.
把: obyekt feildən əvvələ keçir
Çin dilində feildən sonra «yer» azdır: feildən sonra adətən ya obyekt, ya da əlavə hissə (yer, nəticə, alan adam) gələ bilər, ikisi birlikdə yox. 放箱子在门口 ✗ deyilmir. Ona görə obyekt 把 (bǎ) ilə feildən əvvələ çəkilir: 我把箱子放在门口。 Belə cümlə deyir ki, konkret bir əşya ilə nə edildi və nəticədə ona nə oldu. Azərbaycan dilində bu, çox tanışdır: «Mən qutunu qapının ağzına qoydum» — müəyyən obyekt -nu şəkilçisi ilə feildən əvvəl gəlir. 把 təxminən bu «-nu/-nı»-nın rolunu oynayır.
把 quruluşuTərif
Mübtəda + 把 + müəyyən obyekt + feil + əlavə hissə. Əlavə hissə mütləqdir: yer (在/到 + yer), alan adam (给 + adam), nəticə və ya istiqamət (干净, 好, 上, 进来…), heç olmasa 了. İnkar və modal feillər 把-dan əvvəl gəlir: 我没把…, 你要把…, 别把….
| Qəlib | Nümunə | Mənası |
|---|---|---|
| 1) 把 + O + V + 在/到 + yer | 我把书放在桌子上了。 | Kitabı masanın üstünə qoydum. |
| 1) 把 + O + V + 在/到 + yer | 我们把沙发搬到新家了。 | Divanı yeni evə daşıdıq. |
| 2) 把 + O₁ + V (+ 给) + O₂ | 我把旧冰箱送给邻居了。 | Köhnə soyuducunu qonşuya bağışladım. |
| 3) 把 + O + V + nəticə / istiqamət | 我把屋子打扫干净了。 | Otağı tərtəmiz yığışdırdım. |
| 3) 把 + O + V + nəticə / istiqamət | 请把箱子搬进来。 | Zəhmət olmasa, qutuları içəri gətirin. |
Qəlib 1: əşyanı bir yerə qoymaq
Məsələ
Çincəyə çevir: 1) Qutuları qapının ağzına qoyaq. 2) Divanı otağın ortasına qoy. 3) Paltaryuyanı yeni evə daşıdıq.
Həllini göstərHəllini gizlət
Həll
2) 把沙发 + 放在 + 屋子中间: 把沙发放在屋子中间。 (Bǎ shāfā fàng zài wūzi zhōngjiān.)
3) İstiqamət 到 ilə: 我们把洗衣机搬到新家了。 (Wǒmen bǎ xǐyījī bān dào xīn jiā le.)
«放沙发在中间» deməyin — yer feildən sonra, obyekt isə 把 ilə əvvəldə olur.
Qəlib 2: kiməsə vermək
Məsələ
Çincəyə çevir: 1) Köhnə paltaryuyanı qonşuya bağışladım. 2) Zəhmət olmasa, açarı mənə ver. 3) Bu qutunu Muradın otağına apar.
Həllini göstərHəllini gizlət
Həll
2) 给 özü feildir → 请把钥匙给我。 (Qǐng bǎ yàoshi gěi wǒ.; 钥匙 — əlavə söz)
3) Burada yer var, adam yox → qəlib 1: 把这个箱子搬到穆拉德的房间。
Alan adam 给 ilə, yer 在/到 ilə gəlir.
Qəlib 3: nəticə və istiqamət
Məsələ
Çincəyə çevir: 1) Otağı tərtəmiz yığışdırdım. 2) Kondisioneri yandır. 3) Qutuları yuxarı qaldıraq. 4) Çirkli paltarları yudum.
Həllini göstərHəllini gizlət
Həll
2) Nəticə 开: 请把空调打开。 (Qǐng bǎ kōngtiáo dǎkāi.)
3) İstiqamət 上去: 我们把箱子搬上去吧。
4) 我把脏衣服洗干净了。 və ya sadəcə 我把脏衣服洗了。
Hər cümlədə feildən sonra nəsə var — tək feil olmaz.
Nə vaxt 把 mütləqdir, nə vaxt mümkün deyil?
Mütləqdir, əgər feildən sonra 在/到 + yer və ya 给 + adam gəlirsə və obyekt də deyilməlidirsə: 把书放在桌子上 (və ya obyekt mövzu kimi əvvələ keçir: 书放在桌子上了). Mümkün deyil: 1) «emal» bildirməyən feillərlə — 喜欢, 知道, 认识, 有, 是, 在, 觉得: 我把他认识 ✗ → 我认识他 ✓; 2) feil tək qalanda: 我把饭吃 ✗ → 我把饭吃了 ✓; 3) obyekt qeyri-müəyyən olanda: 我把一个箱子搬走了 qəribə səslənir → 我把那个箱子搬走了 ✓. İnkar, 别 və modal feillər həmişə 把-dan əvvəldir: 我没把钥匙带来。 别把脏衣服放在沙发上! 你应该把房间打扫干净。
Səhvləri düzəlt
Məsələ
1) 我放箱子在门口。 2) 我把这个小区很喜欢。 3) 我把衣服洗。 4) 我把钥匙没带来。
Həllini göstərHəllini gizlət
Həll
2) 喜欢 «emal» feili deyil → 我很喜欢这个小区。
3) Feil tək qalıb → 我把衣服洗干净了。 / 我把衣服洗了。
4) İnkar 把-dan əvvəldir → 我没把钥匙带来。
Xahiş və qadağa
Məsələ
Ev qaydalarını çincə yaz: 1) Çirkli paltarı divanın üstünə qoyma! 2) Çıxanda işığı söndür. 3) Hər həftə otağını yığışdırmalısan.
Həllini göstərHəllini gizlət
Həll
2) 出去的时候 (chūqù de shíhou),把灯关上 (bǎ dēng guānshàng)。 — 关上 nəticə bildirir.
3) Modal feil 把-dan əvvəl: 你应该每个星期把房间打扫干净。 (Nǐ yīnggāi měi gè xīngqī bǎ fángjiān dǎsǎo gānjìng.)
| 汉字 | Pinyin | Mənası |
|---|---|---|
| 我们下个星期搬家。 | Wǒmen xià gè xīngqī bānjiā. | Gələn həftə köçürük. |
| 我住在十二层,有电梯,很方便。 | Wǒ zhù zài shí'èr céng, yǒu diàntī, hěn fāngbiàn. | On ikinci mərtəbədə yaşayıram, lift var, çox rahatdır. |
| 这个小区很安静,附近有超市。 | Zhège xiǎoqū hěn ānjìng, fùjìn yǒu chāoshì. | Bu kompleks çox sakitdir, yaxınlıqda supermarket var. |
| 我们的邻居很热情。 | Wǒmen de línjū hěn rèqíng. | Qonşularımız çox mehribandır. |
| 请把这些箱子搬到楼上。 | Qǐng bǎ zhèxiē xiāngzi bān dào lóu shang. | Zəhmət olmasa, bu qutuları yuxarı mərtəbəyə daşıyın. |
| 他把冰箱里的东西都拿出来了。 | Tā bǎ bīngxiāng li de dōngxi dōu ná chūlái le. | O, soyuducudakı hər şeyi çıxardı. |
| 屋子太脏了,我们打扫一下吧。 | Wūzi tài zāng le, wǒmen dǎsǎo yíxià ba. | Otaq çox çirklidir, gəl bir az yığışdıraq. |
王明:这个小区很安静,附近还有超市,很方便。
穆拉德:是啊。这个沙发放在哪儿?
王明:把它放在屋子中间吧。
穆拉德:好。这些箱子呢?
王明:把箱子搬到我的房间里,我一会儿收拾。
穆拉德:都搬完了!我们把屋子打扫干净吧。
王明:好,然后我们去认识一下邻居。
| 汉字 | Pinyin | Mənası |
|---|---|---|
| 王明:这个小区很安静,附近还有超市,很方便。 | Wáng Míng: Zhège xiǎoqū hěn ānjìng, fùjìn hái yǒu chāoshì, hěn fāngbiàn. | Van Min: Bu kompleks çox sakitdir, yaxınlıqda supermarket də var, çox rahatdır. |
| 穆拉德:是啊。这个沙发放在哪儿? | Mùlādé: Shì a. Zhège shāfā fàng zài nǎr? | Murad: Hə. Bu divanı hara qoyaq? |
| 王明:把它放在屋子中间吧。 | Wáng Míng: Bǎ tā fàng zài wūzi zhōngjiān ba. | Van Min: Onu otağın ortasına qoyaq. |
| 穆拉德:好。这些箱子呢? | Mùlādé: Hǎo. Zhèxiē xiāngzi ne? | Murad: Yaxşı. Bəs bu qutular? |
| 王明:把箱子搬到我的房间里,我一会儿收拾。 | Wáng Míng: Bǎ xiāngzi bān dào wǒ de fángjiān li, wǒ yíhuìr shōushi. | Van Min: Qutuları mənim otağıma apar, bir azdan yığışdıraram. |
| 穆拉德:都搬完了!我们把屋子打扫干净吧。 | Mùlādé: Dōu bānwán le! Wǒmen bǎ wūzi dǎsǎo gānjìng ba. | Murad: Hamısını daşıdıq! Gəl otağı tərtəmiz yığışdıraq. |
| 王明:好,然后我们去认识一下邻居。 | Wáng Míng: Hǎo, ránhòu wǒmen qù rènshi yíxià línjū. | Van Min: Yaxşı, sonra gedib qonşularla tanış olaq. |
- 1.我箱子放在门口了。
- 2.我们下个月家。
- 3.我住在十二。
- 4.我把屋子打扫净了。
- 5.我把旧冰箱送邻居了。
- 6.我把钥匙带来。
- 7.请把空调打。
İnteraktiv
| 汉字 | Pinyin | Mənası |
|---|---|---|
| 把 | bǎ | obyekti feildən əvvələ çəkən söz |
| 搬 | bān | daşımaq; köçmək |
| 搬家 | bānjiā | köçmək (evi dəyişmək) |
| 房子 | fángzi | ev, mənzil |
| 屋子 | wūzi | otaq |
| 小区 | xiǎoqū | yaşayış kompleksi |
| 邻居 | línjū | qonşu |
| 层 | céng | mərtəbə (say sözü) |
| 楼梯 | lóutī | pilləkən |
| 电梯 | diàntī | lift |
| 冰箱 | bīngxiāng | soyuducu |
| 空调 | kōngtiáo | kondisioner |
| 沙发 | shāfā | divan |
| 洗衣机 | xǐyījī | paltaryuyan maşın |
| 灯 | dēng | lampa, işıq |
| 干净 | gānjìng | təmiz |
| 脏 | zāng | çirkli |
| 打扫 | dǎsǎo | yığışdırmaq, təmizləmək |
| 放 | fàng | qoymaq |
| 箱子 | xiāngzi | qutu, çamadan |
| 安静 | ānjìng | sakit |
| 方便 | fāngbiàn | rahat, əlverişli |
| 附近 | fùjìn | yaxınlıq; yaxınlıqda |
| 旧 | jiù | köhnə |
| 应该 | yīnggāi | gərək, lazımdır |
| 热情 | rèqíng | mehriban, səmimi |
| 钥匙 | yàoshi | açar (əlavə söz) |
| 收拾 | shōushi | yığışdırmaq, səliqəyə salmaq (əlavə söz) |
Yadda saxla
- Ev sözləri: 房子, 屋子, 小区, 邻居, 层 (十二层), 楼梯 / 电梯, 冰箱, 空调, 沙发, 洗衣机, 灯; 搬家 — köçmək.
- 把 quruluşu: mübtəda + 把 + müəyyən obyekt + feil + əlavə hissə — obyektlə nə edildiyini və nəticəni bildirir.
- Üç qəlib: + 在/到 + yer (放在门口), + 给 + adam (送给邻居), + nəticə / istiqamət (打扫干净, 搬进来).
- 把 olmur: 喜欢, 知道, 认识, 有, 是 feilləri ilə, tək feillə və qeyri-müəyyən obyektlə.
- 没, 别 və modal feillər 把-dan əvvəl gəlir: 我没把…, 别把…, 你应该把….